شكل جديد كاروان هاي غير مجاز

در ايام حضور در عتبات عاليات به عنوان خبرنگار با شكلي از كاروان هاي غير مجاز روبرو شديم كه به گفته مسئولان ذي ربط پديده جديدي محسوب مي شود.

کد خبر: ۸۰۱۴۴

پنجشنبه - ۰۶ آبان ۱۳۹۵ / 06 August 1395

عقیق:سفر به عتبات عاليات عراق يكي از سفرهاي زيارتي مورد علاقه ايرانيان محسوب مي‎شود كه هر ساله خيل عظيمي از زائران به شوق سرزمين كربلا و زيارت مزار اهل بيت عصمت و طهارت (ع) عازم اين سفر مي شوند.

اين موضوع در دو سال اخير شكل ويژه اي به خود گرفته است از اين منظر كه با تعطيلي ديگر سفرهاي زيارتي خارجي جمعيت عظيم دوستدار مكتب اسلام و تشيع توجه خاصي به عتبات پيدا كرده است.

در چند سال اخير بسيار شاهد كلاهبرداري‌، جعل رواديد و آسيب‌ديدن زائراني بوده ايم كه توسط گروه‌هاي آزاد و دفاتر غيرمجاز به عتبات اعزام مي‌شوند. از طرف ديگر بسياري از زائران، تفاوت هاي مهم كاروان هاي حج و زيارت و كاروان هاي غير مجاز را نمي دانند يا آن را كم اهميت فرض مي كنند.

يكي از تفاوت‌هاي اعزام‌هاي سازمان حج و زيارت با اعزام‌هاي دفاتر غيرمجاز عتبات اين است تمام زائراني كه از سوي سازمان حج به عتبات اعزام مي‌شوند بيمه سلامت و حتي بيمه فوت دارند اما دفاتر غيرمجاز، زائران را بيمه نمي‌كنند.

همچنين تمام مراحل درمان، معاينه و داروي زوار در عراق و در طول سفر توسط مركز پزشكي حج و زيارت، بدون دريافت هيچ وجهي انجام مي‌شود ولي كاروان هاي غير مجاز قادر به ارائه اين خدمات نيستند.

يكي ديگر از تفاوت‌هاي مهم اعزام سازمان حج و مراكز غيرمجاز، قرارداد امنيت و محافظت از زائران است.

اين در حالي است كه حجت الاسلام والمسلمين قاضي عسكر نماينده ولي فقيه و سرپرست حجاج ايراني در جلسه 28 دي ماه 1394 مديران مجموعه، مديران ثابت هتل ها، عوامل ستاد شمسا، سازمان حج و زيارت و بعثه مقام معظم رهبري در نجف اشرف تصريح كرد: اعزام زايران ايراني در قالب كاروان هاي آزاد خلاف مصوبه شوراي عالي امنيت ملي است و طبق مصوبه اين شورا، مسئوليت اعزام زايران عتبات عاليات با سازمان حج و زيارت است.

با اين وجود به دلايلي مصوبه مهم ترين و عالي ترين نهاد امنيتي كشور مورد توجه دستگاه هاي ذي ربط قرار نگرفته است و شايد اين مصوبه جزء معدود مصوبات اين شوراست كه تا اين اندازه به آن بي توجهي مي شود. اينكه اين مصوبه چه فرايندي طي كرده كه در نهايت شورا به اين جمع بندي رسيده است كه اعزام زائر توسط كاروان هاي غير مجاز را ممنوع كند خود مجالي ديگر مي طلبد.

تاكنون مرسوم بوده كه كاروان هاي غير مجاز به هر حال تحت عنوان برنامه سفر، مقدماتي را براي اسكان، پذيرايي، رفت و آمد و ... فراهم مي كردند.

ولي اكنون شاهديم مدير كاروان (در حقيقت مدير اعزام!) فقط مسئوليت رفت و آمد زائران به عراق و ايران را بر عهده مي گيرد به اين صورت كه اين افراد با شناسايي زائران متقاضي عتبات عاليات، آنها را در قالب يك كاروان حداقل چهل نفره تجميع و با دريافت ويزا آنها را به عراق منتقل مي كنند.

بعد از حضور در عراق مسئوليت فرد به پايان مي رسد و زائران بدون برنامه مشخص، بدون مدير و بدون روحاني در شهر هاي مذهبي رها مي شوند.

در اين حالت زائران در قالب گروه هاي چند نفره به امور مورد نظر خود مي پردازند.

در مدت حضور در عراق، مسئوليت تهيه غذا، جاي اسكان و ... به عهده خود زائرين است.

اتفاقي كه در اين بين رخ مي دهد اين است كه اين افراد عمدتاً به دليل عدم آشنايي كافي با نحوه اسكان و تهيه غذا در نزديك ترين محل به بارگاه ائمه، امامزاده ها و مكان هاي مقدس اسكان مي يابند.

در ايام حضور در كربلاي معلي بسيار مشاهده كردم كه زائرين ايراني گوي سبقت را در اسكان در بين الحرمين، محل هاي نزديك به حرم و مكان هايي كه توسط عتبه مفروش شده است، ربوده اند، امري كه باعث تعجب زائرين عراقي نيز شده است.

اين زائرين و حاضرين (برخي گزارش ها وجود دارد كه همه اين افراد زائر نيستند) كه به خصوص در ايام خاص نظير دهه اول محرم حضور داشتند و دارند با تهيه غذا از موكب ها و عتبه و استفاده از حمام و سرويس بهداشتي عمومي گذران مي كنند. در اين بين، حضور پر تعداد كودكان و خردسالان فراوان به چشم مي خورد.

اين افراد در نهايت پس از پايان مهلت مقرر، در محل تعيين شده حاضر مي شوند و فرد مورد نظر كار انتقال زائران به ايران را انجام مي دهد.

فردي كه مسئوليت اعزام و بازگشت زائران را بر عهده دارد معمولاً فرد با تجربه اي است كه زير و بم مسائل موجود در عتبات را مي داند و احتمالاً افرادي كه با وي به اين سفر آمده اند طي حضور در عراق مي توانند از مشاوره هاي وي بهره مند شوند!

اين افراد در ايام خاص نظير محرم و دهه اول آن و ايام عرفه كه تمايل مردم براي حضور در عتبات اوج مي گيرد به شدت فعال مي شوند. اين افراد صرفاً وظيفه اعزام و بازگشت زائران را بر عهده مي گيرند و احتمالاً در اين ايام به طور دائم در حال رفت و آمدند.

به هر حال اين موضوع ابعاد گوناگوني دارد؛ از عدم استطاعت مالي زائريني كه به اين شكل در عتبات حضور مي يابند تا قابليت اسكان آنان در حسينيه ها و محل هاي آبرومند.

به نظر مي رسد اين نوع حضور رفته رفته شكل ناپسندي به خود خواهد گرفت و با گسترش آن، بيم آن مي رود اثرات نامطلوبي در جامعه عراق بجاي بگذارد و شان و منزلت زائران ايراني را در افكار عمومي عراقي ها خدشه دار كند.

منبع:حج