دوم شعبان/آغاز وجوب روزه

کد خبر: ۸۷۷۰

سه‌شنبه - ۲۱ خرداد ۱۳۹۲ / 21 March 1392

عقیق: در دوم شعبان سال دوم هجری ، روزه ماه مبارک رمضان واجب شد.گرچه پيش از هجرت پيامبراسلام (ص)، برخي از عبادات مانند نماز و طهارت بر مسلمانان واجب شده بود، ولي برخي ديگر مانند روزه، زكات و تغيير قبله پس از هجرت به مدينه منوره، فرض و واجب گرديد.

بنا به روايتي در روز دوم ماه شعبان، سال دوم هجري قمري، روزه ماه رمضان بر مسلمانان واجب گرديد و اين آيه شريفه در همين رابطه بر پيامبراكرم (ص) نازل شد: يا اَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمْ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَي الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتّقُونَ: اي كساني كه ايمان آورده ايد! روزه بر شما نوشته شد، همان گونه بر كساني كه پيش از شما بودند نوشته شده بود، تا پرهيزگار گرديد.

در دو آيه بعد، ماه رمضان را براي روزه گرفتن معين كرد و فرمود: شَهرُ رَمَضانَ الّذي اُنْزِلَ فيهِ الْقُرآنُ هُدًي لِلنّاسِ وَ بَيّناتٍ مِنَ الْهُدي وَ الْفُرْقانِ فَمَنْ شَهِدِ مِنْكُمْ الشّهرَ، فَلْيَصُمْهُ … يعني: [روزه در چند روز معدود] ماه رمضان است، ماهي كه قرآن براي راهنمايي مردم و نشانه‌هاي هدايت و فرق ميان حق و باطل، در آن نازل شده است، پس هر كس از شما كه در ماه رمضان، در وطن باشد، بايد روزه بدارد …

صاحب مجمع البيان، در تعريف صوم (روزه) گفت: و هو في الشرع امساك عن اشياء مخصوصه علي وجه مخصوص، ممن هو علي صفات مخصوصه في زمان مخصوص. يعني: روزه در شرع مقدس اسلام، عبارت است از خود نگاه داري از چيزهاي خاص بر وجه مخصوص، از كسي كه داراي صفات ويژه و در زمان خاص باشد.

اكثر مورخان و محدثان، بدون تعيين روز، به طور مطلق گفته اند كه اين حكم در ماه شعبان سال دوم قمري واجب گرديد ولي شيخ عباس قمي در وقايع الايام، گفته است كه اين حكم در دوم و به قولي در روز آخر ماه شعبان سال دوم قمري فرض گرديد.

- مرحوم طبرسى در تفسير مجمع البيان مى نويسد: «در اسلام، در سال دوم هجرت واجب شد و داراى شرايطي بود كه بعدا از سوى پروردگار متعال مورد تخفيف قرار گرفته و از مدار وجوب خارج شد.»

- صاحب مجمع البيان در ذيل آيه ۱۸۹ سوره بقره مى نويسد: «در آغاز، روزه براى پيران و كسانى كه طاقت روزه دارى را ندارند مقرر بوده است كه بعدا نسخ گرديد.»

- در كتاب تفسير الصافى ذيل آيه فمن كان منكم مريضا آمده است كه: «در امم پيشين، بر خلاف امت اسلام روزه براى مسافران نيز مقرر بوده است.»

هم چنین در این روز و در سال 255 ه . ق  معتز عباسی به درک واصل شد. از بزرگ ترین جرائم او به شهادت رساندن امام هادی (ع) بود. درباره نحوه مرگ او چنین نوشته اند که :

« در روز مبعث سال 255 ه.ق عده ای به سرکردگی صالح بن وصیف دور معتز را گرفتند و توبیخ و سرزنش کردند و از او مطالبه اموال کردند و او را از حجره بیرون کشیدند و در آفتاب گرم به پای داشتند که از شدت گرما تکیه بر یک پا می کرد و او را پیوسته می زدند تا اینکه در 27 رجب خود را از خلافت خلع کرد. سپس سه روز به او آب و غذا ندادند تا مرد؛ و به قولی دیگر او را با آب جوش تنقیه کردند. بعضی گفته اند او را پنج روز در گرمابه بدون آب و غذا حبس کردند و روز آخر آب نمک یا آب برفی به او دادند و به این سبب کشته شد.»

211005