«وَلا تَنسَ نَصیبَکَ مِنَ الدُّنیا»

تولید ثروت و بهره‌گیری صحیح از آن در قرآن

به قارون می‌گویند: «وَابتَغِ فیما آتاکَ اللَّهُ الدّارَ الآخِرَةَ»؛ آنچه که خدا به تو داد، وسیله‌ به‌دست آوردنِ آخرت قرار بده، البته سهم خودت را هم فراموش نکن؛ «وَلا تَنسَ نَصیبَکَ مِنَ الدُّنیا» ولی تو نیز وسیله‌ای بشو که ثروت را به مردم نیازمند برسانی «أَحسِن کَما أَحسَنَ اللَّهُ إِلَیکَ».

کد خبر: ۵۳۱۶۹

شنبه - ۰۳ مرداد ۱۳۹۴ / 03 May 1394

عقیق: انس با قرآن کریم و بهره‌گیری از کلام وحی در سرتاسر زندگی رهبر معظم انقلاب نمود داشته است. گذشته از اهتمام ایشان به بحث تلاوت قرآن و تربیت قاریان، تفسیر قرآن کریم چه در جلسات تفسیر، فقه و اصول و چه در مهم‌ترین و راهبردی‌ترین سخنرانی‌های سیاسی ایشان در قبل و بعد از انقلاب دیده می‌شود.
به بیان دیگر ایشان هم در عرصه سخن و هم در ورطه عمل، همواره معارف وحیانی را سرلوح خویش قرار می‌دهند. از همین‌رو تلاش می‌کنیم هر روز برگی از تفسیر و اشارات قرآنی معظم‌له را منتشر کنیم.

دو چیز را با هم نباید مخلوط کرد. یکی، تولید ثروت است. کسی فعالیت کند به شکل صحیحی و ثروت تولید کند. یکی، نحوه‌ تولید و نحوه‌ استفاده است. بخش اول قضیه، چیز مطلوبی است؛ چون هر ثروتی که در جامعه تولید می‌شود، به معنای ثروتمند شدن مجموع جامعه است. بخش دوم که بخش حساس است، این است که چگونگی تولید مورد توجه قرار بگیرد؛ از راه‌های غیرقانونی، با استفاده‌ از تقلبات و تخلفات نباشد؛ مصرف او، مصرف نامطلوبی از نظر شرع نباشد؛ بتواند مثل خونی در رگ‌های جامعه جریان پیدا کند؛ صرف در فساد نباشد.

وَابتَغِ فیما آتاکَ اللَّهُ الدّارَ الآخِرَةَ ۖ وَلا تَنسَ نَصیبَکَ مِنَ الدُّنیا ۖ وَأَحسِن کَما أَحسَنَ اللَّهُ إِلَیکَ ۖ وَلا تَبغِ الفَسادَ فِی الأَرضِ ۖ إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ المُفسِدینَ(قصص/78)

ترجمه: و در آنچه خدا به تو داده، سرای آخرت را بطلب؛ و بهره‌ات را از دنیا فراموش مکن؛ و همان‌گونه که خدا به تو نیکی کرده نیکی کن؛ و هرگز در زمین در جستجوی فساد مباش، که خدا مفسدان را دوست ندارد!

در این آیه‌ شریفه قارون یک نمونه‌ کامل و یک ثروتمند نامطلوب از نظر اسلام و قرآن و شرع و همه است. از قول قوم قارون، (یا بزرگان و متدینین بنی‌اسرائیل، یا حضرت موسی) قرآن نقل می‌کند؛ «قال له قومه» این حرف‌ها از آدم‌های عامی و معمولی نیست؛ بنابراین حرف‌های معتبری است؛ علاوه بر اینکه خودِ قرآن این حرف‌ها را تقریر می‌کند؛ یعنی بیان و اثبات می‌کند - که به او می‌گویند: «وَابتَغِ فیما آتاکَ اللَّهُ الدّارَ الآخِرَةَ»(۲)؛ آنچه که خدا به تو داد، این را وسیله‌ی به دست آوردنِ آخرت قرار بده. در روایات ما هم هست: «نعم العون الدّنیا علی الأخرة»؛(کافی/ ج ۵ ص۷۲) از این ثروت برای آباد کردن آخرتت استفاده کن.

توصیه‌ی دوم: «وَلا تَنسَ نَصیبَکَ مِنَ الدُّنیا»؛ سهم خودت را هم فراموش نکن. خود تو هم سهمی داری، نصیبی داری؛ آن را هم ما نمی‌گوییم که استفاده نکن؛ خودت بهره‌مند نشو از این ثروت؛ نه، بهره‌مند هم بشو؛ مانعی ندارد.

سوم: «أَحسِن کَما أَحسَنَ اللَّهُ إِلَیکَ»؛ خدا به تو این ثروت را داده؛ تو هم وسیله‌ای بشو که بتوانی این ثروت را به دست مردمی که نیازمندند، برسانی. یعنی سهمی از این را به مردم بده.

چهارم: «وَلا تَبغِ الفَسادَ فِی الأَرضِ»؛ فساد ایجاد نکن. آفت ثروت که باید از آن جلوگیری کرد، ایجاد فساد است. مترف نشو. به او نمی‌گویند ثروت جمع نکن، یا از این ثروتی که داری، برای ازدیاد آن استفاده نکن؛ یا آن را به کار تولید و سازندگی و تجارت نزن؛ می‌گویند سوءاستفاده نکن؛ از این ثروتت استفاده‌ی خوب بکن، که بهترین استفاده این است که آخرتت را با این آباد کنی. نصیب خودت را هم داشته باش؛ سهم خودت را هم داشته باش. منطق اسلام این است.

شما در کتاب‌ها خوانده‌اید، از اهل منبر و خطبا هم زیاد شنیده‌اید که امیرالمؤمنین(ع) اوقاف زیادی دارد. گفت: «لا وقف إلّا فی ملک» کسی که مالک نباشد، که نمی‌تواند وقف کند. این اوقاف، املاک امیرالمؤمنین بود. امیرالمؤمنین این املاک را به ارث که نبرده بود، با کار خودش تولید کرده بود. در آن وضعیت کم آبی، امیرالمؤمنین چاه می‌زد، آب بیرون می‌آورد، مزرعه درست می‌کرد، آباد می‌کرد، بعد وقف می‌کرد. بعضی از اوقاف امیرالمؤمنین(ع)، قرن‌ها مانده. پیداست چیزهای ریشه‌دار و مهمی بوده است. به‌هرحال، تولید ثروت چیز خوبی است. اگر چنانچه در این تولید ثروت، قصد صرف او برای کار خیر، برای پیشرفت کشور، برای کمک به محرومان باشد، حسنه هم هست، ثواب هم دارد.

۱۳۸۵/۱۱/۳۰

منبع:ایکنا