اصحاب سیدالشهداء/4

بریر بن خضیر همدانی؛ معلم شهید عاشورا

بریر از تابعین، مدرس و استاد قرآن، شجاع، پارسا، قاری قرآن بصیرتمند در دین، نویسنده کتاب (قضایا و احکام )، راوی روایات امیرمومنان و امام مجتبی، زاهد، دشمن شناس و معلم و مفسر قرآن در مسجد کوفه بود. وی در رکاب امیر مومنان در صفین نیز شمشیر زده بود.

کد خبر: ۷۹۱۰۲

چهارشنبه - ۱۴ مهر ۱۳۹۵ / 14 July 1395

عقیق:بریر بن خضیر همدانی از خاندان بنی مشرق و در اصل از اعراب یمن و ساکن کوفه بوده است.

زمان پیوستن به اباعبدالله
با شنیدن خبر حرکت حسین(ع)،‌ خود را به مکه رساند و از مکه تا کربلا همسفر امام خویش شد.

نحوه شهادت

به یزید بن معقل از سپاه دشمن،‌ که با وی محاجّه می کرد. پیشنهاد مباهله داد و و پس از کشتن وی و سی نفر دیگر، رجز خوان جنگید. رضی بن منقذّ عبدی با وی درگیر شد. بُریر او را بر زمین افکند و بر سینه اش نشست. منقّذ دیگران را به کمک طلبید. کعب بن جابر ازدی پشت نیزه را بر بریر فرود آورد بریر بینی منقذّ را کند. وی بر اثر نیزه به کنار افتاد و کعب با شمشیر او را به شهادت رساند.

سن : حدود 60 سال

ویژگی ها و فضایل

وی از تابعین، مدرس و استاد قرآن، شجاع، پارسا، قاری قرآن بصیرتمند در دین، نویسنده کتاب (قضایا و احکام )، راوی روایات امیرمومنان و امام مجتبی، زاهد، دشمن شناس و معلم و مفسر قرآن در مسجد کوفه بود. وی در رکاب امیر مومنان در صفین نیز شمشیر زده بود.

نام در زیارتنامه ها و منابع

نام بریر در زیارت رجبیّه آمده است امّا در زیارت ناحیه نیست. در کتب معتبر مانند : تاریخ طبری ج 5 ص 432 بحارالانوار: ج 45 ص 15 ابصارالعین: ص 70 کامل: ج 4 ص 67 رجال شیخ طوسی : ص 103 تنقیح المقال: ج 1 ص 167 مناقب ج 4 ص 100، ناسخ التواریخ:‌ ج 2، ص 267 و ... از وی یاد شده است.

رجز
انا بریر و ابی خضیر                  لیث (لیس) یروع الاسد عند الزئر
یعرف فینا الخیر اهل الخیر           اضربکم ولا اری من ضَیر
کذالک فعل الخیر من بریر

اطلاعات دیگر
1- از وی با عنواین بیر بن حضیر، بریر بن خضیر ،‌بریر بن حصین نیز باد کرده اند.

2- در زیارت رجبیه آمده است : السلام علی بریر بن خضیر

3- قاتلان او را مختلف نوشته اند. در بحارالانوار قاتل او بحیر بن اوس الضبی است که با خواندن اشعاری به کار خویش افتخار کرده است. (بحار الانوار: ج 45، ص 16 )‌امّا نوشته اند کعب بن جابر را در بازگشت از میدان، خواهرش نوار، سرزنش کرد، نوار گفت: دشمن را بر ضد فرزند فاطمه یاری کردی و بزرگ قاریان را کشتی ؟! کعب پاسخ داد:

خواهرم. با سرزشی که کردی از این امر بپرس و بخواه تا آگاه و خبردار شوی. آن بامداد ناگوار تصّور نمی شد که در صبحگاه  جنگ پر وحشت این کاره باشم. ولی نیزه ای که بند بندش سخت و محکم بود. با خود همراه داشتم و خطا نمی رفت و از شمشیری با تیغه درخشان و صیقلی و دم برنده برخوردار بودم. من نیز آن را برهنه کردم به جان آن دسته از غیرتمندانی که دینشان غیر دین و آئین  من بود و چشمم مانند آنان را میان مردم ندیده بود. نه در زمانش و نه در روزگار گذشته. از آن زمان که جوان بودم تا کنون نبرد شدید ترین مردان جنگی بودند در شمشیر زدن با قدرت هر چه بیشتر شمشیر می زدند آری هرکسی حامی و پناهگاه شد شمشیرزن خواهد شد. به راستی در برابر سر نیزه و شمشیر برهنه، پایداری کرد و حقاً در به خاک انداختن سواره و پیاده کوشید، اگر چه سودی نداشت. اگر عبیدالله را ملاقات کردید، پیام مرا به او برسانید که من برای خلیفه مردی مطیع و شنوا بودم بریر را کشتم و در آن هیاهو که منقذ فریاد می زد حمایت کنندگان کجایند، نعمتی از او دریافت کردم. رضی بن منقذ که زخمی شده بریر بود و نجات یافته بود.

4- بریر تنها چهره ای است که در کربلا دعوت به مباهله کرد.

5- شوخی و لطیفه گویی بریر در شب عاشورا مشهور  است. او شب عاشورا با عبدالرحمن بن عبد ریه مزاح می کرد.

6 – بریر با اذن با دشمن سخن گفت تا شاید بتواند تاثیر بگذارد. وی با عمر بن سعد نیز گفت و گو کرد شاید از دل بستگی اش به بنی امیه بکاهد.

پی نوشت:
کتاب آیینه‌داران آفتاب نوشته محمدرضا سنگری
منبع:مشرق