عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی:

انتظار راهی برای رسیدن به کمال است

مردم زمان غيبت آن امام (عج) که به امامت و ظهور او معتقد هستند، از مردم هر زماني برترند؛ زيرا خداوند، عقل و فهم و معرفتي به آن‌ها داده است که غيبت نزد آنان به منزلة مشاهده است.

کد خبر: ۶۵۳۶۳

جمعه - ۱۵ آبان ۱۳۹۴ / 15 August 1394

عقیق: انتظار یکی از پُرمعناترین و ارزشمندترین تعابیر در فرهنگ شیعی است که به تصریح روایات ائمه علیهم السلام و سخن بزرگان دارای بایدها و نبایدها و نیز برکات خاصی است که سبک زندگی منتظر را متحول می کند؛ از این رو با حجت الاسلام والمسلمین خدامراد سلیمیان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، عضو هیئت مدیره انجمن مهدویت حوزه علمیه قم و مولف کتاب‌هایی همچون «نقش مردم در انقلاب جهانی حضرت مهدی (ع)» و «درسنامه مهدوی» درباره منتظر و فضيلت‌ ها و وظایف او به گفت و گو پرداخته ایم که مشروح آن از نظرتان می گذرد:
با توجه به سفارش های فراوان بر انتظار و دعا برای فرج حضرت بقیه الله الاعظم (عج)، چه فضیلت و برکاتی برای این حالت و شخص منتظر در روایات تصریح شده است؟
از پاره‌اي روايات استفاده مي‌شود به سبب شرايط ويژه‌اي که بر مردمان عصر انتظار حاکم است، اگر آن‌ها منتظر راستين باشند، جايگاه بسيار ارزشمندي خواهند داشت. چنان که امام سجاد (ع) می فرمایند: «مردم زمان غيبت آن امام (عج) که به امامت و ظهور او معتقد هستند، از مردم هر زماني برترند؛ زيرا خداوند، عقل و فهم و معرفتي به آن‌ها داده است که غيبت نزد آنان به منزلة مشاهده است... .»
باید توجه داشت از مهم‌ترين آرزوهاي تمام نيکان عالم، حضور در دوراني است که در آن اثري از فساد، بيداد و تباهي نباشد. اين فضيلت، زمانی به کمال خود مي‌رسد که در زمان ظهور در نزديک‌ترين موضع به رهبر قيام، يعني در جايگاه فرماندهي که همانا خيمه آن حضرت (عج) است، حاضر باشد.
جالب آنکه امام صادق (ع) در وصف منتظران حقیقی که زمان ظهور را درک نمي‌کنند، فرمودند: «هر کس از شما از دنيا برود، در حالي که منتظر اين امر است، مانند کسي است که در خيمه‌گاه آن حضرت (عج) است.»
علاوه بر این، از فضيلت‌هايي که براي منتظران شمرده شده، اين است كه ايشان را مانند کساني دانسته اند که به همراه پيامبر اکرم (ص) در راه خدا به جهاد برخاسته‌اند.
و نیز از حضرت سجاد (ع) نقل شده است که: «هر کس بر دوستي ما در دوران غيبت قائم ما ثابت و استوار بماند، خداوند پاداش هزار شهيد از شهيدان بدر و احد به او ارزاني مي‌دارد.
بنابر تصریح شیخ صدوق در «کمال الدین و تمام النعمه»، برخي از اين فضايل در حديث لوح حضرت زهرا (س) نيز به بياني زيبا ياد شده است.

با توجه به علاقمندی شیعه به ارتباط با امام عصر (عج) و برخورداری از برکات این ارتباط، چقدر انتظار فرج می تواند زمینه ساز این ارتباط و نزدیکی به حضرت ولی عصر (عج) باشد؟
چنان‌که مي‌دانيد «ولايت» و «امامت» رکن اساسي مکتب تشيّع است و اعتقاد به ضرورت وجود حجّت خدا در هر عصر و زمان، از مهم‌ترين نقاط تمايز اين مکتب از ديگر مکتب‌ها است. از ديدگاه شيعه، پذيرش ولايت معصومان عليهم السلام و به طور کلي تسليم برابر امام و حجت عصر (عج)، سرآمد همه فضيلت‌ها و شرط اساسي قبولي همه اعمال عبادي است.
با توجه به اين نکات در‌مي‌يابيم که انتظار در زمان غيبت و عدم حضور ظاهريِ امام در جامعه به نوعي اعلام پذيرش ولايت و امامت آخرین امام از سلسله امامان شيعه علیهم السلام است و همين انتظار سبب مي‌شود ارتباط قلبي و معنوي، حفظ شود و آن‌ها در همه اعصار از فيض وجود امامشان برخوردار باشند.
نتیجه آنکه انسان منتظر با رعايت همه شرايط انتظار به همان شان و منزلتي که مورد انتظار دين اسلام است، رسيده و به بالاترين نقطه کمال مي‌رسد.

قطعا انتظاری که چنین دستاوردهایی دارد دارای ضوابط و بایسته هایی است! لطفا در این باره هم توضیح دهید.
اين وظايف، در سخنان معصومان عليهم السلام در شمار تکاليف عصر غيبت ياد شده است؛ اما صرفا مختص اين دوران نيست و لازم است در همه زمان‌ها انجام شود. شايد ذکر آن‌ها در شمار وظايف دوران غيبت براي تاکيد بوده است.
از مهمترین وظايفي که در هر زمان به ويژه در عصر غيبت براي پيروان آموزه‌هاي اسلامي مورد تاکيد و سفارش قرار گرفته، تحصيل شناخت و معرفت امام آن زمان است. چنان که امام صادق (ع) خطاب به فضيل فرمودند: «امام خود را بشناس كه اگر امام خود را شناختي، دير و زود شدن اين امر، آسيبي به تو نخواهد رساند...»
امیرمومنان امام علی (ع) نیز در این باره می فرمایند: «پيشوايان، مديران الهي بر مردمند و روساي بندگان اويند. فقط کسانی که آن‌ها را بشناسد و آن‌ها نيز او را بشناسند وارد بهشت خواهند شد و جز کسي که آن‌ها را انکار کند و آن‌ها نيز او را انکار کنند، داخل دوزخ نگردد...»
علاوه بر این، در دوران غيبت آخرین پيشواي معصوم (عج)، به سبب زندگی پنهان امام عصر (عج)، ممکن است عواملي انسان را از اين وظيفه مهم دور سازد؛ از اين رو در روايات، سفارش شده است که بر محبت به ایشان پايدار باشيم.
همچنین، رعایت تقوای الهی به دلیل شرایط خاص دوران غیبت که فتنه های مختلف برای گمراهی انسان طراحی می شود، ضرورت دارد.
از این رو است که امام صادق (ع) فرمودند: «هر کس شاد مي‌شود از آن که از ياران قائم (عج) باشد، پس مي‌بايست پرهيزکار بوده، نيکويي‌هاي اخلاقي را عمل كند؛ در حالي که منتظر است؛ پس اگر از دنيا برود و پس از آن، قائم (عج) قيام كند، پاداشي مانند آن کس که قائم را درک نمايد، خواهد داشت؛ پس کوشش کنيد و منتظر باشيد. گوارايتان باد‌ اي کسانی که مورد رحمت الهي واقع شده اید!»

آیا وظایف منتظران ظهور حضرت مهدی (عج) صرفا به این بایدهای عمومی محدود می شود یا وظایف خاصی نیز برای آنان وجود دارد؟
منتظران فرج وظایف خاصی نیز دارند همچون دوستي با دوستان و دشمني با دشمنان حضرت مهدي (عج)، صبر بر سختي‏هاي دوران غيبت، دعا براي فرج حضرت مهدي (عج)، آماده باش دائمي، بزرگداشت نام و ياد آن حضرت (عج) و حفظ پيوند با مقام ولايت؛ که هر یک در روایات متعدد تصریح شده اند.
امام صادق (ع) می فرمایند: «هر يک از شما براي ظهور قائم عليه السلام ابزار جنگي فراهم کنيد؛ اگر چه يک تير باشد. اميد است همين که كسي اين نيّت را داشته باشد، حقّ تعالي او را از اصحاب و ياوران او قرار دهد.»

و سخن آخر...
يکي از مسئوليت‌هاي شيعه درباره حضرت مهدي (عج) در اين دوران بزرگداشت نام و ياد آن حضرت (عج) است. اين بزرگداشت، جلوه‌هاي فراواني دارد. از تشکيل نشست‌هاي دعا و نيايش گرفته تا اقدامات فرهنگي و ترويجي و نیز تشکيل حلقه‌هاي بحث و گفت‌و‌گو و پژوهش‌هاي بنيادين و سودمند، همه و همه مي‌تواند در راستاي بلندي بخشيدن به اين نام بزرگ باشد.

منبع:قدس
211008