مدير مؤسسه كتاب شناسي شيعه خبر داد؛

تدوین دانشنامۀآثارعلماي شيعه در۳۰هزار صفحه

مدير مؤسسه كتاب شناسي شيعه گفت: اساسي‌ترين و كارآمدترين طرح پژوهشي مؤسسه، تدوين دانشنامه آثار شيعه (تاريخ التراث الشيعي) به زبان‌هاي فارسي و عربي است كه حدود ۴۰ جلد رحلي دانشنامه اي و مجموعاً در حدود ۳۰ هزار صفحه تدوين و منتشر خواهد شد.

کد خبر: ۴۴۴۷۲

سه‌شنبه - ۰۹ دی ۱۳۹۳ / 09 October 1393

عقیق:حجت الاسلام رضا مختاري، به تبيين فعاليت‌هاي مؤسسه كتاب شناسي شيعه پرداخت و اظهارداشت: فرهنگ شيعه از آغاز، خاستگاه دانش، فرزانگي، بالندگي و همواره كانون توليد و نشر علم، آموزه‌هاي وحياني و مهد تربيت فرهيختگان برجسته عرصه‌هاي علم، عمل و دفاع از حريم اسلام بوده است.
وي ادامه داد: دانشمندان اين مكتب در پايه گذاري فرهنگ و تمدن اسلامي نقش بسزايي داشته و پيشرفت بسياري از علوم مرهون كوشش و تلاش آنهاست؛ اما متاسفانه ابعاد گوناگون اين نقش آفريني و تأثيرگذاري به دلائل گوناگون مجهول مانده و به خوبي تبيين نشده است.
مدير مؤسسه كتاب شناسي شيعه افزود: از سوي ديگر، براي كاستن از عظمت اين فرهنگ گران سنگ و درهم شكستن آن؛ به ويژه پس از انقلاب اسلامي ايران، دشمنان تلاش گسترده اي را آغاز كردند، بدين جهت با توجه به توسعه علوم و فناوري اطلاعات و تكامل روز افزون دانش، و از ميان رفتن مرزهاي اجتماعي و فرهنگي، نياز به پژوهش و نگرش عميق، گسترده، كارساز و ناظر به همه ابعاد پيشينه تشيع و ميراث مكتوب دانشمندان آن، از سالها پيش به خوبي احساس شد و از اين رو در سال ۱۳۸۵ مؤسسه كتاب شناسي شيعه در حوزه علميه قم بنيان نهاده شد.

*اهداف مؤسسه كتاب شناسي شيعه
اين محقق و پژوهشگر حوزوي در ادامه به اهداف اين مؤسسه اشاره و ابراز داشت: توسعه، توانمند سازي و ارتقاي سطح دانش و پژوهش در زمينه علوم و فنون ترجمه، تاريخ علم، فهارس و كتاب شناسي، نسخه شناسي و فهرست نويسي و زمينه سازي مناسب براي ارتقاي فعاليت‌هاي پژوهشي مرتبط با آن در حوزه معارف شيعي و رفع نيازهاي پژوهشي شيعه شناسي و همچنين شناخت دقيق و درست منابع حديثي و روايي مذهب تشيع و بيان صحت و سقم و ميزان ارزش و اعتبار آنها از اهداف راه اندازي اين مؤسسه پژوهشي بوده است.
حجت الاسلام والمسلمين مختاري يادآور شد: معرفي دقيق و همه جانبه عالمان، بزرگان و مؤلفان مذهب شيعه، معرفي دقيق و همه جانبه آثار مكتوب شيعه به خصوص در پنج سده نخست هجري و تبيين صحيح و عالمانه پيشينه علمي و فرهنگي مذهب ناب شيعه و پاسخ به شبهات و نقدها در اين زمينه از ديگر اهداف ما بوده است.

*دانشنامه آثار شيعه، كارآمدترين طرح پژوهشي ماست
وي با بيان فعاليت‌هاي اين مؤسسه، خاطرنشان ساخت: اساسي‌ترين و كارآمدترين طرح پژوهشي مؤسسه، تدوين دانشنامه آثار شيعه (تاريخ التراث الشيعي) به زبان‌هاي فارسي و عربي است كه در حدود ۴۰ جلد رحلي دانشنامه اي و در مجموع حدود ۳۰ هزار صفحه تدوين و منتشر خواهد شد.

*مختصات دانشنامه آثار شيعه
مدير مؤسسه كتاب شناسي شيعه تصريح كرد: اين دانشنامه مشتمل بر معرفي دقيق و همه جانبه آثار مكتوب شيعه اماميه و مؤلفان آنهاست و در معرفي آثار مهم، نكاتي همچون نام دقيق و كامل اثر، نام هايي كه به آن شهرت يافته است، موضوع، زبان، تاريخ آغاز و انجام تأليف، لغزش‌هاي منابع مهم در معرفي اثر مورد نظر، محتواي اثر، ارزش علمي، اشاره به ابواب و فصول، روش مؤلف در تدوين، كتاب‌هاي اثرگذار بر آن، نسخه‌هاي خطي و چاپ‌هاي آن، فوايد گوناگون علمي، تاريخي و كتاب شناختي، معرفي آثار وابسته، تصاوير نمونه هايي از دست خط‌هاي آنان، انواع فهارس راهنما و فهرست موضوعي خاص مدنظر قرار گرفته است.
اين محقق و پژوهشگر تأكيد كرد: اين دانشنامه، مؤلف محور است؛ نه كتاب محور و هر مدخل آن نام يكي از مؤلفان شيعي است و در آغاز مدخل، سرگذشت جامع، فشرده، دقيق، استوار، متقن و مستند مؤلف بر پايه منابع معتبر درج مي‌شود.

* معرفي بزرگان شيعه
حجت الاسلام والمسلمين مختاري يكي ديگر از فعاليت‌هاي اين مؤسسه را معرفي بزرگان شيعه در قالب كتاب‌هاي تك جلدي عنوان كرد و افزود: دانشوران بزرگي در طول تاريخ شيعه در حفظ و پاسداري از حريم فرهنگ تشيع و گسترش آن نقش اساسي داشته اند كه از ميان آنان، بيش از يكصدتن كه برجسته‌ترين و اثرگذارترين بوده اند انتخاب شده و سرگذشت، آرا و انديشه ها، آثار علمي، فعاليت‌هاي اجتماعي و ساير امورمربوط به سرگذشت هركدام در يك جلد مستقل و در حدود ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ صفحه تأليف و منتشر مي‌شود كه برخي از آنان عبارتند از: فضل بن شاذان، كليني، صدوق، شيخ مفيد، سيد رضي، سيد مرتضي، شيخ طوسي، خواجه طوسي، محقق حلي، علامه حلي، شهيد اول، محقق كركي، شهيد ثاني، محقق اردبيلي، شيخ بهايي، ميرداماد، صدرالمتألهين، علامه مجلسي اول و دوم، وحيد بهبهاني و… كه از سلسله بزرگان شيعه، تاكنون دو جلد، و از أعلام الشيعة يك جلد منتشر شده است.

*مؤسوعة إجازات الشيعه
وي مؤسوعة إجازات الشيعه را يكي از آثار در دست تهيه اين مؤسسه دانست و گفت: اين مؤسسه به منظور نشان دادن اهتمام شيعه به حديث و اسناد درست و براي بهره برداري فراوان از اين گنجينه عظيم در دانشنامه آثار شيعه و بزرگان، اجازات علماي شيعه را به ترتيب تاريخ وفات مجيزين، مرتب و پس از تحقيق انتقادي در حدود بيست جلد منتشر خواهد كرد.

* آثار شيعه در مصادر أهل سنت
مدير مؤسسه كتاب شناسي شيعه به تبيين طرح «علماءالشيعه و رواتها في مصادر أهل السنّة» اشاره و اظهار داشت: در اين طرح كه بسيار گسترده، مفيد و كارآمد است، اطلاعاتي را راجع به شخصيت ها، راويان و آثار شيعه كه در كتب اهل سنت وجود داشته و در آثار اماميه نيامده است از منابع عمده آنان استخراج، تبويب، دسته بندي، تصحيح و منتشر خواهيم كرد؛ همچنين در اين كتاب اشتباهات و مطالب نارواي اين منابع تصحيح و با دليل و برهان پاسخ داده خواهد شد.
اين محقق و پژوهشگر به طرح «تحقيق أعيان الشيعه» اشاره و ابراز داشت: بزرگترين كتاب در تراجم و سرگذشت عالمان، راويان و شخصيت‌هاي شيعه كتاب «أعيان الشيعه» تأليف علامه مصلح سيد محسن امين عاملي است كه در چاپ‌هاي رايج و اخير آن نواقص زياد و حدود ۱۰ هزار خطاي چاپي و شبه‌چاپي وجود دارد كه مؤسسه در اين طرح اشعار و كلمات مشكل را اعراب‌گذاري و مطالب منقول را تخريج و اشتباهات آن را تصحيح خواهد كرد.
حجت الاسلام والمسلمين مختاري افزود: طبيعي است به دليل گستردگي كار، سامان يافتن اين تحقيق سال‌ها به طول خواهد انجاميد.
وي تأليف، تحقيق و ترجمه كتب تراجم را يكي ديگر از فعاليت‌هاي اين مؤسسه دانست و خاطرنشان ساخت: بسياري از آثاري كه علماي ما در زمينه تراجم پديد آورده اند، يا همچنان به چاپ نرسيده مانند كتب الحصون المنيعة، آينه حق نما، شذورالعقيان، و أوراق الذهب و يا اگر كتبي مانند: الدرجات الرفيعه و سلافة العصر منتشر شده اند، تحقيقي شايسته نداشته اند كه از اين رو، اين مؤسسه تحقيق آثار علماي شيعه و به خصوص سرگذشت عالمان شبه قاره را در دستور كار خود قرار داده است.

*تأليف كتاب درباره مشاهير شيعه
مدير مؤسسه كتاب شناسي شيعه يادآور شد: تأليف كتاب‌هايي در سرگذشت آن دسته از علماي شيعه كه به هردليل مشمول طرح «بزرگان شيعه» نيستند نيز در دستور كار مؤسسه قرار دارد كه از اين گروه تاكنون كتاب الشيخ حبيب آل مهاجر العاملي، رنج و ايثار، احوال و آثار علامه شيخ محمدباقر محمودي؛ سرگذشت آيت الله حاج ميرزا ابوالحسن انگجي؛ تبيان صادق و سرگذشت آيت الله ميرزا صادق آقا تبريزي منتشر شده است.
اين محقق و پژوهشگر تصريح كرد: برخي از دانشوران و متخصصان دانش تراجم و كتاب شناسي در اين دو موضوع پژوهش‌هاي چاپ شده و چاپ نشده‌اي دارند كه پراكنده بوده و گاه حتي دسترسي به آنها براي نويسندگانشان هم به آساني ميسر نيست؛ از اين رو مؤسسه كتاب شناسي تلاش مي‌كند مقالات، گفتگوها، تدريس‌ها و پژوهش‌هاي شخصيت‌هاي طراز اول، شخصيت شناسي و كتاب شناسي را تنظيم و تدوين و احياناً با تجديد نظر پديدآورنده و ويرايش علمي، منتشر سازد كه از جمله مقالات، پژوهش‌ها و گفتگوهاي حضرات آيات و حجج اسلام: سيد موسي شبيري زنجاني، سيد محمد علي روضاتي، عبدالحسين حائري، سيد احمد مددي و حسين علي محفوظ است.

*نشريۀ ادواري مؤسسه كتاب شناسي شيعه
حجت الاسلام والمسلمين مختاري به نشريۀ مؤسسه نيز اشاره كرد و گفت: دوفصلنامه «كتاب شيعه» به زبان فارسي بوده و بسياري از مباحث آثار شيعه، در آن مجال نشر يافته و همچنين پاره اي از مدخلهاي دانشنامه پيش از نشر در اين نشريه منتشر و سپس به صورت كامل‌تر در دانشنامه چاپ خواهد شد. تاكنون از كتاب شيعه پنج شماره منتشر شده است.

*ألاثر؛ پايگاه اطلاع رساني مؤسسه كتاب شناسي شيعه
مدير مؤسسه كتاب شناسي شيعه در ادامه به اهميت اطلاع رساني پرداخت و خاطرنشان ساخت: اهميت اطلاع رساني مؤسسه كتاب شناسي شيعه را بر آن داشت تا پايگاه اطلاع رساني «ألاثر» به نشاني اينترنتي www. al-athar. ir را به منظور ارتباط و تبادل اطلاعات با مراكز علمي، فرهنگي و پژوهشگران و علاقه مندان راه اندازي كند.
اين محقق و پژوهشگر ادامه داد: در اين پايگاه اطلاع رساني بخش هايي همچون اخبار، مقالات، نكته‌هاي كتاب شناختي، نقد و معرفي كتاب، كتابخانه (كتاب‌هاي چاپي و خطي) و فعاليت‌هاي مؤسسه وجود دارد.

*كتابخانه اي با بيش از ۳۰ هزار جلد كتاب تخصصي
حجت الاسلام والمسلمين مختاري با بيان اينكه در كتابخانه مؤسسه كتاب شناسي شيعه بيش از ۳۰ هزار جلد كتاب وجود دارد، تصريح كرد: اين كتابخانه با هدف گردآوري و سازماندهي مواد كتابخانه اي (كتابها، نشريه ها، پايان نامه ها، نرم افزارها و منابع الكترونيكي) تأسيس شده و بيش از ۳۰ هزار جلد كتاب و ۵۰ عنوان نشريه تخصصي در زمينه زندگينامه نويسي، كتاب پژوهي، نسخه شناسي، دايرة المعارف نويسي و كتب مرجع در آن وجود دارد كه يكي از غني‌ترين كتابخانه‌هاي تخصصي است.

*همكاري با محققان خارج از كشور
وي در پايان با اشاره به اينكه با حدود ۵۰ محقق خارج از مؤسسه و حدود ۲۰ محقق در خود مؤسسه مشغول به فعاليت هستيم، گفت: علاوه بر پژوهشگران داخلي، تعدادي از محققان حوزوي و دانشگاهي غيرايراني مقيم كشورهاي لبنان، عراق، بحرين و عربستان با اين مؤسسه همكاري داشته و نيازهاي علمي و پژوهشي را در ديگر كشورها برآورده مي‌سازند.

منبع:حوزه
211008