عقیق: بنا به روایتی 25 ماه محرم سالروز شهادت سید ساجدین عالم امام سجاد علیهمالسلام است، این امام همام با توجه به خفقان سیاسی آن روز از ابزاری برای مقابله با حکومت جبار اموی بهره جست که بیشک بهترین روش مبارزهای محسوب میشد، حضرت آیتالله خامنهای درباره چرایی نحوه مبارزه امام سجاد(ع) میگویند: «اختناق در آن دوران و نامناسب بودن وضع، اجازه نمیداد که امام سجاد بخواهند با آن مردم بیپرده و صریح و روشن حرف بزنند؛ نه فقط دستگاهها نمیگذاشتند، مردم هم نمیخواستند. اصلاً آن جامعه یک جامعه نالایق و تباهشده و ضایعشدهای بود که باید بازسازی میشد.»(65/4/28)، بنابراین با توجه به جایگاه و نقش دعا در تبیین معارف و اندیشههای اسلامی، آیتالله غلامعلی صفایی بوشهری، مترجم کتاب صحیفه سجادیه در یادداشتی به تبیین این موضوع پرداخت که در ادامه میآید:
اصل اساسی بعثت انبیا
اصل اساسی بعثت انبیا و امامت امامان(ع)، همانا هدایت مردم به عبودیت الهی در تمامی عرصههای معرفتی، رفتاری و اخلاقی و پیشرفت جوامع انسانی در حوزههای عمرانی و فرهنگی بر مدار عدالت، زایش بصیرت در مقابل تهاجم سخت و نرم جبهههای دینستیزی و البته صبر و مجاهدت در برابر هجمههای آنان است؛ «لَقَد أرسَلنا رُسُلَنا بِالبَیّناتِ».
در بسیاری از مقاطع تاریخی با شرایط زمانی و مکانی متفاوت، تنها راه مدیریت جوامع انسانی به سوی مقام عبودیت و رشد و کمال فردی و اجتماعی، تشکیل حکومت و داشتن ساختار مناسب سازمانیافته است. این مهم با پیشرفتهتر و پیچیدهتر شدن تعاملات مردمی و نوع عملکرد سازمانیافتهی سران جبهه دینستیزی، اهمیتی دوچندان مییابد.
معصومین(ع) و اقتضائات زمانی و مکانی
روند مبارزات ائمه معصومین(ع) پس از رحلت پیامبر اسلام(ص)، همواره تابع شرایط و زمینههای موجود بوده است. در زمان پیامبر اسلام(ص) حکومتهای بسیاری در اطراف جغرافیای اسلام و همچنین تشکیلات قبیلگی، قومی و فرهنگی در مکه و مدینه وجود داشت که بدون ساختاری نظاممند و هدفمند، نه مبارزه برای تحقق اسلام در جامعه ممکن بود و نه کنترل اجتماعی و رشد شاخصههای فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی مقدور میبود. به همین خاطر پیامبر گرامی اسلام حکومت اسلامی را در مدینه برقرار کردند.
پس از رحلت پیامبر، امیرالمؤمنین امام علی(ع) در آغاز آن فرایند مجعول گزینش خلیفه پس از پیامبر، ابتدا موضعگیری کردند و پس از اثبات مخالفتشان با آن انحراف حکومتی، موضع سکوت و صبر و انتظار و حمایت از اساس نظام اسلامی پیشه ساختند.
البته امام علی(ع) پس از بازگشت خلافت به ایشان، به شدت با خط نفاق و انحراف و فتنه مبارزه کرد، ولی با وقوع جریانات مختلف ولایت ستیزی به ویژه در دوران حکومت امیرالمؤمنین امام علی(ع) و به بنبست کشاندن آن توسط گروههای قاسطین، ناکثین، مارقین و ساکتین، آسیبهای جدی بر نظام علوی وارد آمد.
امام مجتبی(ع) نیز در آغاز، همین راه را ادامه دادند، ولی با جوسازیهای سیاسی و فریبخوردن خودیها از دشمنان و موضعگیری ساکتین و ایجاد ناامنیهای امنیتی توسط سران فتنه اموی، حضرت برای حفظ اساس اسلام و مکتب اهلبیت(ع) به یک طراحی سیاسی نجاتبخش متوسل شدند و با واگذاری مشروط آن موافقت کردند.
در ادامه امام حسین(ع) با حاکمیت یزید وارد مبارزه سختی شدند. وقوع جریان کربلا و نهضت عاشورا و شهادت حضرت اباعبداللهالحسین(ع) و یارانشان و به اسارت بردن خاندان رسول خدا(ص)، جبهه ولایتمدار را در یک محدوده بسیار خفقانآور سیاسی قرار داد.
بنابراین همواره موضعگیریهای ائمه(ع) بستگی به شرایط محیط، شیوه دشمنی دشمنان و توان مجاهدت دوستان دارد و شیوه صبر و انتظار، بازسازی و تربیت نیروهای مورد نیاز و حمایت از نهضتهای شیعیان و گسترش سازمانیافته فرهنگ ولایی در قالبهای مناسب شرایط زمان، شیوه معصومان پس از امام سجاد(ع) گشت.
منبع: khamenei.ir
کد خبرنگار 211007
بخش اول گفت و گوی عقیق با استاد حسین انصاریان:
