حجت االسالم علی سرلک، واعظ وکارشناس معارف اسالمی

اهل‌بیت(ع) عالی‌ترین الگوهای سبک زندگی

امام سـجاد در دعـای شـریف مـکارم الاخلاق ابعاد یـک زندگی اسلامی و ایمانـی و قرآنـی و ولایی را بـه بهتریـن و زیباتریـن وجـوه بـه تصویـر کشـیده اند. آرمان هـای متعالـی الهـی و توحیـدی را در لبـاس ایـن دعای شـریف با عالی ترین شـیوه ها تقریـر و تحریـر فرموده اند

کد خبر: ۹۴۸۷۲

شنبه - ۱۹ اسفند ۱۳۹۶ / 19 December 1396

عقیق: حجت الاسلام علی سرلک/  در سـالهای اخیـر مقام معظـم رهبری به موضوع و مسـئله سـبک زندگی پرداختنـد و بـا مصادیقـی سـعی کردنـد شـیوه سـالم، سـازنده و موازیـن ارزشـمند اسلامی را در این راسـتا تبیین و ترسـیم کنند و سـبک و شـیوه و اسـلوب صحیـح زندگـی را از دیـدگاه اسلام در برابر غرب تبییـن کرده و شـاخصه های زندگـی اسلامی را بیان کنند. بـا این حال برخی اوقـات از ما می خواهند از سـبک زندگی یک تعریف جامعی داشـته باشیم؛ اگر بخواهیم سـبک زندگی را بـه طور کلی از دیدگاه اسلام و اهلبیـت تعریف کنیم شـاید بتوانیـم بـه این صـورت بگوییم: سـبک زندگـی یعنی مجموعـه ای از اعتقـادات، اخلاقیات و اعمال صالحه فردی و اجتماعی که انسـانهای مومن بر اسـاس وظایـف ایمانی و ولایی خود در جهت نیل به کمـال و قرب الی الله در چارچوب تعالیم اسلامی و براسـاس سـیره و دسـتورات رهبران اسلامی و الگوهـای پیشـوایان بزرگ اسلام و اهلبیـت عصمت و طهـارت انجام می دهنـد.

اهلبیـت بهترین مشـعل داران هدایـت و عالی تریـن الگوهای فضیلـت و کرامـت و بزرگترین راهنمایان خیـر و صالح و سـعادت، عزت و شـرف دیـن و دنیـا و آخـرت همه انسـانها هسـتند. در قول و عمـل فردی و اجتماعـی و مقابله با دوسـت و دشـمن همـواره مایه نجات و سـرمایه خیر و صالحند. به طـور کلـی چنـد اصل کلی در مقایسـه سـبک زندگـی از دیـدگاه غرب و سـبک زندگی از دیدگاه اسلام وجود دارد: اول، اصول اعتقادی و جهان بینی توحیـدی شـامل، الف) اصل توحید و خدابـاوری، ب) ایمان به معاد و حیات پـس از مـرگ، ج) اصل نبـوت و خاتمیـت. دوم، اصول اخلاقی؛ سـوم، اصول عملـی؛ چهـارم، رابطـه انسـان بـا خـودش؛ پنجـم: رابطه انسـان بـا خداوند متعال؛ ششـم، رابطه انسـان با خانواده و با بندگان خدا؛ هفتم، رابطه انسـان با دشـمنان خدا؛ هشـتم: رابطه انسـان با درون جبهه اسلامی و نهم، رابطه انسـان با بیرون جبهه اسلامی.

بنیانهای عمیق اعتقادی، اخلاقی و رفتاری اعـم از فـردی و اجتماعـی و در ابعاد گوناگـون و سـطوح و لایه های مختلف زندگـی نقـش بی بدیـل در تفسـیر زندگـی و تبییـن اهـداف آن و نمادها و جلوه هـای درونـی و بیرونـی آن دارنـد. براسـاس ایـن مبانی متقـن و اصول استوار اعتقادی و اخلاقی و روش و منش در زندگی از دیدگاه اسلام هدف گرا و مبتنـی بـر اعتقاد به قیامت و عمل و عکس العمل و تعلیـم و تربیت الهی و خدمـت بـه بندگان خداوند متعـال و نافع و مبارک بودن برای جامعه اسـت.

در فرهنگ اسلامی زندگی مادی و رفاه و آسـایش خود هدف نیسـت بلکه  هدف سـیر الی الله و تعالی و تکامل و قرب الی الله و حسـن توفیق و حسـن عاقبت و رضوان الهی اسـت. در سـبک زندگی و نظام های اجتماعی غربی، زندگـی خـود اصالـت و ارزش دارد لیکـن از دیدگاه اسلام زندگی وسـیله اسـت نه هدف. زندگـی مقدمه زندگی آخرت اسـت و دنیا پل عبور اسـت.  وابسـتگی و دلبسـتگی به دنیا و آرایش ها و زر و سـیم و زیور و زرق و برق دنیـا تا آنجا مقدس و ارزشـمند اسـت که انسـان را به اهـداف الهی نزدیک کنـد نـه اینکه موجب غفلـت و غـرور و اسـارت در برابر دنیـا و مظاهر آن شـود. از ایـن دیـدگاه زندگی دنیـا در حد قـوت و قناعت و عفـاف و کفاف توجیه شـده نه همراه با تجمل پرسـتی و اسـراف و تبذیر و بردگی در برابر شـهوات و وابسـتگی بـه دنیا و مطامـع آن؛ ملاک، ساده زیسـتی و قناعت اسـت نه تکلـف و تجملگرایـی و تشـریفات غیرضروری. شـاخص، روحیه ایثـار و از خودگذشـتگی اسـت نـه تعلقـات دنیـوی و هوی هـا و تمایلات شـهوانی. از ایـن دیـدگاه خدمـت بـه انسـانها بزرگتریـن عبادت اسـت نـه اینکـه روح فردگرایـی و خودخواهی غالب باشـد و انسـان دچار خواب غفلـت و غـرور شـود و روح تکبـر و آز و حـرص بـر او غالـب شـود.

ایـن صفـات و ویژگی هـا در نظام هـای غربـی و جاه طلبانـه دنیاپرسـتان مـورد توجـه اسـت امـا در فرهنـگ اسلامی بـا ایـن اخلاق و منـش و روش هـا مبارزه می شـود. شـاخص امتیاز در فرهنگ اسلامی تقـوی و پرهیزگاری، جهـاد و خدمتگزاری، علم و معرفت، ایثار و فـداکاری در راه اهداف متعالی انسـانی و اسلامی پسـندیده و مطلوب اسـت. در فرهنگ اسلامی زندگی بـر مبنـای معرفت و حکمـت و پاسـداری و صیانت از ارزشها و شـناخت ارزشهـای متعالـی الهـی و انسـانی و اعتقـادات حقـه و اعمـال صالحـه و مکارم اخلاق اسـت نه وابسـتگی های حزبی و جناحی و گروهی و سیاسـی و قدرت طلبانـه. در فرهنـگ و معـارف اسلامی نـگاه راهبـردی و کلان به زندگـی اجتماعی و سیاسـی و آینده جامعه بشـریت و ضـرورت آمادگی و آماده سـازی بـرای حاکمیت خیرات و پرهیز از بدی ها، زشـتیها و منکرات یـک وظیفـه بسـیار روشـن و الهی اسـت.

بایـد تلاش کـرد تـا زمینه های حاکمیـت عدالـت و عدل گسـتر جهـان را فراهـم و بـا فسـاد در هر شـکل و بـه هـر صـورت آن مبـارزه کـرد. نبایـد اجـازه داد تـا بیگانـگان و بیگانه پرسـتان و سـلطه گران، سرنوشـت مسـلمانان و بلکـه جوامع بشـری را به بازیچـه بگیرنـد و زمینه هـای کفـر و شـرک و الحـاد و فسـاد و طغیـان را گسـترش دهند. نباید به سـلطه گران و مسـتکبران فرصت داد تا فرصت ها را از ملت هـا بگیرنـد و حقـوق آنهـا را پایمال کنند و راه سـعادت را سـلب کننـد و حقایـق الهی را تحریـف کنند و بدعت ها را گسـترش دهنـد.

امام سـجاد در دعـای شـریف مـکارم الاخلاق ابعاد یـک زندگی اسلامی و ایمانـی و قرآنـی و ولایی را بـه بهتریـن و زیباتریـن وجـوه بـه تصویـر کشـیده اند. آرمان هـای متعالـی الهـی و توحیـدی را در لبـاس ایـن دعای شـریف با عالی ترین شـیوه ها تقریـر و تحریـر فرموده اند و در لباس عشـق و معاشـقه بـا خداونـد و اشـک و آه و مناجـات با قاضـی الحاجات پـرده از روی بسـیاری از اسـرار مکشوف و غیرمکشـوف برگرفته و سیمای ملکوتی و راسـتین انسـان مومـن و اهل ولایت و ولایتمدار و ولایت پذیر را به نحو احسـن تبییـن فرموده اند. در ایـن جملات نورانـی امام سـجاد(ع) دو نوع شـیوه زندگی را در برابر دوسـتان و دشمنان به تصویر کشـیده و از خداوند متعـال خواسـته که هرگز در برابـر اطاعت از حق و ولایت ولی الله مطلق و خدمت به بندگان خداوند منحرف نشـده و با پافشـاری بر صراط مسـتقیم توحیـد الهـی نقش انبیا و اولیـا و صالحان الهـی را القا کند و نمـاد پاکی و طهـارت و عبادت و خدمت باشـد. بفضله و کرمه و این اسـت سـیره پاکان و صالحـان و درس پاکیـزگان. خداونـد بـه همه مـا توفیق عنایـت فرماید.