عقیق: همزمان با میلاد حضرت حجت بن الحسن(عج)، حرم امامین عسکریین(ع) در سامرا شاهد حضور پرشمار زائران و برگزاری مراسمهای مردمی جشن و سرور بود که با توزیع نذورات، اسکان و تغذیه رایگان زائران، حالوهوایی متفاوت از سالهای گذشته به این شهر داد.
در جریان این مراسمها، به همت جمعی از خادمان بهویژه با مشارکت زائران ایرانی، حدود هزار قطعه کیک بین زائران توزیع و از نزدیک به هزار نفر پذیرایی شد. این اقدام در کنار خدمات گسترده مضیف حرم، که سه وعده غذای رایگان به زائران ارائه میدهد، صحن و رواقهای حرم را به فضایی سرشار از نشاط و آرامش تبدیل کرد.با وجود آنکه سالهاست اسکان هتلی در سامرا انجام نمیشود و کاروانها به هتل منتقل نمیشوند، خادمان حرم امامین عسکریین(ع) امکان اسکان شبانه زائران را در فضاهای پیشبینیشده در محدوده حرم فراهم کردهاند و زائران شبها در جوار خانه پدری امام زمان(عج) اسکان داده میشوند.
این حضور شبانه، خود نشانهای روشن از تحول امنیتی و اجتماعی سامراست. شهری که در سالهای نهچندان دور، بهویژه در دوران اوج فعالیت داعش و گروههای تکفیری، از ناامنترین نقاط زیارتی عراق بهشمار میرفت، امروز میزبان زائرانی است که با آرامش شب را در کنار حرم سپری میکنند. سالهایی که سامرا بهاجبار از نقشه زیارت حذف شده بود، هنوز از یادها نرفته است.
سالهایی که زائران تنها برای زیارتی کوتاه وارد شهر میشدند و پیش از غروب، آن را ترک میکردند و حتی بسیاری هم جرأت حضور در این شهر را نداشتند و نیروهای تکفیری در کوشه و کنار شهر باعث ناامنی بودند.شهر سامرا بارها در طول تاریخ، میان بیمهری و بازسازی دستبهدست شده است.
پس از درگذشت احمدخان دنبلی و قطع اعتبارات ایران، پیشکار او میرزای سلماسی با تقبل باقی هزینهها، مجموعه حرم را به سرانجام رساند. حدود ۵۵ سال بعد، در سال ۱۲۸۰ قمری، با صدور مجوز دولت عثمانی برای ترمیم و توسعه حرم، بخشی از ثلث ماترک میرزا تقیخان امیرکبیر صرف بازسازی حرم سامرا شد. در این دوره، حاج حسن معمار زیر نظر شیخ عبدالحسین تهرانی عملیات طلاکاری گنبد، تعویض ضریح و کاشیکاری گنبد و منارهها را انجام داد.
شیخ عبدالحسین تهرانی با تدبیر خود حتی از مصالح باقیمانده حرم سامرا برای تحکیم و سنگفرش حرم امامین کاظمین(ع) نیز بهره برد. از سال ۱۲۸۲ تا ۱۲۸۴ قمری، آجرهای طلای اهدایی دولت ایران پس از عبور از عتبات مختلف و تبرک، به سامرا رسید و گنبد امامین عسکریین(ع) بار دیگر طلاپوش شد. در سال ۱۲۸۵ قمری ضریح تعویض و چلچراغی به حرم اهدا شد تا همه چیز برای سفر ناصرالدینشاه به عتبات و بازدید از سامرا در سال ۱۲۸۷ قمری مهیا شود.در سال ۱۲۹۶ قمری و در اوج فشارهای مذهبی علیه شیعیان، آیتالله میرزا حسن شیرازی با هجرت به سامرا و فراخوان برای ساخت مدرسه علوم دینی در جوار حرم، نقش مهمی در تثبیت حضور شیعه در این شهر ایفا کرد؛ اقدامی که بعدها با هجرت علمایی چون سید محمد مجتهد، به فروکشکردن فتنههای مذهبی انجامید.
با این حال، این آرامش نیز پایدار نماند. تخریب گنبد در سال ۱۳۱۰ قمری، بازسازی دشوار آن در سالهای بعد، و دخالتها و محدودیتهای دولت عثمانی، بار دیگر حرم را در چرخهای از تخریب و مرمت قرار داد. در دهههای بعد نیز تعویض ضریحها و اقدامات محدود مرمتی، تنها مانع از فرسودگی کامل حرم شد.این چرخه تلخ، در دوران معاصر با انفجارهای سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۶ شمسی به اوج رسید؛ زمانی که عوامل تکفیری با نفوذ به حرم، گنبد مطلای خشتی و گلدستهها را ویران کردند. پس از این فاجعه، با هدایت مرجعیت عالیه و تولیت عتبه، و با نقشآفرینی خیران و ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات، روندی بیسابقه از بازسازی در سامرا آغاز شد.در این مسیر، بیش از ۳۷ پروژه زیربنایی و روبنایی اجرا شد. از مقاومسازی سازه اصلی و ساقه گنبد گرفته تا طلاکاری گنبد و منارهها، اجرای سنگ و ازارهها، آینهکاری، مقرنسکاری، ساخت صندوقچههای خاتم مضجع مطهر، درهای حرم و مشارکت در ساخت ضریح جدید. همزمان، اقدامات رفاهی همچون احداث مضیف، نانوایی و سرویسهای بهداشتی نیز انجام شد. اقداماتی که امروز نقش مستقیمی در خدماترسانی به زائران دارند.
حالا ثمره آن سالها تلاش، در شبهای سامرا دیده میشود. جایی که زائران بدون دغدغه اسکان و تغذیه، در کنار حرم میمانند، جشن میگیرند و میلاد امام غایب را در خانه پدریاش گرامی میدارند. توزیع ساده هزار قطعه کیک، در کنار اسکان و اطعام رایگان، بیش از آنکه یک اقدام نمادین باشد، نشانهای از بازگشت حیات به شهری است که سالها با ناامنی شناخته میشد.
منبع:فارس
