پنج اصل طلایی اخلاقی در سفارش امام باقر(ع)

رحمت خدا همه چيز را در بر می گيرد. هر موجودی که پا به عرصه وجود می گذارد به واسطه رحمت الهی تحقق پیدا می کند، منتهی از این رحمت، جزء گروهی خاص، استفاده نمی کنند.

کد خبر: ۵۱۹۶۴

يکشنبه - ۰۶ ارديبهشت ۱۳۹۴ / 06 February 1394

عقیق: حجت الاسلام والمسلمین تحریری در درس اخلاق هفتگی مدرسه علمیه حقانی، ضمن گرامیداشت ماه رجب و فرصت های موجود در این ماه برای این که رحمت الهی شامل حال افراد شود گفت: رحمت الهی همواره جاری است منتهی کسانی از این رحمت بهره می برند که زمینه را آماده کرده باشند.
وی با بیان این که رحمت خداوند شامل حال همه افراد می شود،  بیان داشت: بر اساس آیه «رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْ  خداوند بیان می دارد که رحمت من همه چيز را در بر می گيرد. هر موجودی که پا به عرصه وجود می گذارد با صفت رحمت الهی تحقق پیدا می کند منتهی از این رحمت، جزء گروهی خاص، استفاده نمی کنند. خداوند در قرآن کریم  می فرماید: «فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَـاةَ وَالَّذِينَ هُم بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ»؛ برای کسانی که تقوا دارند و زکات می دهند و به آيات ما ايمان می آورند مقرر خواهم داشت.
این استاد حوزه افزود: بر اساس این آیه، این گروه از افراد در این عالم به رحمت خدا رسیده اند و بهره می برند، این افراد شامل رحمت خاص الهی قرار گرفته اند. ایمان به خداوند متعال نیز رحمت خاص خداوند بر انسان است که تقوا وسیله تحقق و ظهور آن است.
وی استمرار ایمان و تقوا را در این عرصه ضروری دانست و گفت: ممکن است کسی در برهه ای تقوا داشته باشد و در آن زمان از رحمت الهی بهره مند شده باشد ولی انسان، مقطعی نیست و همواره نیازمند رحمت خاص الهی است؛ انسان نیاز به زندگی حقیقی دارد زندگی حقیقی انسان در پرتو ایمان به خداوند و تقواست.
حجت الاسلام والمسلمین تحریری با تأکید بر این که انسان همواره باید در جهت خودسازی حرکت کند، خاطرنشان کرد: اگر انسان همواره به خود توجه نکند به سمت فساد منحرف خواهد شد. خداوند انسان را به احسن وجه آفریده است (لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ ) ولی چون در این عالم قرار می گیرد دچار خسران خواهد شد ( ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ).

*پنج سفارش امام باقر(ع) به جابر
وی با اشاره به توصیه امام باقر علیه السلام به جناب جابر جعفی گفت: آن حضرت می‌فرمایند: «أُوصيکَ بِخَمسٍ: إِن ظُلِمتَ فَلا تَظلِم وَ إِن خانوکَ فَلا تَخُن وَ إِن کُذِّبتَ فَلا تَغضَب وَ إِن مُدِحتَ فَلا تَفرَح وَ إِن ذُمِمتَ فَلا تَجزَع»؛ تو را به پنج چيز سفارش مي کنم: اگر مورد ستم واقع شدي ستم مکن، اگر به توخيانت کردند خيانت مکن، اگر تکذيبت کردند خشمگين مشو، اگر مدحت کنند شاد مشو، و اگر نکوهشت کنند، بيتابي مکن.(بحارالنوار ج 75 ص 162)، این روایت انسان را از فساد و انحراف حفظ می کند.
این استاد حوزه گفت: فرمایشات اهل بیت علیهم السلام به ما می آموزد که تربیت خود را به تربیت شدن دیگران موکول نکنیم.
وی با اشاره به توصیه امام باقر(ع) به جناب جابر مبنی بر این که "اگر در عملکردی تکذیب شدی خشمگین مشو"، گفت: اگر انسان با دوستی در کاری شریک شد و یا در خانواده کاری که می بایست انجام شود انجام نشده بود باید از خشم و غضب پرهیز کند. این یکی از زمینه های غضب است که دیگری جایگاه خود را حفظ نمی کند و تکذیب قولی یا عملی می کند و موجب خشم شما می شود. بی توقعی و کم توقعی از دیگران اصلی اخلاقی است که باید مورد توجه قرار گیرد؛ در غیر این صورت انسان در جامعه تنها می ماند.
وی ادامه داد: امام باقر(ع) در این توصیه خود، ما را از خوشحال شدن نسبت به مدح دیگران نهی می کند؛ این مدح ها اگر در نفس انسان مدیریت نشود مدام رشد خواهد کرد. انسان در مسیر زندگی، در هر مرحله ای که باشد باید خود را نیازمند بداند و به درگاه الهی اظهار خضوع و خشوع کند.
وی با تأکید بر این که انسان ها باید به حضرت حق اتکا داشته باشند، افزود: اگر انسان تنها متکی به خود باشد و خدا را فراموش کند  و این در وجود انسان بماند، دچار سقوط شده است.

منبع:حوزه
211008