نکاتی پیرامون زکات فطریه؛

وجه تناسب فطریه با معنای اسلام

آیا می توان زکات فطریه را به خانواده آبرومند و فقیری به عناوین دیگر مثلا هدیه، جایزه، قرض (قرضی که هیچگاه پس نخواهیم گرفت) یا موارد دیگر داد. تکلیف زکات فطریه کسى که پیش از غروب شب عید فطر مسلمان شود چیست؟

کد خبر: ۹۶۹۰۲

يکشنبه - ۲۷ خرداد ۱۳۹۷ / 27 March 1397

عقیق:فطریه یکی از واجبات دین اسلام است و اسلام دینی اجتماعی بوده و روحیه عدالت خواهی دارد، یکی از زوایای فطریه نیز همین است که تمام هموطنان بر حسب وظیفه ای که خداوند بر عهده آنان نهاده، با پرداخت فطریه، در برقراری عدالت اجتماعی و رفع فقر از جامعه سهیم شده و برکات معنوی آن را نیز در زندگی خود شاهد باشند.
دین اسلام دین تک بعدی نیست که تنها به مسائل روحی و باطنی توجه داشته باشد، دین اسلام تمام ابعاد مربوط به جامعه اسلامی را مورد توجه قرار داده که شامل همه ابعاد اجتماعی، سیاسی و حتی اقتصادی می شود.

اسلام دینی کامل است که توانایی ایجاد ارتباط میان معبود و بندگان را داشته باشد، از این رو اسلام برای اداره امور جامعه آمده است و هنگامی که احکام دینی مورد بررسی قرار داده می شود، تمام دستورات حتی آنجایی که بعد عبادی و معنوی دارد، به نحوی دین اسلام آن مسائل را به اجتماع ربط داده است و در واقع می توان گفت که تمام مسائل دین اسلام با مسائل مربوط به اجتماع مرتبط و متصل است.

فطره در لغت چند معنا دارد که مهم‏ترین آنها، خلقت و اسلام است. در اصطلاح عبارت است از: زکاتى که هر مسلمان براى خود و هر کس که نان خور او محسوب مى‏شود، به مستحق مى‏پردازد. زمان اداى آن مغرب روز آخر ماه رمضان تا ظهر روز عید فطر است.
با توجه به اینکه پرداخت این نوع حق مالى، باعث سلامت جسم و روح مى‏شود، آن را زکات بدن یا فطره مى‏نامند. شاید وجه تناسب آن با معناى اسلام، این باشد که زکات فطره مقتضاى اسلام است؛ از این رو کسى که پیش از غروب شب عید فطر مسلمان شود، تکلیف از او ساقط نمى‏شود.

مصارف زکات:

زکات در یکی از هشت مورد زیر باید صرف گردد اول فقیر و آن کسی است که مخارج سال خود و عیالاتش را ندارد و دوم مسکین و آن کسی است که از فقیر سخت تر روزگار می گذارند.
سوم کسی که از طرف امام(ع) یا نایب او مأمور جمع آوری زکات یا نگهداری یا رسیدگی به حساب آن و یا رساندن آن به امام و نایب او یا رساندن به مصارف لازم هستند می توانند به اندازه زحمتی که می کشند از زکات استفاده کنند.
چهارم افراد ضعیف الایمانی که با گرفتن زکات تقویت می شوند و تمایل به اسلام پیدا می کنند و پنجم خریداری بنده ها و آزادی کردن آنان. ششم بدهکاری که نمی تواند قرض خود را بدهد.
هفتم سبیل الله یعنی کارهایی مانند ساختن مسجد که منفعت دینی عمومی دارد و هم چون مدارس علوم دینی، مراکز تبلیغاتی، نشر کتب اسلامی و غیره یا مثل ساختن پل و مدرسه و اصلاح راه که نفعش به عموم مسلمانان می رسد و خلاصه آنچه برای اسلام نفع داشته باشد به هر نحو که باشد.

هشتم ابن السبیل یعنی مسافری که در سفر درمانده شده و محتاج شده که به مقدار نیازش می تواند از زکات استفاده کند هر چند در محل خود غنی و بی نیاز باشد.

به نظر مقام معظم رهبری، مصرف زکات فطره که در روز عید فطر واجب می شود برای مسجد اشکال ندارد ولی در صورت بودن فقراء مستحب است آنها را مقدم دارند.

اگر شخص نماز عید فطر می خواند، بنابر احتیاط واجب باید پیش از نماز بدهد یا کنار بگذارد و اگر نماز عید نمی خواند، تا ظهر روز عید فطر مهلت دارد و اگر آن را در این مدت به مستحق ندهد و کنار هم نگذاشته باشد گناهکار محسوب می شود و احتیاط واجب آن است که در آینده  بدون اینکه نیت ادا و قضا کند فطره را بدهد.

زکات بر دو نوع است؛ زکات مال و زکات فطره. زکات مال به نه چیز تعلق می گیرد؛ گندم، جو، خرما، کشمش، طلا، نقره، شتر، گاو و گوسفند. زکات فطره برای هر نفر تقریبا سه کیلو از خوراک بیشتر مردم که گندم، جو، خرما، کشمش، برنج، ذرت و مانند اینها است در نظر گرفته شده است.

زکات فطره به اتفاق شیعه و سنی واجب است و در متون دینی برای آن فلسفه و فواید متعددی برشمرده است. قبول و تکمیل کننده روزه، تضمین کننده سلامتی جسم، پاک کننده روح از رزائل اخلاقی، حفظ انسان از مرگ و تکمیل کننده زکات مال از مهمترین آنها به شمار می رود.

فطره دانشجویانی که مخارج آنان را پدر و مادر می دهند و نان خور آنان محسوب می شود، بر عهده پدر و مادرشان است و اگر مستقل هستند، بر عهده خودشان می باشد و چنانچه تمکن مالی نداشته باشند، از آنان ساقط است.
گفتنی است؛ پرداخت کفاره بیمارانی که نتوانسته اند روزه بگیرند برای هر روز یک مد طعام است.

منبع:شبستان