دلائل اعتبار شخصیتی حضرت معصومه(س)

چرا حضرت فاطمه معصومه(س) از میان فرزندان امام موسی کاظم(ع) از برجستگی خاصی برخوردار شده است؟ مگر ایشان چه امتیازی داشتند که چنین اعتباری دارند؟

کد خبر: ۳۷۳۶۰

چهارشنبه - ۲۶ شهريور ۱۳۹۳ / 26 June 1393

عقیق:حجت الاسلام والمسلمین محمد جعفر طبسی در دوره حضرت معصومه(س) شناسی، در حرم مطهر کریمه اهل بیت(س) به موضوع جایگاه بانوی کرامت از دیدگاه معصومین(ع) پرداخت و گفت: امام کاظم(ع) بیش از 30 فرزند داشته است و نقل های متفاوتی برای تعداد فرزندان حضرت ذکر شده است و نکته قابل تأمل اینجاست که چرا حضرت فاطمه معصومه(س) از میان این تعداد فرزند از برجستگی خاصی برخوردار شده است؟ مگر ایشان چه امتیازی داشتند که چنین اعتباری به حضرت داده است؟

*دلائل برجستگی شخصیتی

وی ادامه داد: دلیل برجستگی شخصیتی حضرت فاطمه معصومه(س) برخی از موضوعات است که کمتر مورد بحث و تحقیق قرار گرفته همانند حضرت معصومه(س) و بندگی خدا، حضرت معصومه(س) و بیت النور، حضرت معصومه(س) در دوران پدر، حضرت معصومه(س)، وفات یا شهادت؟، حضرت معصومه(س) و قبیله بنی خزرج در قم، حضرت معصومه(س) و نیم نگاهی بر زیارتنامه آن حضرت، حضرت معصومه(س) و روایاتی که از ایشان نقل شده است.

*نگاهی به احادیث مربوط به قم

این استاد حوزه با بیان این مطلب که روایات مربوط به حضرت فاطمه معصومه(س) به دو دسته تقسیم می شود، ابراز داشت: نخستین دسته از روایات، احادیثی هستند که در رابطه با سرزمین قم می باشد، یعنی اگر حضرت فاطمه معصومه(س) هم در قم دفن نمی شدند، این سرزمین شرافت داشت و البته با دفن ایشان شرافت آن مضاعف شده است.

این محقق و پژوهشگر با اشاره به معراج نبی مکرم اسلام(ص)، خاطرنشان ساخت: مطابق با روایت علامه مجلسی در بحارالانوار درباره لیله المعراج نبی مکرم اسلام(ص)، نقل شده‏ است: از جمله جاهایی را که آن حضرت در هنگام سیر بر بالای زمین(معراج) مشاهده کردند، سرزمین قم بود که به صورت بقعه‏ای می‏درخشید و چون از جبرئیل نام آن نقطه را پرسید پاسخ داد: اینجا سرزمین قم است که بندگان مؤمن و شیعیان اهل بیت(ع) تو در اینجا گرد می‏آیند و انتظار فرج دارند و سختی ها و اندوه ها بر آنها وارد خواهد شد.

این کارشناس حوزوی در ادامه به روایتی از حضرت امیر(ع) اشاره و تصریح کرد: در روایتی از امام علی(ع) آمده است: «سُئِلَ عَلِيٌ عليه السلام عَنْ اَسْلَمِ الْمُدُنِ و خَيْرِ الْمَواضِعِ عِنْدَ نُزُولِ الْفِتَنِ وَ ظُهُورِ السَّيْفِ؛ فقال عليه السلام: اَسْلَمُ المَواضِعِ يَوْمَئِذٍ اَرْضُ الجَبَلِ،... فَاَسْلَمُ المَواضِعِ يَوْمَئِذٍ قَصَبَةُ قُمَّ... تِلكَ الّتِي تُسمَّي الزَّهْراءُ، بِها مَوْضِعُ قَدَمِ جَبْرَئِيلَ.../ از امام اميرالمؤمنين عليه السلام سؤال شد: آن هنگام كه فتنه‌ها نازل گردد و شمشيرها آشكار [و بازيگر ميدان شود، فتنه‌ها فراگير گردد]، امن‌ترين مكان‌ها كجاست؟ فرمود: پس امن‌ترين مكان‌ها در آن روزگار سرزمين جبل است،... پس امن‌ترين مكان‌ها [در آن روزگار] قصبه قم است... و آن سرزمين زهرا ناميده شده و در آنجا قدمگاه جبرئيل است!».

*آیا بزرگداشت حضرت معصومه(س) بدعت است؟

حجت الاسلام والمسلمین طبسی افزود: نکته ای که باید به آن اشاره کرد این است که برخی اشکال می کنند که «چرا باید برای حضرت فاطمه معصومه(س) 10 روز مراسم بگیریم؟ این کارها بدعت است و در زمان پیامبر(ص) نبوده است». در پاسخ به این اشخاص باید گفت که مگر در زمان نبی مکرم اسلام(ص) هواپیما، اتوبوس و اتومبیل بوده است؟ پس چرا سوار می شوید؟ پس سوارشدن بر این وسائل نیز حرام است.

وی همچنین به روایتی در بحار الأنوار ، ج 60 ، ص 213 اشاره و یادآور شد: از پیشوای ششم شیعیان آمده است: «سَيَأتي زَمانٌ تَكونُ بَلدَةُ قُمَّ و أهلُها حُجَّةً عَلَى الخَلائِقِ و ذلِكَ في زَمانِ غَيبَةِ قائِمِنا إلى ظُهُورِهِ/ روزگارى خواهد آمد كه شهر قم و مردمان آن حجّت بر ديگر مردمان باشند؛ آن روزگار در زمان غيبت قائم ما است تا آن گاه كه ظهور كند».

این استاد حوزه ادامه داد: این دوره و زمان که بر اهل قم می آید، دوره امام زمان(عج) خواهد بود و نقش مردم قم را در دوره آن حضرت ثابت می کند.

*القاب دیگر حضرت معصومه(س)

این محقق و پژوهشگر تأکید کرد: حضرت فاطمه معصومه(س) به غیر از بانوی کرامت، بانوی حجاب، عفت، عبادت و .... نیز هستند و باید بر این موارد تأکید شود.

*برخی هنوز سرزمین قم را نشناخته اند!

استاد دوره حضرت معصومه(س) شناسی ادامه داد: متأسفانه امروز در حرم مطهر و اطراف آن برخی از بانوان با ظاهری زننده مشاهده می شوند که مایه تأسف است. دلیل این مسئله آن است که نه سرزمین قم را شناخته ایم و نه شخصیتی را که در این سرزمین مدفون است، و الا زیارت آداب خاص خود را دارد که با این ظواهر سازگار نیست.

حجت الاسلام والمسلمین طبسی همچنین با بیان روایت دیگری از امام صادق(ع)، ابراز داشت: حضرت فرموده اند «ستخلو الموفه من المؤمنين و باءزرعنها العلم كما تاءزرالحيه فى حجرها، ثم يظهر العلم ببلده يقال لها قم، و تصير معدنا للعلم والفضل حتى لايبقى فى الارض مستضعف فى الديم حتى المخدرات فى الحجال، و ذلك عند قرب ظهور قائمنا،... ففيض العلم منه الى سائر البلاد فى المشرق و المغرب ، فيتم حجه الله على الخلق حتى لا يبقى احد على الارض لم يبلغ اليه الدين و العلم ، ثم يظهر القائم (ع)/ در آينده اى نه چندان دور، مؤمنى در كوفه (نجف) نمى ماند و علم خود را از آنجا (چنان مار كه به سوراخ خود رود) جمع مى كند و دور مى شود؛ سپس دانش در شهر قم آشكار مى گردد، و آن شهر كانون علم و فضل مى شود بگونه اى كه ناآگاهى در دين باقى نمى ماند، حتى زنان خانه دار به دانش دين دست مى يابند و اين امور در نزديكي هاى ظهور قائم ما(ع) صورت مى گيرد... از اين شهر، دانش به ديگر آبادي هاى جهان در غرب و شرق سرازير مى گردد و (در پرتو توانايى) حجت خدا بر خلق تمام مى شود؛ بدانگونه كه كسى نمى ماند كه دين و دانش به او نرسيده باشد و سپس قائم (ع) ظهور مى كند.

*شخصیتی قمی که 4 امام را درک کرد

وی خاطرنشان ساخت: در توضیح این روایت باید گفت که شاید منظور امام(ع)، آن روات و کسانی باشند که در قم مانده و روایت اهل بیت(ع) را نشر دادند مانند زکریا بن آدم که 4 امام را درک کرده است.

این استاد حوزه با بیان این مطلب که امام، حجت خدا بر خلق است، تصریح کرد: علی بن مسیب همدانی یکی از یاران امام رضا(ع) نقل کرده است که روزی خدمت امام(ع) رفته و عرض کردم «من راهم دور است و به علت دوری مسافت نمی توانم همیشه به حضورتان برسم و مسائل دینی خود را از شما دریافت کنم. پس مسائل فقهی و مبانی دینی را از چه کسی سوال کنم؟ امام رضا(ع) در جواب فرمودند: «مِنْ زَكَرِيَّا بْنِ آدَمَ الْقُمِّيِّ الْمَأْمُونِ عَلَى الدِّينِ وَ الدُّنْيَا» از زکریا بن آدم قمی بیاموز که در امور دین و دنیا؛ امین و مورد اعتماد است.

*ضرورت تفکر در زیارتنامه حضرت

این محقق و پژوهشگر با تأکید بر تفکر در زیارتنامه حضرت فاطمه معصومه(س)، یادآور شد: در زیارتنامه این بانوی با کرامت آمده است: «یا فاطمه اشفعی لنا فی الجنه، فان لک عندالله شأنأ من الشأن». شأن به چه معناست و قرب نزد خدا چیست؟ اگر این موضوعات را برای زائران شرح دهیم و اطلاع رسانی شود، دیگر برخی به خود اجازه نمی دهند با ظاهری کذایی وارد صحن و اطراف حرم شده و جولان دهند.

*حضرت معصومه(س) در بیان معصومین(ع)

وی، دسته دوم از روایات را احادیثی عنوان کرد که نام حضرت فاطمه معصومه(س) صریحا درآن آمده است و گفت: امام صادق(ع) فرمود «... وَ لَنا حَرَماً و هُو قُمُّ و سَتُدْفَنُ فيها اِمْرَأَةٌ مِنْ وُلْدي تُسمَّي فاطِمَةَ، مَنْ زارَها وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّة/ و براي ما حرمي است و آن شهر قم است و به زودي زني از فرزندان من در آن جا دفن مي‌شود که نامش فاطمه مي‌باشد. هر کس او را زيارت کند، بهشت براي او واجب است».

حجت الاسلام والمسلمین طبسی در ادامه به روایتی از ثامن الحجج علی بن موسی الرضا(ع) اشاره کرد و بیان داشت: حضرت به سعد می‌فرماید "از ما نزد شما قبری است؟ سعد عرض می‌کند بلی، پدر و مادرم به فدای تو باد! فاطمه دختر موسی بن جعفر است؟ می‌فرماید: «من زارها عارفاً بحقها فله الجنة» کسی که با معرفت و شناخت ایشان را زیارت کند، پاداشش بهشت است.

وی با بیان این مطلب که زیارتنامه حضرت فاطمه معصومه(س) از امام رضا(ع) نقل شده است، ابراز داشت: زیارت‌نامه معروف بانوی کرامت را علامه مجلسی این گونه نقل فرموده است"در برخی از کتب زیارات دیدم که «علی بن ابراهیم» از پدرش «ابراهیم بن هاشم» از «سعد بن سعد احوص» از علی بن موسی الرضا(ع) روایت کرده که فرمود: «یا سعد عندکم لنا قبر»، ای سعد! در نزد شما از ما قبری هست، سعد می‌گوید عرض کردم: فدایت گردم آیا قبر فاطمه دختر موسی بن جعفر(س) را می‌فرمایید؟ فرمود: آری! هر کس او را زیارت کند در حالی که عارف به حق او باشد بهشت از آن اوست. پس هر گاه به کنار قبر او آمدی، در نزدیک سر او بایست و 34 مرتبه الله اکبر و 33 مرتبه سبحان الله و 33 مرتبه الحمدالله بگو، سپس بگو: السلام علی آدم صفوة الله ........ قبل از هرچیز انبیاء أولوالعزم زیارت می شوند و بعد سلام بر امام علی(ع) و سپس سلام بر حضرت زهرا(س) و بعد از آن سلام بر 12 امام(ع) می باشد و سپس بر حضرت معصومه(س) سلام می دهی".

این استاد حوزه با اشاره به این که در این زیارتنامه چند نکته قابل توجه است، ادامه داد: چند جمله مهم که در این زیارتنامه آمده است به این شرح می باشد: اَلسَّلامُ عَلَیْک یا بِنْتَ وَلِىِّ اللّه(اشاره به امام کاظم(ع)، اَلسَّلامُ عَلَیْک یا اُخْتَ وَلِىِّ اللّه(اشاره به امام رضا(ع)، ِالسَّلامُ عَلَیْک یا عَمَّةَ وَلِىِّ اللّه(اشاره به امام جواد(ع)؛ پس حضرت فاطمه معصومه(س) از سه زاویه و بُعد متصل به امامت می شوند و این مطلب در رابطه با هیچ یک از امامزادگان نیامده است.

*ماجرای بیت النور

این محقق و پژوهشگر در ادامه به موضوع بیت النور پرداخت و گفت: علامه مجلسی از کتاب تاریخ قم که در حدود 1000 سال قبل نوشته شده است، روایتی نقل می کند از ابن بابویه قمی از ابن الولید قمی و آن این است: چون خبر ورود حضرت فاطمه معصومه(ع) به گوش اهالي قم رسيد، اشراف و اهالي قم و پيشاپيش آنها "موسي بن خزرج" به استقبال فاطمه معصومه(ع) تا ساوه رفتند و چون موسي بن خزرج بن سعد اشعري که مردي كريم و متمكن بود، مهار ناقه آن حضرت را گرفت و به قم وارد شدند كه موسي آن سيده جليله را بسراي خود وارد نمود و عده زيادي سوار و پياده در اطراف محمل دختر پيغمبر براه افتادند و زنان و مردان قم با قرباني هاي بسيار مقدم آن بانوي مكرمه را گرامي داشتند. آن بي بي مدت هفده روز (به قولي 16 روز) در آن سراي مشغول عبادت بود كه بر اثر بيماري بجوار رحمت حق پيوست. سراي مزبور بنام ستيه معروف و در محله ميدان مير شهر قم واقع و مشهور است و معبد فاطمه معصومه(ع) در وسط آن خانه(كه اكنون مدرسه علمیه و مسجد شده است) به نام بيت النور معمور و مزار مردم نزديك و دور مي باشد.

استاد دوره حضرت معصومه(س) شناسی خاطرنشان ساخت: البته در روایات کلمه ای به اسم بیت النور نداریم؛ اما به مکان و محرابی که خدا در آن عبادت می شود، می توان بیت النور اطلاق کرد و با این روایت به اشکالاتی که بر این موضوع وارد شده است، می توان پاسخ داد.

*پیام بیت النور؛ اطاعت از خداوند متعال

حجت الاسلام والمسلمین طبسی با بیان این که پیام بیت النور، اطاعت از خداوند متعال است، تصریح کرد: یکی از نکاتی که باید از موضوع بیت النور بهره گرفت، مسئله عبادت حضرت است؛ یعنی ایشان در این 17 روزی که در خانه موسی بن خزرج اقامت داشتند، از اطاعت خدا جدا نشدند و می توان گفت که ایشان بانوی عبادت، بندگی، اخلاص و اطاعت است.

این استاد حوزه در پایان گفت: مشکل اساسی جامعه امروزی ما این است که مطیع خدا نیستیم و یا فقط در برخی از مسائل اطاعت می کنیم که اگر انسان مطیع خدا شود، تمام مشکلات او حل خواهد شد.

منبع:حوزه
211008