نگاهی به کتاب «روزنوشت»

داستانِ زندگی شهیدباقری از زبان شهیدباقری

روزنوشت، بیانگر نوع نگاه شهید باقری به پدیده‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی نیز هست. او در این کتاب، گاهی وقت‌ها، اشارتی به مساله‌ای می‌کند و البته، نوع نگاهش کاملا شخصی است، او قرار نیست از زاویه نگاه سازمانی به پدیده‌های پیرامونی‌اش بگذرد.

کد خبر: ۳۷۹۳۹

جمعه - ۰۴ مهر ۱۳۹۳ / 04 July 1393

عقیق:چشم‌تان را ببندید و وقتی که باز می‌کنید، ببینید پرت شده‌اید به سی و سه سال پیش؛ خودتان را ببینید که وسط میدانِ جنگ، همراه یکی از سرداران دوران دفاع‌مقدس هستید و با او دارید می‌زنید به خط. با او به مناطق عملیاتی مختلف سرکشی می‌کنید، با او در جلسات مختلف با فرماندهان ارتش و سپاه شرکت می‌کنید، خودتان را ببینید که پس از حمله عراقی‌ها به خارک با او می‌روید به این جزیره؛ با او می‌روید به منطقه تپه خرگوشان، با او می‌روید سر کلاس‌های توجیهی که برای فرماندهان گردان‌های مختلف برگزار کرده است، با او درست در متنِ جنگ تحمیلی، می‌روید پیش سردارانِ دفاعِ مقدس که آن روزها جوان بوده‌اند و گرد سپیدی روی مویشان ننشسته بود، مثل محسن رضایی و عزیز جعفری و رحیم صفوی و شهیدهای شناخته‌شده‌ای مثل شهید صیاد شیرازی و شهید باکری و خیلی‌های  دیگر و در متن صحبت‌های این سردارِ‌ بزرگی که همراهش هستید با آن‌ها قرار می‌گیرد. حالا که محرم شده‌اید، حالا که همه جا می‌توانید با این فرمانده جنگ بروید، بگذارید به شما بگویم شما مهمانِ شهید حسن باقری هستید. مهمان خودِ خودش؛‌ بی‌هیچ واسطه‌ای.

«روزنوشت‌ها»، عنوان کتابی است از شهید حسن باقری؛ که شامل یادداشت‌های روزانه این شهید بزرگوار از وقایع و اتفاقات شهریور سال 57 تا بهمن سال 61 می‌شود. شهید باقری در این کتاب، اتفاقات روزانه‌ خودش را در دفترچه‌ای ثبت کرده است؛ و مطالعه این کتاب، تجربه ملموس همراهی با شهیدحسن باقری را در حد فاصل شهریور سال 57 تا بهمن 61 را برای مخاطب در پی خواهد داشت.

تجربه‌ای که دوست‌داران کتاب‌های تاریخی شاید تاکنون نداشته باشند. این که مخاطب،‌ نه صرفا از زاویه دیدِ قهرمان داستان، که از زبان خودش روایت را بشنود، وجهی است که «روزنوشت‌ها» برای اولین بار دارد از آن رونمایی می‌کند. راوی در این کتاب، خودِ حسن باقری است، و شمای مخاطب، بی‌آنکه داستان را او بگوید و نویسنده‌ای دیگر، بر اساس گفته‌های او داستان را تنظیم کند،‌ بی‌هیچ واسطه‌ی دیگری در این میان، همراه خود شهید باقری می‌شوید.

یادداشت‌ روزانه‌نویسی، عادت انسان‌های بزرگ است. بسیاری از چهره‌های بزرگ و تاثیرگذارِ عالم سیاست، هنر و اجتماع یادداشت‌نویسی را از جمله فعالیت‌های روزانه خود برگزیده‌اند و می‌کوشند به شکلی مدون، اتفاقات روزانه‌شان را -‌برای ثبت در تاریخ-‌ یادداشت کنند. غالبا این یادداشت‌ها، در پاسخ به سوالات تاریخی آیندگان، نقشی بسیار مهم و موثر ایفا می‌کنند. چرا که معمولا صریح‌ترین، صادق‌ترین و البته موثق‌ترین راوی گذشته‌اند و خواندن این یادداشت‌ها، می‌تواند دست مخاطب را بگیرد و با خود ببرد به دل واقعه‌ای خاص.

روزنوشت‌های شهید حسن باقری، از جمله کتاب‌های خواندنی دوران دفاع مقدس است. نه این که چون صرفا نویسنده‌اش سرداری شهید است یا چون مخاطب را با خود همراه می‌کند، بلکه بخاطر آن که راوی پاک‌دستِ تاریخ دفاع مقدس است. بخاطر آنکه توی این کتاب، خود قهرمانِ داستان، قلم به دست گرفته و شرح وقایع‌اش را می‌نگارد. این، عنصر مهمی است که کتاب روزنوشت‌ را با کتاب‌های دیگر متمایز می‌کند.

روزنوشت‌ به غیر از جذابیت‌های تاریخی‌اش، یک دایره‌المعارف بزرگ هم هست. گردآورنده این کتاب، احمد دهقان است و او، از آنکه که خود دل به زلف ادبیات و تاریخ‌شفاهی دفاع‌مقدس گره زده و تالیفات بسیار در این زمینه دارد، در گردآوری این کتاب هم همتی متعالی به خرج داده است. دهقان در هر روزنوشت، هر یادداشت و هر خاطره‌ای که از شهید باقری در این کتاب منتشر کرده، اطلاعاتِ کاملی هم در حاشیه به مخاطب داده است.

در هر یادداشتِ شهید باقری، از افراد خاص، مناطق عملیاتی، مناطق روستایی و شهری، عملیات‌ها، اتفاقاتی خاص و... که ممکن است برای مخاطب‌ آشنا نباشد نام برده و گردآورنده، پژوهشگرانه،‌ از هر کسی که نام او در این کتاب برده می‌شود، چه شخص، چه مکان و چه واقعه، در حاشیه‌ی همان روزنوشت اطلاعاتی جامع و مانع به مخاطب می‌دهد تا او بتواند به خوبی، درک صحیحی از این یادداشت‌ها داشته باشد و بداند دقیقا منظور شهید از وقایع و اشخاص و اماکن چیست و به کجا اشاره دارد.

روزنوشت، بیانگر نوع نگاه شهید باقری به پدیده‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی نیز هست. او در این کتاب، گاهی وقت‌ها، اشارتی به مساله‌ای می‌کند و البته، نوع نگاهش کاملا شخصی است، او قرار نیست از زاویه نگاه سازمانی به پدیده‌های پیرامونی‌اش بگذرد. اما به هر روی، او در یادداشت‌هایش، گاهی اشارتی به اتفاقاتِ‌ پیرامونی‌اش دارد و آن‌ها را از پنجره‌ای که خود می‌خواهد، تحلیل می‌کند.

شهید باقری، روزنامه‌نگاری بود که پس از زمان کوتاهی از ورود به روزنامه جهموری اسلامی، به سرعت توانست خود را به عنوان روزنامه‌نگاری پیگیر و علاقه‌مند خبر معرفی کند و به همین دلیل بود که توانست پس از مدت کوتاهی دبیری سرویس خبر در این روزنامه را عهده‌دار شود. او در همان روزها، وارد واحدِ اطلاعات سپاه شد و نامِ حسن باقری را به جای نام اصلی‌اش -‌غلامحسین افشردی-‌ به عنوان کد و رمز انتخاب کرد.

«روزنوشت»، مجموعه یادداشت‌های روزانه شهید حسن باقری، کتابی خواندنی است. کتابی که مخاطب را پای کتاب میخکوب خواهد کرد و او، از خواندن سطر به سطر این یادداشت‌های روزانه، از تجربیات استخر رفتنِ شهید باقری در ارتفاعات ایلام، از جلسات او با چهره‌های شناخته شده نظام، از خوردن نان کپک زده و مربای هویجِ ترش‌شده  و از تمام بخش‌های شخصی زندگی شهید باقری لذت خواهد برد.

منبع:فارس