عقیق: حجت‌الاسلام حامد کاشانی، کارشناس تاریخ اسلام و سخنران مذهبی، با اشاره به تفاوت میان غیبت ظاهری امام زمان(عج) و استمرار اصل امامت گفت: در دوران غیبت، اگرچه امکان بهره‌مندی مستقیم از برخی نقش‌های امام در زمینه تعلیم، پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و مقابله با انحرافات دینی وجود ندارد، اصل امامت و هدایت باطنی امام همچنان برقرار است و ضرورت مراجعه به عالمان ربانی در این دوره چند برابر می‌شود.
غیبت، به معنای تعطیلی اصل امامت نیست
کاشانی با بیان اینکه غیبت حضرت حجت(عج) به معنای از میان رفتن اصل امامت نیست، اظهار کرد: غیبت در بخشی از شئون و نقش‌های امام رخ می‌دهد، نه در اصل امامت و هدایت باطنی ایشان. آنچه حقیقت امامت را تشکیل می‌دهد، همچنان برقرار است و امام زمان(عج) در دوران غیبت نیز امام هستند؛ همان‌گونه که امیرالمؤمنین(ع) و امام موسی کاظم(ع) در شرایط مختلف، از جمله دوران زندان، از جایگاه امامت برخوردار بودند.
وی با تأکید بر استمرار ارتباط معنوی با امام زمان(عج) افزود: اصل امامت و هدایت باطنی امام همواره برقرار است و محبت به ایشان نیز باید پیوسته تقویت شود؛ چراکه غیبت ظاهری، به معنای قطع ارتباط باطنی با امام نیست.
کدام نقش‌های امام در دوران غیبت به‌طور مستقیم انجام نمی‌شود؟
این سخنران مذهبی با اشاره به برخی شئون امام در هدایت جامعه بیان کرد: در دوران غیبت، دسترسی مستقیم به امام برای پرسیدن مسائل، دریافت پاسخ، بهره‌مندی از تعلیم مستقیم ایشان و مراجعه به محضرشان وجود ندارد. همچنین نقش مستقیم امام در مقابله با خطاها و جلوگیری از انتساب مطالب نادرست به دین، مانند دوران حضور، امکان تحقق ندارد.کاشانی ادامه داد: در چنین شرایطی این پرسش مطرح می‌شود که چه کسانی باید این مسئولیت‌ها را بر عهده بگیرند؟
پاسخ آن است که عالمان برجسته و ربانی، در امتداد همان نقشی که عالمان مورد اعتماد در زمان ائمه(ع) با تأیید و هدایت آنان بر عهده داشتند، مسئولیت راهنمایی مردم را دنبال می‌کنند.
وی تأکید کرد: وقتی دسترسی مستقیم به امام معصوم وجود ندارد، ضرورت مراجعه به عالم ربانی بیش از گذشته احساس می‌شود و این نیاز را نباید دست‌کم گرفت.
چرا حضرت عبدالعظیم حسنی دین خود را بر امام عرضه کرد؟
کاشانی برای تبیین اهمیت مراجعه به امام و سنجیدن باورهای دینی با معیارهای صحیح، به ماجرای حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) اشاره کرد و گفت: ایشان به محضر امام رسید و درخواست کرد که دین خود را عرضه کند تا بر آن ثابت‌قدم بماند و خداوند را در همان حال ملاقات کند.این کارشناس تاریخ اسلام با طرح این پرسش که چرا حضرت عبدالعظیم(ع) با وجود برخورداری از جایگاه علمی و معنوی، چنین درخواستی داشت، توضیح داد: مسئله این بود که او می‌خواست باورها و فهم دینی خود را با امام معصوم بسنجد و از درستی مسیری که در پیش گرفته است، اطمینان پیدا کند.
وی این رفتار را نشانه اهمیت سنجش مستمر باورهای دینی با معیارهای معتبر دانست و افزود: انسان باید نسبت به فهم و برداشت خود از دین حساس باشد و همواره این دغدغه را داشته باشد که آیا آنچه فهمیده، درست است یا نه.
هیچ عالمی جای امام معصوم را نمی‌گیرد
کاشانی با تأکید بر اینکه هیچ‌کس نمی‌تواند به‌طور کامل جایگاه امام معصوم(ع) را پر کند، گفت: عالمان دینی هرگز هم‌رتبه امام نیستند و مراجعه به آنان به معنای برخورداری‌شان از عصمت نیست؛ بلکه سخن بر سر بهره‌گیری از دانش و توانایی عالمانی است که می‌توانند در شناخت احکام و معارف دینی راهگشای مردم باشند.وی برای توضیح این موضوع، به تفاوت سطح علمی و آموزشی اشاره کرد و گفت: گاهی استادی که در سطحی پیشرفته تدریس می‌کند، به مسائل ساده‌تر نیز تسلط دارد و می‌تواند به پرسش‌های ابتدایی پاسخ دهد؛ اما این توانایی به معنای هم‌سطح بودن او با کسی نیست که در مرتبه علمی بالاتری قرار دارد.
این سخنران مذهبی خاطرنشان کرد: عالمان برجسته دینی نیز می‌توانند در محدوده دانش و توانایی خود، نیازهای مردم را پاسخ دهند و مسیر شناخت دین را روشن کنند؛ با این حال، جایگاه امام معصوم(ع) جایگاهی بی‌بدیل است و هیچ‌کس به‌طور کامل جایگزین ایشان نمی‌شود.
منبع:فارس
