عقیق:سیدمحسن میرباقری، مفسر قرآن و کارشناس مذهبی، با اشاره به انس عمیق حضرت فاطمه زهرا(س) با قرآن کریم گفت: حضرت زهرا(س) در خطبه فدکیه که در شرایطی ملتهب و پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) ایراد شد، با استناد به آیات قرآن، هم از حق خود درباره فدک دفاع کردند و هم به تبیین جایگاه ولایت امیرالمؤمنین(ع) پرداختند.
فدک؛ فراتر از یک مطالبه مالی
میرباقری با اشاره به ماجرای فدک اظهار کرد: فدک منطقه‌ای در نزدیکی خیبر بود که پس از فتح خیبر، مردم آن برای قرار گرفتن در امان مسلمانان نزد پیامبر اکرم(ص) آمدند و این منطقه را به ایشان واگذار کردند.وی افزود: خداوند به پیامبر(ص) دستور داد حق ذی‌القربی را ادا کند و پیامبر اکرم(ص) نیز فدک را به حضرت زهرا(س) واگذار کردند. این اقدام علاوه بر آنکه بر اساس دستور الهی بود، با توجه به جایگاه خاندان پیامبر(ص) و نیاز آنان به امکاناتی برای رسیدگی به مردم و پاسخ‌گویی به نیازمندان اهمیت داشت.این کارشناس مذهبی با اشاره به سخنی از امیرالمؤمنین(ع) درباره فدک بیان کرد: در نقل‌های مربوط به این ماجرا آمده است که فدک برای اهل‌بیت(ع) باقی مانده بود، اما گروهی به آن طمع کردند و آن را نیز از آنان گرفتند.وی تأکید کرد: پیگیری حضرت زهرا(س) درباره فدک را نباید صرفاً مطالبه‌ای مالی دانست، این موضوع با دفاع از حق و تبیین جایگاه ولایت امیرالمؤمنین(ع) پیوند داشت.
خطبه‌ای در اوج التهاب پس از رحلت پیامبر(ص)
میرباقری با اشاره به چگونگی حضور حضرت زهرا(س) در مسجد پیامبر(ص) گفت: حضرت با پوشیدگی کامل و در حالی که گروهی از بانوان همراه ایشان بودند، به مسجد رفتند و خطبه‌ای مفصل ایراد کردند، خطبه‌ای که در آن، افزون بر مسئله فدک، معارف گسترده‌ای درباره اعتقادات اسلامی و جایگاه اهل‌بیت(ع) مطرح شد.
وی با توصیه به مطالعه خطبه فدکیه افزود: این خطبه از متون مهمی است که شایسته است همه علاقه‌مندان به معارف اهل‌بیت(ع) آن را به‌طور کامل مطالعه کنند. خود من نیز قصد دارم آن را از ابتدا بخوانم تا توصیه به مطالعه این اثر، صرفاً توصیه‌ای یک‌طرفه نباشد.
استناد به ده‌ها آیه در یک خطبه
این مفسر قرآن با تأکید بر انس کم‌نظیر حضرت زهرا(س) با کلام الهی اظهار کرد: حضرت در فرصت نسبتاً کوتاهی که برای ایراد خطبه در اختیار داشتند، از آیات متعددی برای بیان استدلال‌های خود بهره بردند.
میرباقری ادامه داد: در بررسی خطبه فدکیه، به استناد مستقیم به حدود ۳۶ آیه قرآن اشاره شده است و برخی شمار این موارد را تا ۵۰ آیه نیز دانسته‌اند، البته بخشی از این موارد، اشاره به آیات یا برداشت و استنباط از مضامین قرآنی است.
به گفته وی، این حجم از استناد به قرآن در یک خطبه نشان می‌دهد که حضرت زهرا(س) چگونه معارف الهی را در استدلال‌های خود به کار می‌گرفتند و مسائل روز جامعه را با معیارهای کتاب خدا می‌سنجیدند.
پاسخ قرآنی حضرت زهرا(س) به ادعای ارث نبردن پیامبران
میرباقری یکی از نمونه‌های روشن استدلال قرآنی حضرت زهرا(س) را پاسخ ایشان به ادعای ارث نبردن پیامبران دانست و گفت: در جریان مطالبه فدک، این ادعا مطرح شد که پیامبران از خود ارثی به جا نمی‌گذارند و بر همین اساس، فدک نمی‌تواند به‌عنوان میراث در اختیار حضرت زهرا(س) باقی بماند.
وی افزود: حضرت زهرا(س) در پاسخ به این استدلال، به آیه «وَوَرِثَ سُلَيْمَانُ دَاوُودَ» استناد کردند، آیه‌ای از سوره نمل که به ارث بردن سلیمان از داوود اشاره دارد.این کارشناس مذهبی توضیح داد: حضرت با یادآوری این آیه، مخاطبان خود را به کتاب خدا ارجاع دادند و پرسیدند چگونه ادعا می‌کنید پیامبران ارثی از خود باقی نمی‌گذارند، در حالی که قرآن به‌صراحت از ارث بردن سلیمان از داوود سخن گفته است، با این توجه که هر دو از پیامبران الهی بودند.
خطبه فدکیه، دفاع از حق با زبان قرآن
میرباقری با اشاره به دیگر محورهای خطبه فدکیه خاطرنشان کرد: حضرت زهرا(س) در این خطبه تنها درباره فدک سخن نگفتند، بلکه از توحید و نشانه‌های آفرینش خداوند، عظمت پیامبر اکرم(ص)، تحولی که رسالت ایشان در جامعه پدید آورد، جایگاه امیرالمؤمنین(ع) و منزلت اولیای الهی نیز سخن گفتند.وی تأکید کرد: خطبه فدکیه از این جهت اهمیت دارد که حضرت زهرا(س) در شرایطی حساس، با تکیه بر قرآن کریم به تبیین حقایق پرداختند و نشان دادند که دفاع از حق و روشنگری درباره مسائل اساسی جامعه، با بازگشت به کتاب خدا و استدلال بر پایه آیات آن پیوندی عمیق دارد.
منبع:فارس
