مستنداتی در حاشیه فرمایشات امام خامنه‌ای/

بازخوانی سیره امیرالمؤمنین(ع) در برخورد با فساد کارگزاران

رهبر انقلاب بر ضرورت برخورد با کسانی که منتفع از فساد هستند تاکید و فرمودند که حکومت امیرالمؤمنین(ع) تقریباً به این مقوله‌ مهم گذشت. بازخوانی شیوه‌‌های برخورد امیرالمؤمنین(ع) با

کد خبر: ۹۴۲۱۶

شنبه - ۲۱ بهمن ۱۳۹۶ / 21 November 1396

عقیق:رهبر معظم انقلاب صبح دیروز در جمع فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی و قرارگاه پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه عدالت لازم است؛ باید با فساد مبارزه بشود، افزودند: «با ظلم مبارزه بشود، البته خیلی سخت است. فساد مثل اژدهای هفت‌سر افسانه‌هاست، یک سرش را که می‌زنی با 6 سر دیگر حرکت می‌کند، از بین بردنش آسان نیست. برخورد با آن کسانی که منتفع از فساد هستند کار بسیار سختی است ولی از آن کارهایی است که حتماً باید انجام بگیرد. همه‌ مدت حکومت امیرالمؤمنین علیه‌السلام تقریباً به این مقوله‌ مهم گذشت و البته تمام هم نشد. برخورد با کارگزاران حکومتی‌ای که در آنها ظلم و فسادی هست، باید جدی و شدت عمل با آنها بیشتر باشد.»
بحث لزوم عدالت ورزی و  ضرورت مبارزه مسئولان اجرایی کشور با مفسدان و برخورد با کارگزاران فاسد بر اساس سیره حکومتی امیر مؤمنان(ع) دو کلید واژه مهم در بیانات امروز رهبر معظم انقلاب است. مطالعه و بازخوانی سیره حضرت علی (ع) در این باره ضروری بوده و نکات آموزنده‌ای را به همراه دارد.

عدم سازش با مفسدان
دوران کوتاه مدت حکومت امیرالمؤمنین(ع) دوران مبارزه با فرهنگ اشرافی‌گری بود. حضرت با تمام توانی که داشتند و با قاطعیت و صراحت، جلوی تمام غارتگران بیت‌المال ایستاد و تا حد توان عدالت را تحقق بخشید، هر چند در این راه به شهادت رسیدند. امیر مؤمنان(ع) در این مبارزه اهل زد و بندهای سیاسی- اقتصادی پشت پرده نبود «وَ لا تُخالِطوُنی بِالمُصانِعَة؛ با من با ساخت و پاخت و تبانی معاشرت نکنید»( خطبه 216). و یا در فرمایش دیگری فرمودند: «لَا یُقِیمُ أَمْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ إِلَّا مَنْ لَایُصَانِعُ وَلَا یُضَارِعُ، وَلَا یَتَّبِعُ الْمَطَامِعَ؛  فرمان خدا را تنها کسى مى تواند اجرا کند که نه سازش کار باشد(و اهل رشوه) و نه تسلیم و ذلیل (در مقابل دیگران)و نه پیروى از طمع‌ها کند».

امیرالمؤمنین(ع) در موارد متعددی با والیان و کارگزاران حکومتی که دچار فساد شده بودند، برخوردهای شدیدی داشتند تا جایی که گاهاً آن‌ها را از منسب عزل می‌کردند. در ادامه به برخی موارد مشهور اشاره می‌شود.

منذر بن جارود عبدی
هنگامی که گزارش فساد و اختلاس 30 هزار درهمی منذر بن جارود عبدی یکی از کارگزاران آن حضرت به ایشان رسید، او را عزل کرد، سی‌هزار درهم را پس گرفت و به او نوشت «شایستگی این را نداری که در جمع آوری بیت المال به تو اعتماد شود» (نهج‌البلاغه - نامه 71) و یا آن بزرگوار در فرمانی به مالک اشتر می‌فرماید: «ثمّ تفقّد أعمالهم و ابْعَثِ العیونَ ...- با فرستادن مأموران مخفی مواظب کارگزاران خود باش، چنانچه یکی از آنان، دست به خیانتی زد، بدون تأخیر، خیانتکار را کیفر ده، آنگاه وی را در مقام خواری و مذلت بنشان و داغ خیانت بر پیشانی او بگذار و طوق رسوایی بر گردنش بیفکن!». نامه‌های فراوانی از علی(ع) در نهج البلاغه وجود دارد که در آنها به کارگزارانش که در معرض اتهام حیف و میل بیت‌المال بودند، نوشته: «تو در نزد من خوار و زبون و کم ارزش و بی‌مقدار خواهی شد.» (نامه 43) و «چنان بر تو سخت می‌گیرم که در زندگی حقیر و ضعیف شوی » (نامه 20).

برخورد با ابن هَرَمه
امیرالمؤمنین(ع) هنگامی که از، خیانت ابن هَرمَه، مأمور بازار اهواز اطلاع یافت، به رفاعه چنین نوشت: «هنگامی که نامه‏ام را خواندی، ابن هرمه را از بازار، برکنار کن و او را به خاطر مردم از کار، باز دار و سپس زندانی نما و خبر آن را اعلان عمومی کن و به کارگزارانت بنویس و نظرم را به آنان ابلاغ نما. درباره ابن هرمه، غفلت یا کوتاهی نکنی که نزد خداوند، هلاک شوی و من هم به بدترین شیوه برکنارت خواهم کرد که از این کار، تو را به خدا پناه می‌‏دهم.»(دعائم الإسلام ج 2 ص532)

برخورد با زیاد بن ابیه
امیرالمؤمنین(ع) فرستاده‏‌ای را نزد زیاد روانه ساخت تا آنچه از مالیات‏‌ها نزد او جمع شده، باز پس بگیرد. زیاد، آنچه نزدش بود، همراهِ فرستاده کرد و به وی گفت: کُردها مالیات‏ها را نابود کرده‌‏اند و من با آنها مدارا می‏‌کنم. این مطلب را به امیرمؤمنان اعلام مکن که گمان کند کوتاهی از من بوده است.
فرستاده آمد و سخن زیاد را به علی ‏علیهالسلام رساند. او به زیاد نوشت: «فرستاده‌‏ام خبر داد آنچه را درباره کُردها به وی گفتی و این‏که آن را از من کتمان کرده‏‌ای. تو خود به نیکی می‏‌دانی که آن را به وی نگفتی، مگر از آن رو که به من برسانی و من سوگند می‏خورم به خداوند عز و جل، سوگند راستین، که اگر به من خبر رسد که در ثروت مسلمانان خیانت کرده‌ای، کم یا زیاد، چنان بر تو سخت بگیرم که اندک مال شوی و بارِ هزینه عیال بر دوشت سنگینی کند و خوار و پریشان حال شوی. والسلام» ( أنساب الأشراف ج2ص390)
منبع:تسنیم