علاوه بر این، نکته دیگری که در مورد توکل موجود است بعد غیبی و ماورایی آن است. یعنی خداوند متعال شخص متوکل را با امدادهای غیبی مدد می رساند که این امدادها از حوصله اسباب عادی و طبیعی فراتر و در ردیف مافوق علل مادی قرار دارد و ظاهر آیه شریفه: "و من یتوکل علی الله فهو حسبه" (هر کس بر خداتوکل کند خدا او را کفایت کند) چنین امدادی را نوید می دهد.
امیرالمومنین(ع) درباره توکل می فرماید: "من توکل علی الله ذلت له الصحاب و تسهلت علیه الاسباب و تبوء الخفض و الکرامه" هر کس بر خدا توکل کند سختی ها برای او نرم و آسان و اسباب و وسیله ها برایش فراهم شود و در راحت و وسعت و کرامت جای گیرد.
آثار توکل بر کلیه شئون فردی و اجتماعی انسان تاثیر می گذارد از جمله این شئونات قدرت تصمیم گیری است یعنی با توجه به این اگر برخدا توکل کنیم می توانیم با عزمی راسخ و تصمیمی قاطع به کار خود ادامه بدهیم که آیات زیادی در قرآن کریم در رابطه با این آمده است.
پس به هر اندازه که ایمان و توکل داشته باشیم از زیر سلطه شیطان بیرون خواهی بود و در نتیجه از آلودگی و انحراف مصون خواهی ماند.
آثار توکل در روایات نیز آمده از جمله قوت و شجاعت است که پیامبر اکرم(ص) فرمودند: "من احب ان یکون اقوی الناس فلیتوکل علی الله” کسی که دوست دارد قوی ترین مردم باشد باید بر خدا توکل کند.
همت عالی از آثار دیگر توکل در روایات است و سومین آثار دیگر لزوم کار و فعالیت است. مثلاً پیامبر اکرم(ص) در روایات آمده که گروهی را دید که به دنبال کشت و کار نمی روند. فرمودند: چه می کنید؟ گفتند: ما متوکلین هستیم و برخدا توکل می کنیم فرمود: شما متوکل نیستید بلکه متکل یعنی سربار مردمید.
طبق دعای حضرت سجاد(ع) انسان مومن و خودساخته کارهای خود را به خدا وا می گذارد و در جمیع مراحل زندگی او را پشتیبان خود می داند به طوری که ایشان می فرمایند: پروردگارا! تنها به سوی تو استغاثه می کنم و تو را مایه امید می شمارم و تو را می خوانم و به تو پناه می برم و به تو اطمینان دارم و تو را پشتیبان خود می دانم و به تو ایمان می آورم و به تنها به تو توکل می کنم.
بخش اول گفت و گوی عقیق با استاد حسین انصاریان:
