نقش هیئت ها در تحرکات اجتماعی/
افشاگری های حضرت زینب(س) بعد دینی نداشت!
هیئتهای مذهبی به عنوان تجمعی مردم نهاد تاکنون نقشهای بیبدیلی در اجتماع داشتهاند و بسیاری از حرکات جامعه از اینگونه تجمعات آغاز شده است.
عقیق: قدمت هیئتهای مذهبی و سوگواری برای امام حسین(ع) را میتوان در روزهای پس از شهادت سالار شهیدان پیگیری کرد. اولین تجمعات مذهبی از طریق بازماندگان حماسه عاشورا و افرادی که در روز عاشورا حضور نداشتند اما از این عدم همراهی پشیمان شده بودند، جستجو کرد. این عزاداریها و سوگواریها پس از حماسه عاشورا و هنگام ورود اهل بیت به شهر کوفه و افشاگریها آغاز شد و بعد از آن با حضور توّابین و عملکرد آنها، رنگ و بوی دیگری یافت. به طور کلی هیئتهای مذهبی حول محور آیینها و مناسبتهای مذهبی و دینی به صورت خودجوش شکل گرفتهاند. یکی از ابعاد مهم در این بخش رویکرد اجتماعی هیئتهای مذهبی است. افشاگریهای حضرت زینب(س) نیز تنها بعد دیی نداشت و به منظور آگاه سازی جامعه صورت گرفته بود.
این تجمعات که از احساس افراد سرچشمه میگیرد در معادلات اجتماعی نقشآفرینی ویژهای دارند و نمیتوان به هیئتهای مذهبی تنها از بعد مسائل اعتقادی، مناسک دینی و شئون مذهبی نگاه کرد. از منظر جامعه شناختی، اگر بخواهیم شان واقعی و کارکرد حقیقی هیئتهای مذهبی را در جامعه بدانیم، باید به آنها بعنوان نهادهایی اجتماعی و فراتر از یک تشکل یا تجمع دینی نگاه کنیم. یکی از مهمترین ویژگیهای این تجمعات خودجوش بودن و حضور اقشار مختلف است. هر چند هیئتهای مذهبی ریشه در باورها و اعتقادات مردم دارد اما دیده میشود که حتی برخی از اقلیتهای مذهبی با عشق و علاقه خاصی در این تجمعات شرکت میکنند.
حجتالاسلام سید سعید لواسانی اظهار داشت: به هیئتهای مذهبی از چند بعد میتوان نگاه کرد که یکی از این ابعاد حرکت اجتماعی و جمعی است. به تعبیر دیگر فرمانبرداری خدا و ترویج اندیشه اهل بیت را به صورت جمعی انجام میدهند. تنها زمانی جامعه حرکت رو به جلو دارد که در جمع حرکتی انجام شود. تلاش برای حضور در روضهها و هیئتهای مذهبی تشکیل جمعیتی است که میتواند بسیار اثرگذار باشد.
به گفته وی در این تجمعات ولایت به معنای واقعی معنا پیدا میکند. ولایت ارتباط تنگاتنگ با مودت دارد. ولایت به معنای پیروی کردن از ولی خدا نه با زور و اجبار بلکه با عشق و مودت است. هیئتها در کنار عنصر عاطفه و مودت و در کنار شعائر مذهبی شعور و عقل را هم ترویج میدهند.
حجت الاسلام نصرالله پژمانفر هم با اشاره به اثرات مثبت اهتمام بر حفظ ارتباط میان حوزههای علمیه با هیئات مذهبی، خاطرنشان کرد: جدیت و اهتمام بر این امر، موجب می شود تا از انتشار خرافهها و ترویج عقایدی که دلیل شرعی و دینی ندارد در این نهادهای اسلامی-اجتماعی جلوگیری به عمل آید. حرکت در مسیر فوق، ضمانت جدی برای ایجاد تاثیرات مثبت در سایه برگزاری جریانات مذهبی است.
حجتالاسلام احمد رهدار استاد دانشگاه علامه طباطبایی در زمینه رویکرد اجتماعی هیئتهای مذهبی اظهار داشت: مذهب شیعه مذهبی اجتماعی است و همه مناسک آن کارکردی مذهبی و اجتماعی دارد. هر تجمعی که زمینه دینی هم داشته باشد به حتم از سوی مباحث اجتماعی قابل بررسی است.
منبع: فرهنگ نیوز
کدخبرنگار: 211001
