استفتاء/ احکام پیرامون وطن شرعی

حضرت آیت الله وحید خراسانی از مراجع عظام تقلید در پاسخ به سوالات مختلف مقلدان پیرامون وطن شرعی و نیز اختیار کردن وطن و احکام پیرامون ان نظر فقهی خود را اعلام کردند.

کد خبر: ۷۰۴۴۸

چهارشنبه - ۰۷ بهمن ۱۳۹۴ / 07 November 1394

عقیق: متن سوالات و پاسخ‌های این مرجع تقلید به شرح ذیل است.
* فرق «وطن اصلى» با «وطن اتّخاذى»

سؤال: «وطن اصلى» با «وطن اتّخاذى» چه تفاوتى دارد؟

پاسخ معظم‌له: در «وطن اتّخاذى» بايد قصد داشته باشد كه براى هميشه در آن‌جا بماند، ولى در «وطن اصلى» قصد ماندنِ دائمى لازم نيست

* فرق «وطن حكمى» با «وطن اتّخاذى»

سؤال: «وطن حكمى» (يعنى جايى كه در حكم وطن است) با «وطن اتّخاذى» چه فرقى دارد؟

پاسخ: بين اين‌دو وطن ، دو فرق وجود دارد :

۱ ـ در «وطن حكمى» قصد ماندنِ دائم لازم نيست ، ولى در «وطن اتّخاذى» بايد قصد داشته باشد براى هميشه در آن‌جا بماند.

۲ ـ «وطن حكمى» اعراض ندارد، يعنى همين‌كه از آن محلّ خارج و به جاى ديگر براى زندگى منتقل شد، از آن به بعد نمازش در آن مكان شكسته است ؛ چه قصد داشته باشد دوباره به آن‌جا برگردد و چه قصد نداشته باشد. ولى در «وطن اتّخاذى» اين‌گونه نيست ، و تا زمانى‌كه احتمالِ بجا مى‌دهد كه در آينده براى زندگى به آن‌جا برگردد، نمازش در آن مكان تمام و روزه‌اش صحيح است .

* عدم اعتبار وطن شرعى

سؤال: كسى در محلّى مالك منزلى است و شش ماه پشت‌سرهم نيز با قصد ماندن در آن‌جا در آن محلّ مانده است ، ولى فعلا از آن‌جا صرف‌نظر كرده ، آيا احكام وطن بر آن جارى است؟

پاسخ: آن محلّ براى چنين شخصى وطن محسوب نمى‌شود و احكام وطن بر آن جارى نيست ؛ هرچند احتياط مؤكّد آن است كه هر وقت به آن محلّ برسد، نماز را به هر دو صورتِ تمام و شكسته بخواند.

* وطن‌هاى متعدّد

سؤال: يك شخص ، چند وطن مى‌تواند داشته باشد؟

پاسخ: داشتن دو يا سه وطن براى يك شخص بلامانع است . بنابراين كسى كه در دو محلّ زندگى مى‌كند ـ مثلا شش ماه در شهرى و شش ماه ديگر در شهر ديگرى مى‌ماند ـ هر دو مكان ، وطن اوست. و همچنين است اگر بيشتر از دو محلّ براى زندگى خود اختيار كرده باشد؛ به طورى كه عرفآ گفته شود آن‌جا محلّ و مسكن دائمى اوست .

* تبعيّت زن در وطن شوهر

سؤال: در محلّى كه وطنِ شوهر حساب مى‌شود و نمازش در آن‌جا تمام (چهار ركعتى) است ، آيا نماز همسر او هم كامل و روزه‌اش صحيح است؟

پاسخ معظم‌له: نمازِ زن در محلّى كه فعلا وطن شوهر اوست و زن هم در همان محلّ همراه او زندگى مى‌كند، كامل و روزه‌اش نيز صحيح مى‌باشد.

ولى نمازِ زن در محلّى كه قبلا وطن شوهر بوده ـ و وطن زن نبوده ـ و فعلا هم زن در آن محلّ با او زندگى نمى‌كند، شكسته است .

سوال: در فاصله بين عقد و عروسى ، عروس به شهر شوهر خود رفت و آمد مى‌كند. با توجّه به اين‌كه زن ، تابع شوهر است و اين دختر هم بعد از عروسى مى‌خواهد در شهر شوهرش زندگى كند، آيا از الآن براى او وطن به حساب مى‌آيد؟

پاسخ: تا زمانى‌كه دختر، عروسى نكرده و به خانه شوهر نرفته ، آن محلّ وطن او حساب نمى‌شود و نمازش در آن‌جا شكسته است .

* وطنِ آينده

سؤال: در فاصله بين عقد و عروسى ، داماد به خانه پدرزن خود ـ كه در شهر ديگر است ـ رفت و آمد مى‌كند. با فرض اين‌كه داماد قصد دارد بعد از عروسى در شهر همسر خود زندگى كند، آيا مى‌تواند قصد كند كه از الآن ، آن شهر وطن او باشد؟

پاسخ: خير؛ تا زمانى‌كه براى زندگى دائمى به آن شهر نرفته ، و در آن‌جا سكونت پيدا نكرده باشد، وطن او حساب نمى‌شود.

* تبعيّت فرزند در وطن فعلى پدر

سؤال: حكم نماز فرزند در وطن فعلى پدر چيست؟

پاسخ: محلّى را كه پدر براى زندگى انتخاب نموده است ، براى فرزندانى هم كه هنوز مستقلّ نشده و تحت سرپرستى پدر و همراه او زندگى مى‌كنند، وطن به حساب مى‌آيد.

* تبعيّت فرزند در وطن قبلى پدر

سؤال: حكم نمازِ فرزند در وطن قبلى پدر چيست؟

پاسخ: در محلّى كه قبلا وطن پدر بوده ـ ولى وطن فرزندان او نبوده و فعلا هم در آن‌جا زندگى نمى‌كنند ـ تا زمانى‌كه پدر از آن محلّ اعراض نكرده ، فرزندانى كه هنوز مستقلّ نشده و تحت سرپرستى پدر و همراه او زندگى مى‌كنند، بنابر احتياطِ واجب ، بين نماز تمام (چهار ركعتى) و شكسته جمع نمايند. ولى اگر مستقلّ شده باشند، نماز آن‌ها در وطن قبلى پدر شكسته است .

منبع:حوزه