عقیق:عظمت انسانها نه فقط در جایگاه علمی و معنوی، بلکه در نگاه بلند، تواضع و قدرشناسیآنها از تلاش دیگران جلوهگر میشود؛ آیتاللهالعظمی حسین وحید خراسانی از جمله عالمانی بود که در کنار مراتب والای فقاهت و دانش حوزوی، دغدغهای عمیق نسبت به فرهنگ دینی، ترویج معارف اهلبیت(ع) و فعالیتهای تبلیغی داشت؛ تا آنجا که تلاش یک خادم عرصه فرهنگ دینی را با چنان نگاهی ارج مینهاد که میگفت: «ثواب درس و بحث من مال شما و ثواب کار شما مال من.»
این جمله ماندگار، بخشی از خاطره حجتالاسلام احمدرضا احمدی، رئیس سابق شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی گلستان، از دیداری با این مرجع عالیقدر است؛ احمدی در گفتوگویی با بازخوانی این خاطره، به تشریح ابعاد شخصیتی و دغدغههای فرهنگی و تبلیغی آیتالله وحید خراسانی پرداخت.
از خاطره دیدار خود با آیتالله العظمی وحید خراسانی بگویید.
این خاطره به سال ۱۳۸۳ بازمیگردد؛ زمانی که مسئولیت مدیرکلی سازمان تبلیغات اسلامی استان کرمانشاه را برعهده داشتم، در آن مقطع، توفیق دیدار با حضرت آیتالله العظمی وحید خراسانی را پیدا کردیم؛ آنچه در نخستین مواجهه با شخصیت ایشان برای ما جلب توجه میکرد، دغدغه عمیق و جدی نسبت به مسائل فرهنگی، بهویژه فرهنگ دینی و مناسبتهای مذهبی بود.با وجود کهولت سن و اشتغالات علمی و فقهی گسترده، از نشاط، انگیزه و حساسیت کمنظیری نسبت به مسائل فرهنگی برخوردار بودند؛ بهگونهای که گویی همچون دیدهبانی جوان، تحولات عرصه فرهنگ دینی را رصد و پیگیری میکردند.
این دغدغهمندی در رفتار و عملکرد ایشان چگونه نمود پیدا میکرد؟
حمایت و هدایت هیئتهای مذهبی و تقویت فعالیتهای دینی برای ایشان اهمیت ویژهای داشت؛ این میزان توجه از سوی شخصیتی با آن جایگاه علمی برای ما بسیار قابل تأمل بود.
در آن دیدار چه مباحثی مطرح شد؟
نشستی با حضور مدیران وقت، ترتیب داده شد تا آخرین وضعیت فرهنگی و تبلیغی استانها گزارش شود و از رهنمودهای معظمله بهرهمند شویم؛ در ابتدای جلسه، آیتالله وحید خراسانی بحثی مفصل در موضوع توحید مطرح کردند و بر قرائت مستمر سوره مبارکه یاسین تأکید داشتند.پس از آن، گزارشی از وضعیت فرهنگی استان کرمانشاه و روند رشد کمی و کیفی هیئتهای مذهبی این استان خدمت ایشان ارائه کردم؛ اما آنچه این دیدار را برای من به خاطرهای ماندگار تبدیل کرد، واکنش ایشان به گزارش بنده بود.
واکنش ایشان به ارائه گزارش شما چه بود؟
پس از ارائه گزارش، ایشان با لحنی سرشار از محبت و تواضع فرمودند: «خوش به حال شما! من حاضرم جایم را با شما عوض کنم؛ ثواب درس و بحث من مال شما و ثواب کار شما مال من.»شنیدن این جملات از زبان مرجعی با آن مرتبه علمی و جایگاه حوزوی، برای من بسیار تأثیرگذار بود؛ تصور کنید شخصیتی که عمر خود را در مسیر تدریس، تحقیق، فقاهت و تربیت شاگردان سپری کرده است، چنین جایگاه ارزشمندی برای فعالیتهای تبلیغی و فرهنگی قائل باشد و با این میزان تواضع از تلاش یک خدمتگزار فرهنگی یاد کند؛ این سخن تنها یک اظهار لطف نبود؛ بلکه درسی عمیق درباره ارزش خدمت به دین و مردم به شمار میرفت.
ظاهراً این دیدار با یک اتفاق معنوی دیگر نیز همراه بوده است؟
بله، چند روز پس از آن ملاقات، رئیس وقت سازمان تبلیغات اسلامی کشور با بنده تماس گرفتند و اعلام کردند حامل پیامی از سوی آیتالله العظمی وحید خراسانی هستند؛ ایشان خبر دادند که معظمله هدیهای برای بنده در نظر گرفتهاند که آن هدیه یک قطعه عبا بود.برای من، این عبا صرفاً یک هدیه نبود؛ یادگاری ارزشمند از محبت و عنایت آن مرجع بزرگ و نشانهای از توجه ایشان به خادمان عرصه فرهنگ دینی بود.
به نظر شما این خاطره چه پیام مهمی برای مسئولان و فعالان فرهنگی کشور دارد؟
به اعتقادم، این خاطره حاوی چند پیام اساسی و قابل تأمل است؛ مهمترین آنها، ضرورت قرار گرفتن فرهنگ دینی در شمار اولویتهای اصلی نظام برنامهریزی و مدیریت کشور است، همانگونه که امام شهید نیز بر ضرورت برخورداری برنامههای کشور از پیوست فرهنگی تأکید داشتند، هیچ برنامهای نباید بدون در نظر گرفتن ابعاد و پیامدهای فرهنگی آن طراحی و اجرا شود.
این نگاه، زمانی اثربخش خواهد بود که حمایت از فعالیتهای فرهنگی از سطح توصیه و شعار فراتر رود و مسئولان با حضور میدانی، حمایت و پشتیبانی مستمر، زمینه رشد کمی و کیفی فعالیتهای فرهنگی و مذهبی را فراهم کنند.از سوی دیگر، سیره آیتالله وحید خراسانی بهروشنی نشان میدهد که فقاهت و مرجعیت دینی با مسئولیتپذیری اجتماعی و دغدغهمندی نسبت به سرنوشت فرهنگی جامعه پیوندی عمیق دارد.
در کنار همه این پیامها، شاید مهمترین نکتهای که این خاطره به ما یادآوری میکند، جایگاه رفیع تبلیغ دین و ترویج معارف اهلبیت(ع) است؛ رسالتی ارزشمند که امروز از آن با عنوان جهاد تبیین نیز یاد میشود، هنگامی که یک مرجع تقلید و فقیه برجسته چنین جایگاه و اهمیتی برای تلاش یک مبلغ و فعال فرهنگی قائل است، این نگاه باید برای همه متولیان الهامبخش و راهگشا باشد.
در واقع، این جمله را میتوان نوعی تکریم جایگاه مبلغان و فعالان فرهنگی دانست؟
دقیقاً همینطور است؛ به باورم، آن عبارت ماندگار، فراتر از یک تعارف یا اظهار محبت شخصی بود؛ نوعی تبیین جایگاه خدمت فرهنگی و تبلیغی محسوب میشود.ایشان با آن جمله به ما آموختند در کار فرهنگی و تبلیغی آنچه اهمیت دارد، میزان اثرگذاری در هدایت جامعه، ترویج معارف دینی و خدمت به مردم است؛ این نگاه باید در میان مدیران، مبلغان، فعالان فرهنگی و مسئولان هیئتهای مذهبی تقویت شود.
سخن پایانی شما درباره شخصیت علمی و معنوی آیتالله وحید خراسانی چیست؟
آنچه از آیتالله العظمی وحید خراسانی در ذهن من باقی مانده، ترکیبی از عظمت علمی، تواضع اخلاقی و دغدغهمندی نسبت به فرهنگ دینی است؛ ایشان با آن جایگاه بلند علمی، برای تلاش خادمان عرصه تبلیغ دین ارزش قائل بودند و این رفتار برای نسل مدیران و فعالان فرهنگی یک الگوی ماندگار است.امیدوارم همه ما بتوانیم قدر این مسئولیت را بدانیم و در مسیر ترویج معارف اهلبیت(ع)، با انگیزه بیشتری گام برداریم؛ از خداوند متعال مسئلت داریم روح آن عالم ربانی را با اولیای الهی و ائمه اطهار(ع) محشور فرماید.عاش سعیداً و مات سعیداً.در پایان، این رباعی را به روح بلند آن مرجع بزرگ شیعه تقدیم میکنم:
او مرد خدا؛ عارف ربانی بودچون قرص قمر همیشه نورانی بوداو بود «وحید» این زمانه؛ آریآن عالم فرزانه «خراسانی» بود
منبع:فارس