جایگاه نوحه‌خوانی در موسیقی مذهبی

در سی‌ودومین جشنواره کتاب سال ایران، مهدی امین فروغی عضو هیئت علمی بنیاد دعبل، و نویسنده کتاب «شعر و موسیقی در نوحه‌های طهران قدیم» شایسته تقدیر شناخته شد.

کد خبر: ۴۷۶۷۷

سه‌شنبه - ۲۸ بهمن ۱۳۹۳ / 28 November 1393

عقیق:مهدی امین فروغی در حاشیه مراسم گفت: موسیقی مذهبی در بین تمامی اقوام و فرهنگ‌ها از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده است. در ایران شیعی نیز موسیقی مذهبی در قالب‌های مختلف و گسترده‌ای اعم از نوحه‌خوانی، اذان، شبیه خوانی، منقبت خوانی، مناجات، سحرخوانی و... ارائه می‌شد.

وی افزود: در بین این قالب‌ها «نوحه خوانی» از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و هست، چرا که این نوحه‌ها باعث تثبیت خاطره‌های مذهبی ایرانیان شده‌اند. دلیل این ماندگاری خوشایند بودن نوحه‌هاست و دلیل این خوشایند بودن هم این است که نوحه‌ها جز قوت اشعار، آهنگ و ریتم نیز دارند. هم‌راستا با نوحه‌ها، ترانه‌ها نیز باعث ثبت خاطرات روزمره در ذهن‌ها شده است.
امین‌فروغی همچنین در معرفی کتاب خود گفت: این کتاب شامل گردآوری و تصحیح قدیمی‌ترین نوحه‌هایی است که در تهران خوانده می‌شد. این نوحه‌ها با تحقیق میدانی از ریش‌سفیدان و پیشکسوتان جمع‌آوری شد. اشعار این نوحه‌ها از نظر شعر و آهنگ نیاز به تصحیح داشت، چرا که هیچکدام از آنها مکتوب نبود و همه ریش‌سفیدان اشعار را با تکیه بر حافظه‌شان برای من نقل کردند.
این محقق در ادامه اضافه کرد: در نهایت من آهنگ این نوحه‌ها را به زبان بین‌المللی موسیقی، یعنی نت‌نویسی درآوردم. امیدوارم انتشار کتاب «شعر و موسیقی در نوحه‌های طهران قدیم» سندی بر وجود موسیقی مذهبی در تهران قدیم باشد.
مهدی امین فروغی در پایان درباره جایزه کتاب سال گفت: این جایزه بسیار ارزشمند و افتخاری برای برگزیدگان است. روند داوری آثار نیز بسیار حرفه‌ای بود و آن‌گونه که من اسامی داوران را امروز دیدم همه از بزرگان و اندیشمندان حوزه‌های مختلف بودند. امیدوارم انتخاب کتاب «شعر و موسیقی در نوحه‌های طهران قدیم» به عنوان کتاب شایسته تقدیر در سی‌ودومین جایزه کتاب سال ایران باعث بهتر دیده شدن آن شود.
«شعر و موسیقی در نوحه‌های طهران قدیم» پژوهش، تصحيح و نت نويسی مهدی امین فروغی، با شمارگان هزار نسخه، ۶۷۸ صفحه و بهای ۳۰ هزار تومان از سوی دفتر نشر فرهنگ اسلامی در سال گذشته (۱۳۹۲) منتشر شد.
در این کتاب که در سی‌ودومین جایزه کتاب سال ایران شایسته تقدیر در حوزه هنر شناخته شد؛ قدیمی‌ترین نوحه‌های روزگاران گذشته طهران که توسط روضه خوان‌ها و نوحه‌خوان‌ها به صورتی هنرمندانه در مجالس مذهبی اجرا می‌شده است آمده است. این آثار گذشته از ارزش معنوی،‌ جزء میراث‌های ملی و فرهنگی مردم ایران، به خصوص تهران قدیم است.
فهرست مطالب کتاب فروغی عبارتند از:
پیش درآمد
پریشان آرام
موسیقی و مذهب
دستگاه ماهور
دستگاه شور
دستگاه سه‌گاه
دستگاه چهارگاه
دستگاه همایون
دستگاه نوا
آواز بیات اصفهان
آواز بیات ترک
آواز افشاری
آواز ابوعطا
آواز دشتی
جدول تطبیق الفبای فارسی با لاتین

منبع:بنیاد دعبل خزائی
211008