راه درمان بداخلاقی كدام است؟

در حدیث نبوی آمده كه سعد بن معاذ به خاطر بدخلقی با اهل خانه‌اش پس از دفن دچار فشار قبر شد.

کد خبر: ۴۳۸۳

پنجشنبه - ۲۸ دی ۱۳۹۱ / 28 October 1391

عقیق: بداخلاقی از طریق پیشگیری و درمان برطرف می‌شود، اما پیش‌گیری از بد اخلاقی از زمان طفولیت باید انجام گیرد. والدین باید عملاً محاسن اخلاقی را به فرزندان خود تعلیم دهند و آنان را از بد خلقی دور سازند.

نكته دیگر اجتناب از معاشرت با افراد بد اخلاق است. امام علی(ع) می‌فرماید: (ایاك ومصاحبة الفساق فان الشّر بالشر ملحق‌؛ از مصاحبت با گناه كاران پرهیز كن كه پیوند بد، سرانجام شر و بدی به بار می‌آورد.) اما در مرحله درمان باید توجه داشت كه علاج و درمان بیماری‌های اخلاقی همانند بیماری‌های جسمی، مبتنی بر چهار شرط اصولی است 1. آگاهی از وجود بیماری‌؛ 2. شناخت منشأ بیماری و راه علاج آن‌ 3. تصمیم مریض برای درمان بیماری‌ 4. انجام برنامه‌های درمانی. بنابراین كسی كه به بدخلقی خود پی برد، در مرحله بعد باید منشأ كج خلقی را بشناسد.

صفات ناپسند و از جمله بدخلقی، علل متعددی دارد كه مهمترین آنها سوءعادت و عقده‌های درونی و بیماری‌های جسمی می‌باشند. اگر خلق بد تنها ناشی از سوء عادت باشد، باید در ترك آن كوشید و عادت بد را با جایگزین كردن عادت پسندیده از صفحه خاطر محو كرد. علی(ع) می‌فرماید: (روّضوا انفسكم علی الاخلاق الحسنة‌؛ خود را به اخلاق نیك عادت دهید) اگر بدخلقی، معلول عقده روحی یا بیماری جسمی باشد، باید این عقده گشوده شود و بیماری حاصل از آن درمان گردد. مرحله دیگری كه در درمان بدخلقی مهم است، تصمیم قاطع برای درمان می‌باشد، چرا كه شناخت بیماری و منشأ آن به تنهایی كفایت نمی‌كند.

چه بسا افرادی از بدخلقی رنج می‌برند و اظهار تنفر می‌كنند، اما در مقام عمل با اراده جدّی به علاج آن نمی‌پردازند. این تصمیم وقتی اتخاذ می‌شود كه انسان به آثار بدخلقی آگاهی پیدا كند.

در روایات معصومین به مفاسد بدخلقی اشاره شده كه در اینجا به بعضی از آنها می‌پردازیم:

1. عذاب درونی: رسول اكرم(ص) می‌فرماید: (من ساء خلقه عذّب نفسه‌؛ كسی كه بدخلق است، خود را عذاب می‌دهد.)

2. فساد عمل: بدخلقی، عمل خوب انسان را تباه می‌كند. پیامبر اكرم(ص) می‌فرماید: (الخلق السیی یفسد العمل كما یفسد الخل العسل‌؛ بدخلقی عمل را فاسد می‌كند، همان طوری كه سركه عسل را فاسد می‌كند.)

3. تنگ شدن روزی: علی(ع) می‌فرماید: (من ساء خلقه ضاق رزقه‌؛ كسی كه بدخو باشد، روزیش تنگ می‌شود).

4. دشواری زندگی: علی(ع) می‌فرماید: بدخویی، زندگانی را دشوار می‌کند و موجب رنج و عذاب نفس است.

5. فشار قبر: در حدیث نبوی آمده كه سعد بن معاذ به خاطر بدخلقی با اهل خانه‌اش پس از دفن دچار فشار قبر شد.

امر دیگری كه اراده انسان را در تغییر بدخلقی تقویت می‌كند، توجه به آثار و فواید حسن خلق است كه در روایات اسلامی بدان اشاره شده است. در اینجا به ذكر دو روایت اكتفا می‌كنیم:

رسول اكرم(ص) می‌فرماید: (ما یوضع فی میزان امرئ یوم القیامة افضل من حسن الخلق‌؛ در روز قیامت در ترازوی عمل انسان، چیزی بهتر از اخلاق پسندیده گذارده نمی‌شود.)و در جای دیگر می‌فرماید: برای صاحب اخلاق پسندیده مانند اجر روزه داری كه شب‌ها به عبادت سر كرده، پاداش مقرر شده است.

پس از طی این مراحل، با مراقبت از نفس، محاسبه عمل و با تكیه بر پایگاه مستحكم ایمان به خدا، به تدریج باید عادت ناپسند بدخلقی را ترك و عادت پسندیده خوش خلقی را جایگزین آن كرد.

منبع:شفقنا

کدخبرنگار:211005