گفتاری از حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان

ترازوهای دقیق خداوند در قیامت

پديدارشدن زشتى‏هاى انسان در ديد مردم دنيا يا درعرصه قيامت از شرم‏آورترين و تلخ‏ترين امور بشر است و عذاب وجدان و شوردلى بزرگى بر وجود آدمى وارد مى‏سازد و پيامد حادثه‏ها و سرگذشت‏هاى خطاكاران، براى اهل ايمان عبرت‏آميز است.

کد خبر: ۳۹۸۴۸

سه‌شنبه - ۰۶ آبان ۱۳۹۳ / 06 August 1393

عقیق: حجت‌الاسلام و المسلمین انصاریان در شرح صحیفه سجادیه آورده است:

انسان با نافرمانى از اراده حق و قانون از محور خود بيرون مى‏رود و آثار ناگوارى بر زندگى موجودات زمينى و آسمانى به جا مى‏گذارد و علاوه بر وجود انسان، حتى حيوانات و گياهان هم گرفتار نتيجه عمل برترين آفريده خداوند يعنى «آدم» مى‏شوند و صحنه‏هايى از قيامت كبرى را به نمايش مى‏گذارند.

*ترازوهای دقیق قیامت

پيامبر عزيز اسلام صلى الله عليه و آله در وصيت خويش به ابن مسعود مى‏فرمايد:

يَا ابْنَ مَسْعُودٍ! إِحْذَرْ يَوْمَاً تُنْشَرُ فِيهِ الْصَّحائِفُ وَ تَظْهَرُ فِيهِ الْفَضائِحُ؛ فَإِنَّ اللَّهَ تَعالى‏ يَقُولُ:

وَ نَضَعُ الْمَوَ زِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيًا وَ إِن كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مّنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا وَ كَفَى‏ بِنَا حسِبِينَ» «1». «2»

اى پسر مسعود! بترس از روزى كه در آن نامه‏ها گشوده مى‏شود و رسوايى‏ها آشكار مى‏گردد؛ زيرا خداوند بلند مرتبه مى‏فرمايد:

«و ترازوهاى عدالت را در روز قيامت مى‏نهيم و به هيچ كس هيچ ستمى نمى‏شود؛ و اگر [عمل خوب يا بد] هم وزن دانه خردلى باشد آن را [براى وزن كردن‏] مى‏آوريم، و كافى است كه ما حسابگر باشيم.»

*آزردن صفای دل

بيشتر گناهان همراه با لذّت و شيرينى نفس است، هر چند روح و باطن آدمى و صفای دل آن به خاطر گناه و زهر كشنده ‏آزار مى‏بيند، ولى شيفتگى به شهوات و اميال كه خوشايند هواى نفس است، ننگ زيادى در پى دارد.

حضرت على عليه السلام در اين زمينه مى‏فرمايد:

*حَلاوَةُ الشَّهْوَةِ يُنَغِّضُها عارُ الْفَضيحَةِ. «3»

شيرينى شهوات را ننگ رسوايى تلخ مى‏كند.

*تعجب امام سجاد(ع)

شخصى در نزد امام سجّاد عليه السلام از گناهان ياد كرد؛ حضرت فرمود:

عَجِبْتُ لِمَنْ يَحْتِمى عَنِ الطَّعامِ لِمَضَرَّتِهِ وَ لايَحْتَمِى مِنَ الذَّنْبِ لِمَعَرَّتِهِ. «4»

در شگفتم از كسى كه از خوردن غذايى كه برايش ضرر دارد، پرهيز مى‏كند؛ اما از گناه كه مايه زيان و رسوايى است پرهيز نمى‏كند.

گاهى شتاب انسان در ارتكاب معاصى به قدرى زياد است كه او خيال مى‏كند تنها راه نجات در اين مسير است ولى نمى‏داند كم صبرى و تقوا پيشه نكردن چه خسارت‏هايى به بار مى‏آورد.

*نتیجه شکیبایی

در اين باره امام صادق عليه السلام فرمود:

قِلَّةُ الصَّبْر فَضيحَةٌ. «5»

ناشكيبايى، رسوايى و شرمسارى به بار مى‏آورد.

خداوند عزّوجل به عُزير پيامبر عليه السلام وحى فرمود:

هر گاه بلايى به تو برسد پيش بندگانم گله و شكايت مكن، همان گونه كه من‏ وقتى بدى‏ها و رسوايى‏هايت بالا مى‏آيد از تو پيش فرشتگانم شكايت نمى‏كنم. «6» و هر روز بنده خدا با اعضاى بدن و روان خود به ويژه زبان و قلب، حق تعالى را كوچك مى‏شمارد و اگر پروردگار بخواهد كسى را رسوا كند، چه شود!!

از حضرت صادق عليه السلام روايت شده است كه فرمود:

إِذا أَرادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ خِزْياً أَجْرى‏ فَضيحَتَهُ عَلَى لِسانِهِ. «7»

هر گاه خداوند خوارى بنده را بخواهد؛ از راه زبانش او را رسوا مى‏كند.

*نتیجه سه پیشامد

و نيز فرمود:

ثَلاثٌ مَنِ ابْتُلِىَ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ تَمَنَّى الْمَوْتَ: فَقْرٌ مُتَتابِعٌ وَ حُرْمَةٌ فاضِحَةٌ وَ عَدُوٌّ غالِبٌ. «8»

سه چيز است كه هر كس به يكى از آنها گرفتار شود آرزوى مرگ كند؛ تنگدستى پى در پى، محروميّت رسواکننده  و کسی که دشمن بر او  چيره شده.

و نيز فرمود:

كانَ أَمِيرُالْمُؤْمِنِينَ عليه السلام يَقُولُ: لاتُبْدِيَنَّ عَنْ واضِحَةٍ وَ قَدْ عَمِلْتَ الْأَعْمالَ الفاضِحَةَ وَ لايَأْمَنِ الْبَيَاتِ مَنْ عَمِلَ السَّيِّئاتِ. «9»

مولاى مؤمنان على عليه السلام پيوسته می‌فرمود: تو كه كارهاى رسوا كننده كرده‏اى! دهان را به خنده باز مكن و كسى كه گناه كرده است، نبايد خود را از شبيخون خدا ايمن بداند.

*رسیدگی به حساب و کتاب نفس

و نيز به پسر جندب فرمود:

يا ابْنَ جُنْدَبٍ! حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ يَعْرِفُنا أَنْ يَعْرِضَ عَمَلَهُ فى‏ كُلِّ يَوْمٍ وَ لَيْلَةٍ عَلَى نَفْسِهِ، فَيَكُونَ مُحاسِبَ نَفْسِهِ، فَإِنْ رَأَىَ حَسَنَةً اسْتَزَادَ مِنْها وَ إِنْ رَأَىَ سَيِّئَةً اسْتَغْفَرَها مِنْها، لِئَلَّا يَخْزَى‏ يَوْمَ الْقِيامَةِ. «10»

اى پسر جندب! بر هر مسلمانى كه نسبت به ما معرفت دارد لازم است كه در هر شبانه روز عمل خود را بررسى كند و حسابرس نفس خويش باشد. اگر ديد كار خوبى انجام داده است به دنبال بيشتر از آن باشد و اگر ديد كار بدى از او سر زده، استغفار كند، تا در روز رستاخيز سرشكسته و شرمنده نشود.

و نيز فرمود:

مَنْ قَبِلَ النَّصِيْحَةَ أَمِنَ مِنَ الْفَضِيحَةِ. «11»

كسى كه پند و اندرز بپذيرد؛ از رسوايى در امان ماند.

اى ياد تو مونس دل من‏

رخسار تو شمع محفل من‏

فردوس نمى‏كنم تمنّا

تا كوى تو هست منزل من‏

شادم كه غم تو اى دل آرام‏

خو كرده مدام با دل من‏

ديوانه عشقم و نباشد

جز طرّه تو سلاسل من‏

مهرم به تو تازگى نباشد

اى دلبر نيك مقبل من‏

گر عشق تو اى صنم نورزم‏

باشد چه به دهر حاصل من‏

ديرى است چو روح در تن اى دوست‏

مهر تو سرشته با گل من‏

حاجت به چراغ نيست كافى است‏

رخسار تو شمع محفل من‏

خورشيد ز ذرّه هست كمتر

باشد چو رخت مقابل من‏

مشكل شده زندگى به هجران‏

حل كن ز وصال مشكل من‏

(شعر از محيط قمى)

پی نوشت ها:
(1)- انبياء (21): 47.
(2)- بحار الأنوار: 74/ 111، باب 5، حديث 1؛ مكارم الأخلاق: 457.
(3)- غرر الحكم: 304، حديث 6964.
(4)- بحار الأنوار: 75/ 159، باب 21، ذيل حديث 19؛ كشف الغمة: 2/ 107.
(5)- بحار الأنوار: 75/ 229، باب 23، ذيل حديث 107؛ تحف العقول: 315.
(6)- بحار الأنوار: 14/ 379، باب 25، حديث 25؛ الدعوات، راوندى: 169، حديث 472.
(7)- بحار الأنوار: 75/ 228، باب 23، حديث 101.
(8)- بحار الأنوار: 75/ 232، باب 23، حديث 107؛ تحف العقول: 318.
(9)- الكافى: 2/ 269، حديث 5؛ بحار الأنوار: 70/ 317، باب 317، حديث 4.
(10)- بحار الأنوار: 75/ 279، باب 24، حديث 1؛ تحف العقول: 301.
(11)- غرر الحكم: 226، حديث 4579.
حجت الاسلام و المسلمین حسین انصاریان – شرح صحیفه سجادیه
منبع:حوزه