آشنایی با یاران امام علی(علیه السلام)

اولین کسی از مدینه که باپیامبر(ص)بیعت کرد

ابوهیثم بعد از رحلت پیامبر(ص) ۲۷ سال در بحرانی ترین شرایط تاریخ اسلام، در کنار جانشین حقیقی پیامبر(ص) ثابت قدم و استوار باقی ماند و لحظه ای در حقانیت امام علی علیه السلام شک و تردید به دلش راه نداد.

کد خبر: ۷۳۱۶۷

سه‌شنبه - ۲۴ فروردين ۱۳۹۵ / 24 January 1395

عقیق:این سرباز فداکار و یار رشید اسلام در حدود چهل سال در کنار پیامبر و جانشین بر حق ایشان، امام علی علیه السلام بود. در سال 37 ه.ق در جنگ صفین در رکاب مولای متقیان به شهادت رسید. این صحابه امام علی - علیه السلام - منشأ خدمات شایان توجهی در نشر و گسترش فرهنگ نورانی پیامبر و اهل بیت( علیه السلام) گردید تا آنجا که امام رضا علیه السلام او را الگوی شیعیان معرفی کرد و دوستی وی و یارانشان را جزو احکام دین و از واجبات می دانستند.
امام علی علیه السلام در خطبه 183 نهج البلاغه،  بیان می دارند: کجاست ابن تیهان؟ و کجاست ذوالشهادتین؟ و کجایند آنان، از برادرانشان که با هم بر کشته شدن (در راه حق) پیمان بستند و سرهای آنان بعد از شهادت به سوی معصیت کاران فرستاده شد. امام علیه السلام پس از این سخنان دست به محاسنشان کشیدند و مدتی طولانی گریه کردند.

این سخنان در آخرین روزهای عمر پر برکت امیرالمؤمنین برزبان ایشان جاری شد که نشان از جایگاه رفیع ابوهیثم ابن تیهان انصاری می باشد.

* مبلغ پیشتاز اسلام

پیامبر اکرم(ص) در موسم حج برای اولین بار با شش نفر از مردم مدینه ملاقات کرد و به آنان فرمود: آیا شما با یهود هم پیمان هستید؟ گفتند: بلی. پیامبر برایشان آیاتی را تلاوت کردند که این آیات و سخنان دلربای پیامبر(ص) موجب شد که آن شش نفر مسلمان شوند. آنها در آن جلسه به پیامبر گفتند: ما اکنون به سمت یثرب بر می گردیم و آیین شما را به مردم عرضه می داریم. ابو هیثم بن تیهان جزو این شش نفر بود.

* شرکت در نخستین پیمان عقبه

تبلیغات و تلاش های پی گیر ابوهیثم و یارانش، تأثیر بسزایی در شهر یثرب گذاشت و تعدادی از اهالی آنجا به آیین اسلام درآمدند. هیئتی 12 نفره از یثرب برای ملاقات با پیامبر به سوی مکه گسیل شدند، آنان در عقبه با پیامبر دیدار کردند و نخستین پیمان اسلام در آنجا بسته شد. نام ابو هیثم در این پیمان به چشم می خورد.

* اولین نفر در دومین پیمان

در سال 13 بعثت، کاروان حج مدینه وارد مکه شد، آنها برای انجام بیعت در منا گرد هم آمدند و منتظر دستورهای پیامبر (ص) شدند، پس از دستورات این پیامبر الهی، افرادی از اهل مدینه سخن گفتند و اظهار وفاداری کردند و با نبی مکرم اسلام(ص) دست بیعت دادند. ابو هیثم اولین کسی بود که در این پیمان با پیامبر(ص) دست بیعت داد و پیمان وفاداری بست.

* کارشناس ویژه پیامبر(ص)

ابن تبهان به عنوان کارشناس مسائل اقتصادی، مورد اعتماد پیامبر(ص) بود و زیر نظر آن حضرت به وظایفش عمل می کرد.

* دفاع از ولایت و امامت علوی

حساس ترین مسئولیت ابوهیثم بعد از رحلت پیامبر(ص) شروع شد. او 27 سال در بحرانی ترین شرایط تاریخ اسلام، در کنار جانشین حقیقی پیامبر(ص) ثابت قدم و استوار باقی ماند و لحظه ای در حقانیت امام علی علیه السلام شک و تردید به دلش راه نداد. او در عصری که از هر طرف فتنه می بارید، به معدن علم و سرچشمه تمام خوبی ها پناهنده شد و مانند پروانه ای در گرد شمع وجود مولای متقیان می گشت.

* مسئول بیعت گرفتن برای علی علیه السلام

زمان سپری شد و آخرین روزهای سال 35 ه.ق فرا رسید، پس از کشته شدن خلیفه سوم، مردم در خانه امام علی علیه السلام تجمع کردند و تقاضای بیعت با آن حضرت نمودند. امام بر اساس تکلیف خویش، حکومت ظاهری را پذیرفت و مسلمانان برای بیعت کردن آماده شدند. ابوهیثم بن تیهان و عمار بن یاسر از سوی امام علی علیه السلام مسئولیت یافتند که برای آن حضرت از مردم بیعت و پیمان وفاداری بگیرند.

* خزانه دار امین

بعد از بیعت مردم با امام علی علیه السلام، آن حضرت کارگزاران عثمان را که بر اساس روابط و نسبت های فامیلی در رأس حکومت قرار گرفته بودند، عزل کرد و شیعیان متعهد و کاردان را به کارهای مهم حکومتی نصب نمود. ابوهیثم و عمار بن یاسر به سمت خزنه داری و مسئولیت خطیر بیت المال مسلمین در مدینه انتخاب شدند.

* قهرمان جهاد و شهادت

ابن تیهان در طول چهل سال فعالیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی که دوشادوش سلمان، ابوذر، عمار، مالک اشتر و سایر اصحاب راستین امام علی علیه السلام انجام داد، از میدان های جهاد و شهادت و صحنه های نبرد حق علیه باطل غفلت نکرد و از همان صدر اسلام در کنار رهبر مسلمانان در جنگ بدر همراه برادرش عبید بن تیهان شرکت کرد و در جنگ احد جانانه از حریم اسلام و مسلمین دفاع کرد.

* در سنگر علم و دانش

ابو هیثم بن تیهان علاوه بر رشادت ها و مجاهدت های فراوان در راه تحقق اهداف پیامبر اسلام و استحکام پایه های حکومت حضرت علی علیه السلام در جهت نشر اهداف عالی خویش به فراگیری علم و دانش و احادیث پیشوایان اسلام همت گماشت. از جمله آنها، خطبه طالوتیه مولای متقیان علی علیه السلام، است که مشتمل بر مضامین عالی  در رابطه با توحید و صفات زیبای خداوند و اعتقادات جامع اسلامی می باشد.

* ستارگان اهل زمین و...

ابن تیهان در مجلس مناظره با مخالفان اهل بیت علیهم السلام ، این حدیث پیامبر (ص) را بیان کردند: اهل بیت من ستارگان اهل زمین هستند، آنها را مقدم کنید و بر آنان پیشی نگیرید. وی در ادامه روایتی دیگر از این پیامبر الهی مطرح می کند: علی بعد از من، ولی و امام مؤمنین است و دلسوزترین فرد برای امت من می باشد.

* سفر وصل

ابوهیثم مالک بن تبهان انصاری، یار دیرین پیامبر و علی علیهم السلام و چهره درخشان عالم تشیع بعد از تلاش های فراوان در راه دفاع از سالام و اهل بیت علیهم السلام در سال 37 ه.ق در جنگ صفین و در کنار رهبر آزادمردان جهان، مولای متقیان علی علیه السلام به درجه رفیع شهادت نایل شد و مرغ روحش که مالامال از عشق به خدا و مولا و رهبر خویش بود، به ملأ اعلا پر کشید. رحمت و رضوان خداوند بر او باد.

(عبدالکریم پاک نیا)

منبع:حوزه