رئیس بنیاد بین المللی نهج البلاغه:

اخلاق اوج انسانیت است

رئیس بنیاد بین المللی نهج البلاغه گفت: مسئله اخلاق علاوه بر این که یک کمال نفسانی است و انسان را به اوج می رساند، زندگی را نیز تأمین می کند.

کد خبر: ۳۷۸۵۹

شنبه - ۰۵ مهر ۱۳۹۳ / 05 July 1393

عقیق: آیت الله دین پرور، عصر روز گذشته در نخستین جلسه از سلسله درس های تفسیر موضوعی نهج البلاغه که همزمان با آغاز سال تحصیلی جدید در بنیاد بین الملی نهج البلاغه قم برگزار شد، به بخش هایی از خطبه 192 نهج البلاغه (همام) اشاره کرد و گفت: در این خطبه به مسئله سیر و سلوک و مباحث تهذیبی و اخلاقی اشاره شده است.

رئیس بنیاد بین المللی نهج البلاغه در تعریف اخلاق گفت: اخلاق حالتی است که در انسان ایجاد می شود و منشأ یک سلسله افعال و کارها می باشد و تمام تلاش علمای اخلاق این بوده که بتوانند این حالت را در خود به وجود بیاورند.

وی با اشاره به این که اخلاق، عملکردی همراه با منشأ روحی و باطنی است و به وجود آوردن این حالت بسیار مهم است، ابراز داشت: از کلمات گهربار امام علی(ع) در نهج البلاغه می توان بهره برد و این حالت اخلاقی را در درون خود به وجود آورد.

آیت الله دین پرور در پاسخ به این سئوال که راه رسیدن به ملکه اخلاق چیست؟، خاطرنشان ساخت: با دقت در خطبه همام استفاده می شود که راه به وجود آمدن ملکه اخلاق، انجام برخی کارها و ترک برخی از افعال است که در اثر مداومت و مراقب بر روی این فعل و ترک، کمیت تبدیل به کیفیت می شود.

رئیس بنیاد بین المللی نهج البلاغه ادامه داد: امام علی(ع) در بخشی از خطبه همام می فرماید: «فِى الزَّلازِلِ وَقُورٌ، وَ فِى الْمَكارِهِ صَبُورٌ، وَ فِى الرَّخاءِ شَكُورٌ/ مومن و متقی، در حوادث آرام، در ناخوشي ها شكيبا و در خوشي ها شاكر است».

این استاد حوزه، در تفسیر جمله "فِى الزَّلازِلِ وَقُورٌ" گفت: انسان های باتقوا در حالت های بحرانی، سخت و جانکاه که برای آنها پیش می آید، با وقار و متانت هستند و تعادل خود را از دست نمی دهند.

وی افزود: افراد متقی، در بحران ها حالت خود را حفظ می کنند همانند امام خمینی(ره) که پس از خبر شهادت آقا مصطفی، ناراحتی از خود بروز ندادند.

آیت الله دین پرور با بیان این مطلب که رکن مهم اخلاق، اعتقاد است، اظهار داشت: اعتقاد مقدم بر اخلاق است و فرد متقی حتما باید اعتقادات قوی داشته باشد.

رئیس بنیاد بین المللی نهج البلاغه با اشاره به این که مسئله اخلاق علاوه بر این که یک کمال نفسانی است و انسان را به اوج می رساند، زندگی را نیز تأمین می کند، به توضیح جمله "وَ فِى الْمَكارِهِ صَبُورٌ" پرداخت و گفت: یکی از حالت ها در تقوا مسئله صبر، تحمل و بردباری است.

آیت الله دین پرور خاطرنشان ساخت: صبر در مرحله اول، عملیاتی فیزیکی است و این فعل باعث می شود که ملکه صبر در ما حاصل شود؛ همانند انسانی که در ماه مبارک رمضان با وجود تشنگی و گرسنگی، چیزی نمی نوشد و از خوردن خودداری می کند.

وی با بیان این مطلب که انسان باید سختی را تحمل کند تا صاحب روحی قوی شده و صبر برای او حاصل شود، به نامه 31 نهج البلاغه اشاره کرد و یادآور شد: حضرت در این نامه فرموده است «و عَوِّد نَفسَکَ التَّصَبّرَ عَلَي المَکروه/ خويشتن را بر استقامت در برابر مشکلات عادت ده».

رئیس بنیاد بین المللی نهج البلاغه همچنین به خطبه 176 اشاره کرد و ادامه داد: امام علی(ع) در این خطبه بیان می فرماید: «انْتَفِعُوا بِبَيَانِ اللَّهِ وَ اتَّعِظُوا بِمَوَاعِظِ اللَّهِ وَ اقْبَلُوا نَصِيحَةَ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ أَعْذَرَ إِلَيْكُمْ بِالْجَلِيَّةِ وَ اتَّخَذَ عَلَيْكُمُ الْحُجَّةَ وَ بَيَّنَ لَكُمْ مَحَابَّهُ مِنَ الْأَعْمَالِ وَ مَكَارِهَهُ مِنْهَا لِتَتَّبِعُوا هَذِهِ وَ تَجْتَنِبُوا هَذِهِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ( صلى الله عليه وآله ) كَانَ يَقُولُ إِنَّ الْجَنَّةَ حُفَّتْ بِالْمَكَارِهِ وَ إِنَّ النَّارَ حُفَّتْ بِالشَّهَوَاتِ وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ مَا مِنْ طَاعَةِ اللَّهِ شَيْ‏ءٌ إِلَّا يَأْتِي فِي كُرْهٍ وَ مَا مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ شَيْ‏ءٌ إِلَّا يَأْتِي فِي شَهْوَةٍ فَرَحِمَ اللَّهُ امْرَأً نَزَعَ عَنْ شَهْوَتِهِ وَ قَمَعَ هَوَى نَفْسِهِ فَإِنَّ هَذِهِ النَّفْسَ أَبْعَدُ شَيْ‏ءٍ مَنْزِعاً وَ إِنَّهَا لَا تَزَالُ تَنْزِعُ إِلَى مَعْصِيَةٍ فِي هَوًى/ از بيان خداوند سود گيريد، و از موعظه‏هاى الهى پند پذيريد، و نصيحت خدا را قبول كنيد، كه خداوند با آيات روشنش راه عذر را بر شما بسته، و حجّتش را بر شما تمام كرده، و از اعمالی را که دوست داشته و آنچه را مورد نفرتش بوده براى شما بيان فرموده، تا محبوبش را انجام دهيد، و منفورش را ترك نماييد، رسول خدا- صلّى اللّه عليه و آله- مكرّر مى‏فرمود: «بهشت پيچيده به سختى‏ها، و دوزخ آميخته به شهوات است». بدانيد طاعتى نيست جز اينكه انجامش گران، و گناهى نيست‏، مگر اينكه انجامش لذّت بخش است. پس رحمت خدا بر كسى باد كه از شهوت بپرهیزد و هواى نفس را ريشه كن كند، كه اين نفس دورترين چيزى است كه از شهوت قطع می‌شود، و پيوسته ميل به هوسرانى و معصيت دارد».

آیت الله دین پرور در تفسیر جمله "وَ فِى الرَّخاءِ شَكُورٌ" ابراز داشت: انسان باید هنگامی که آسایشی برای او ایجاد شده، شاکر خدای متعال باشد که این از صفات متقین است.

وی با اشاره به خطبه 87 امام علی(ع)، خاطرنشان ساخت: حضرت در این خطبه فرموده است: «فَإِنَّ اَللَّهَ لَمْ يَقْصِمْ [ يَفْصِمْ ] جَبَّارِي دَهْرٍ قَطُّ إِلاَّ بَعْدَ تَمْهِيلٍ وَ رَخَاءٍ/ پس از حمد حق، خداوند سركشان هيچ روزگارى را درهم نشكست مگر پس از مهلت دادن و آسايش». همچنین در حکمت 150 امام علی(ع) می فرمایند: «وَ إِنْ نَالَهُ رَخَاءٌ أَعْرَضَ / اگر به گشایش، دست یافت مغرورانه از خدا روى بر مى گرداند».

رئیس بنیاد بین المللی نهج البلاغه در پایان گفت: یکی از نشانه های تقوا شکر است و باید آن را به جای آورد.

منبع:حوزه