/پرسش و پاسخ دینی/

چگونه انسان «عزیز» یا «ذلیل» می‌شود؟

موارد بسیاری در عزت و ذلت یک ملت اثرگذارند اما در این میان امام حسن عسکری(ع) می‌فرمایند: هیچ عزیزی حق را رها نکرد مگر آنکه ذلیل شد، و هیچ ذلیلی حق را نگرفت مگر آنکه عزیز شد.

کد خبر: ۶۵۸۸۷

شنبه - ۲۳ آبان ۱۳۹۴ / 23 August 1394

عقیق:با توجه به آیات و روایات ائمه اطهار علیهم‌السلام درمی‌یابیم که نظام هستی را خداوند براساس کیفیت عالی و محکم و درست آفریده است و به انسان‌ها هم وقتی پاداش می‌دهد که کارهایشان با اخلاص و برای رضای خداوند و با کیفیت عالی و محکم باشد.
حتی اگر امروز بخواهیم در تولید و عرضه کالا موفق باشیم و لااقل برای دنیایمان مفید باشیم باید روی کیفیتی که خداوند تأکید کرده توجه کنیم. خداوند متعال در قرآن کریم روی کار نیکو، زیبا و با کیفیت عالی بیش از 53 مرتبه سفارش کرده است.

آنچه در ادامه می‌خوانید برگرفته از کتاب «آیین خدمتگزاری به مردم» اثر حجت‌الاسلام اسدالله محمدی‌نیا پژوهشگر و از نویسندگان حوزه علمیه قم است:

در هر زمان اگر ما مسلمانان بخواهیم در دنیا عزت پیدا کنیم و کشورهایمان استقلال پیدا نمایند و دست ذلیلانه در برابر احدی دراز نکنیم و با عزت و سرفرازی زندگی کنیم و تحت سلطه هیچ کشور بیگانه‌ای نباشیم، تنها راهش تلاش و کوشش با اراده قوی و تولید و قناعت و دوری از اسراف است.

قرآن کریم:

«مَّا یَوَدُّ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ وَلاَ الْمُشْرِکِینَ أَن یُنَزَّلَ عَلَیْکُم مِّنْ خَیْرٍ مِّن رَّبِّکُمْ»

نه کسانی از اهل کتاب که کفر ورزیده‌اند و نه مشرکان دوست ندارند که بر شما هیچ خیری (مانند پیروزی و پیشرفت) از جانب پروردگارتان نازل گردد ....

اینک به برخی از راه‌های کسب عزت به صورت خلاصه توجه نمایید:

1. جدیت در تولید و کشاورزی

امام صادق (ع) فرمود:

«ما فِی الأعمالِ شَی ءٌ أحَبُّ إلَی اللَّهِ تَعالی مِنَ الزِّراعَةِ و ما بَعَثَ اللّه ُ نبیّا إلاّ زَرّاعا إلاّ إدریسَ علیه السلام فإنّهُ کانَ خَیّاطا»

در بین کارها نزد خداوند بزرگ، کاری محبوب‌تر و شریف‌تر از کشاورزی نیست و خداوند هیچ پیامبری را به رسالت مبعوث نکرد مگر آنکه اول کشاورزی می‌کرد جز حضرت ادریس که او خیاط بود.

و همچنین آن حضرت فرمودند:

«... اِزرَعُوا و اغرِسُوا وَاللَّهِ ما عَمِلَ النّاسُ عَمَلاً اَجَلَّ و لا أطیَبَ مِنهُ ...»

زراعت کنید، درخت بکارید، به خدا سوگند در بین کارهایی که مردم انجام می‌دهند هیچ کاری بالاتر و پاکیزه‌تر از زراعت نیست.

حضرت امیرالمؤمنین (ع) فرمود:

«مَنْ وَجَدَ مَاءً وَ تُرَاباً ثُمَّ افْتَقَرَ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ»

ملتی که آب و خاک داشته باشد (ولی در اثر استفاده نکردن از آب و خاک و به خاطر بی‌توجهی به کشاورزی) فقیر و محتاج باشند، خداوند چنین مردمی را از رحمت خود دور می‌سازد.

ارزش درختکاری

حضرت محمد (ص) فرمود:

«مَا مِن مُسلم یَغرِسُ غَرْسًا أو یَزرَعُ زَرْعًا فیأکُلُ مِنه طَیرٌ أو إنسَانٌ أو بهیْمَةٌ إلا کان لهُ بهِ صَدقَةٌ»

هر مسلمانی که چیزی بکارد یا درختی را بنشاند و از آن زرع یا درخت، پرنده یا انسان یا حیوانی بخورد، تمام اینها برای او صدقه و ثواب حساب می‌شود.

قناعت

حضرت علی (ع) فرمود:

«الْقَنَاعَةُ تُؤَدِّی إِلَى الْعِز»

قناعت کردن باعث عزت و سرفرازی می‌گردد.

حضرت امیرالمؤمنین (ع) فرمود:

«اقنع تعز»

قناعت کن تا عزیز شوی.

شجاعت در برابر دشمنان

حضرت علی (ع) فرمود:

«الشجاعه احد العزین: الفرار احد الذلین»

شجاعت و از دشمنان نهراسیدن یکی از دو عزت است و فرار و کوتاه آمدن در برابر دشمنان یکی از دو راه ذلت است.

حضرت علی (ع) فرمود:

«فَرَضَ اللّه ُ...َ الْجِهَادَ عِزّاً لِلْإِسْلَام»

خداوند جهاد را واجب کرده است تا اسلام با عزت بماند.

دوری از تجملات و تشریفات

حضرت علی بن ابیطالب (ع) فرمودند:

«مَنْ سَلَا عَنْ مَوَاهِبِ الدُّنیا عَزَّ»

کسی که از نعمت‌های دنیا اعراض و دوری نماید (از نعمت‌ها به اندازه نیاز و رفع ضرورت استفاده کند و دنبال تجملات و تشریفات نباشد) عزت پیدا می‌کند.

چشم امید به خدا، نه به دیگران

ما اگر بخواهیم استقلالمان حفظ شود و در دنیا ذلیل نشویم، باید چشم امیدمان از دشمنان قطع شود و بر خداوند توکل کنیم و به تلاش و تولید و دوری از اسراف و تجملات، که امروز به آن اقتصاد مقاومتی گویند، روی آوریم.

امام باقر (ع) فرمود:

«وَ الْیَأْسُ مِمَّا فِی أَیْدِی النَّاسِ عِزٌّ لِلْمُؤْمِنِ فِی دِینِهِ»

مأیوس شدن و چشم امید نداشتن به آنچه در دست دیگران است باعث عزت مؤمن در دینش می‌شود.

پیرو حق بودن

«حق» یکی از اسماء خداوند است، یعنی حقیقت عالم خداوند است و غیر از او باطل و پوچ است، زیرا غیر او چیزی در عالم وجود نیست و هر چه هست همه آیات و نشانه‌ها و جلوه و مظهر او هستند و به اسلام، قرآن و اهل بیت همه حق گویند زیرا اینها همه مظهر و نشانه و آیه خداوند هستند.

قرآن کریم:

«أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِینُ»

همانا خداوند حق روشن است.

خداوند حکیم:

«بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ»

ما حق (قرآن) را بر سر باطل می‌افکنیم تا آن را در هم شکند.

اگر ما در کشورمان از حق دفاع کردیم و در عمل (نه شعار و الفاظ) پیرو دستورات اسلام و قرآن کریم بودیم، این باعث عزت ما خواهد شد.

امام حسن عسکری (ع) فرمود:

«ما تَرَکَ الحَقَّ عَزیزٌ إِلاّ ذَلَّ و َلا أَخَذ َبِهِ ذَلیلٌ إِلاّ عَزَّ»

هیچ عزیزی حق را رها نکرد مگر آنکه ذلیل شد، و هیچ ذلیلی حق را نگرفت مگر آنکه عزیز شد.

حضرت محمد (ص) فرمود:

«اعز امر الله یعزک الله»

امروز دستورات خداوند را محترم بشمار، خداوند تو را عزت خواهد داد.

حضرت امیرالمؤمنین (ع) فرمودند:

«لا اعز کالطاعه»

هیچ عزتی مثل اطاعت خداوند نیست.

وحدت و دوری از تفرقه و نزاع

یکی از راه‌های عزت و قدرت ما وحدت و دوری از نزاع و تفرقه است که هم قرآن و هم روایات روی آن تأکید کرده است.

قرآن کریم؛

... وَلا تَنازَعوا فَتَفشَلوا وَتَذهَبَ ریحُکُم ...

با هم نزاع و درگیری نداشته باشید که نزاع باعث می‌شود که سست شوید و هیبت و عزت شما از بین برود.

رسول خدا (ص) فرمودند:

«وَ اَلْعَرَبُ اَلْیَوْمَ وَ إِنْ کَانُوا قَلِیلاً فَهُمْ کَثِیرُونَ بِالْإِسْلاَمِ عَزِیزُونَ بِالاِجْتِمَاعِ»؛

امروز (در صدر اسلام) عرب اگر چه تعدادشان کم است اما آنها به خاطر توجه به اسلام و به خاطر اجتماع و وحدتشان عزت دارند.

منبع:فارس