مهارتهای هفتگانه زندگی از منظر قرآن کریم

منظور از مهارت یعنی داشتن توانایی های لازم برای انجام صحیح یک کار و مهارت زندگی یعنی ایجاد روابط مناسب و موثر و انسجام تصمیم گیری های صحیح و حل تعارض ها و کشمکش ها بدون توسل به اعمالی که به خود و دیگران صدمه می زنند...

کد خبر: ۳۴۰۳۵

شنبه - ۱۱ مرداد ۱۳۹۳ / 11 May 1393

عقیق:و به طور کلی آموختن مهارتهایی شخصی و اجتماعی که همه افراد باید آن را در زندگی خود اعمال کنند، تا بتوانند در مورد خود وانسان های دیگر و کل اجتماع به طور موثر و شایسته عمل نمایند، امروزه به علت ایجاد تغییرات پیچیده و وسیع فرهنگی، اجتماعی در شیوه های زندگی، بسیاری از افراد توانایی های لازم و اساسی را برای رویارویی با مشکلات زندگی روزمره ندارند وهمین امر آنان را در مواجهه با مشکلات زندگی روزمره و مقتضیات آن آسیب پذیر کرده است.
در گفت و گویی با حجت الاسلام و المسلمین سید کمال حسینی دکترای تفسیر و علوم قرآنی و عضو هیأت علمی جامعه المصطفی ، مهارت های هفتگانه زندگی را از منظر قرآن مجید و روایات مورد بررسی قرار می دهیم تا با توسل به آموزه های قرآنی و اسلامی آرامش در زندگی پدیدار شود.

در اولین کلید رسیدن به آرامش از منظر قرآن خانواده می بایست چه نکته ای را مد نظر قرار دهد و چه هدفی را در مجموع اهداف اصلی زندگی زناشویی مورد تامل قرار دهد؟
-هر انسان مسلمانی با تشکیل خانواده و ورود به زندگی مشترک به دنبال آرامش و به دست آوردن رضایت خاطر از این ازدواج است، اما رسیدن به این مهم ابزارها و راهکارهای خاص خود را می طلبد که در این راستا زن و مرد باید به یکایک آنها توجه ویژه ای داشته باشند؛ در اولین نکته یا کلید از راهکارهای هفتگانه ،هر زن و مرد مسلمان و مومنی در ابتدای زندگی مشترک باید این سوال را از خود بپرسند که عالی ترین و  مهم ترین هدف آنان از زندگی چیست؟
بر اساس آیات و روایات قرآنی و اسلامی اولین هدف زندگی مشترک تقرب به سوی خداوند می باشد، کسب حیاتی سرشار از معنویت که حیات جاویدان را برایشان به ارمغان بیاورد، یک زن و مرد مسلمان از تشکیل زندگی مشترک نه تنها خواهان سعادت دنیا هستند؛ بلکه در کنار هم توامان به زندگی و حیات سعادتمند اخروی هم  می اندیشند ،تکامل معنوی زن و مرد هم در سایه زندگی مشترک به اوج می رسد، زیرا همسران در کنار یکدیگر و با کسب لذتهای حلال می توانند به یکدیگر آرامش بدهند و در کنار آرامش روحی و جسمی بتوانند به تکامل معنوی نیز دست بیابند.

بستر تحقق این آرمان و اهداف عالیه که از سعادت دنیوی به سعادت اخروی می رسد در کجاست؟
بستر تحقق این آرمانها در همین دنیا و زندگی دنیوی نهادینه شده است لذا زن و مرد با ابزار و بستری که دنیا برای آنان مهیا کرده است، برای محقق کردن آرمانهای آرامش در دنیا و رسیدن به سعادت اخروی باید از آن استفاده مطلوب به عمل آورند، زیرا اساسا زندگی اخروی و حیات جاویدان با کنشها و واکنشهای زندگی ما در این دنیا شکل می گیرد، زیرا زندگی در دنیا فرصت و غنیمتی است که انسان باید به بهترین شکل ممکن از آن استفاده کند، اما در نکته کلیدی سوم می توان اذعان نمود که چه کسانی در زندگی دنیوی موفق عمل می کنند یا چه کسانی از دنیا به عنوان بستری برای تحقق آن اهداف بلند بخوبی استفاده می کنند، آیا هر زن و مردی که تشکیل خانواده می دهند می توانند از این زندگی مشترک در ظرف دنیا برای تحقق آرمانهای اسلامی بهره مند شوند؟ پاسخ آن است کسانی که دارای این دو ویژگی باشند می توانند در زندگی دنیوی مشترک خود موفق عمل کنند اول کسانی که از سواد و معلومات چگونه زندگی کردن برخوردار باشند. در یک تعبیر و ضرب المثل آمده است که هر پسری می تواند داماد شود اما هر دامادی مرد زندگی نمی شود و هر دختری می تواند عروس شود اما هر عروسی زن زندگی نمی شود، بنابراین کسانی  می توانند در زندگی دنیا موفق باشند که در کنار برخورداری از معلومات درست زندگی کردن به کار گیری و استفاده درست و بجا و به وقت از این مهارتها در زندگی مشترک را آموخته باشند.

در نکته بعدی به چه موردی از زندگی مشترک می رسیم که بتواند آرامش را به زندگی مشترک هدیه کند؟
-اینکه زن و مرد چگونه برداشتی از زندگی مشترک دارند؟ ز ن و مرد اگر براساس داده های اسلامی به زندگی بنگرند  می توانند برداشت به دور از افراط و تفریط به زندگی مشترک داشته باشند، عده ای بر این باورند که دین آیینی است که زندگی ستیز است و به زندگی دنیوی روی خوش نشان نمی دهد، برای کسب لذت در ز ندگی حتی زندگی یک جفت انسان باید از دین دوری جست. در یک نگاه نادرست دین را مروج زندگی پرستی معرفی می کنند؛ یعنی انسان در این زندگی بایدهمه اهدافش را برای این دنیا باقی بگذارد. این دو دیدگاه ،دو نگاه غلط به زندگی و دین است؛ زیرا دین نه انسان را به زندگی ستیزی نه تنها ترویج دنیا پرستی دعوت می کند؛ بلکه اسلام یک دین زندگی ساز است، دینی که به فرموده پیامبر گرامی اسلام(ص)دنیا را مزرعه آخرت می داند از انسانها می خواهد با تشکیل زندگی مشترک و رسیدن به آرامش و ارضای نیازهای فطری خود در قالب خانواده بتوانند برای زندگی جاویدان خود نیز برنامه ها و اهدافی داشته باشند ، اما در کلید پنجم زندگی موفق را معرفی می کند؛ رضایتمندی شرط اصلی یک زندگی اسلامی موفق است؛ رضایت واقعی نه رضایت ظاهری که اسلام و روایات به رضایت عمیق قلبی و باطنی تکیه کرده اند که همسران بتوانند در جهت آرامش یکدیگر گام بردارند.

آیا رضایتمندی و خرسندی در زندگی مشترک به برخورداری از تمکن مادی باز می گردد؛ یعنی زوجهایی که توانایی مالی بیشتری دارند خوشبختند و رضایت بیشتری از زندگی مشترک دارند؟
-نکته ششم در مهارتهای زندگی از منظر اسلام به ما می آموزد که وضعیت مالی و مادی بهتر الزاما به معنای خوشبختی و خرسندی و رضایت از زندگی مشترک نیست؛ بلکه رضایت واقعی زمانی محقق می شود که زن و مرد با زندگی خود مشکلی نداشته باشند نه اینکه در زندگی مشکلی نداشته باشند، زیرا این دو تعبیر به لحاظ معنایی و کاربردی در زندگی مشترک تفاوت دارد، بسیاری از همسران از امکانات مالی خوبی برخوردارند اما در زندگی مشترک با یکدیگر مشکل دارند. مشکلاتی مانند خودخواهی ،عدم درک شرایط روحی ، جسمی ، خانوادگی و موارد متعدد دیگری اما برخی از همسران با مشکلات مادی زندگی دست و پنجه نرم می کنند اما با یکدیگر مشکلی ندارند و دوشادوش هم با رضایت از در کنار هم بودن برای حل مشکلاتشان گام بر می دارند؛ زیرا قرآن می فرماید: « ان مع العسر یسری» انسان در سایه مواجهه با سختی ها و مقابله با مشکلات به نقطه راحتی اصلی زندگی یعنی تکامل روحی و شخصیتی می رسد، اما در نکته کلیدی هفتم باید به سواد چگونه زیستن در زندگی مشترک توجه کنیم؛ در آموزه های قرآنی و دینی اسلام سه نوع مهارتهای شناختی، مهارت های عاطفی و مهارتهای رفتاری را بیان می کند که انسان با توجه به آن می تواند سواد زیستن در زندگی مشترک را ارتقاء بخشد زیرا در برابر شناخت و تحصیل روشهای درست برای احترام گذاشتن به نگرش همسر ،رفتار مناسب و ایجاد عاطفه بین طرفین و اتخاذ رفتارها و تدابیر صحیح در زندگی مشترک می توان از این مثلث طلایی برای خوشبختی در دنیا و سعادت اخروی نتیجه حاصل کرد؛ زیرا دین اسلام آمده است تا به فکر و اندیشه انسان جهت درست بدهد؛ به عواطف و احساسات در کانون پاک خانواده عمق ببخشد و به رفتارها در کانون خانواده جهت بدهد، اسلام به ما می آموزد که اگر زوجین این مهارتها را در زندگی مشترک به کاربگیرند، از زندگیشان رضایت خاطر خواهند داشت، چرا که اندیشه انسان به احساس و هیجان تبدیل می شود،هیجان و احساس به رفتار تبدیل می شود ، پس اسلام می خواهد با دادن بینش و تفکری واقع گرایانه به زوجین یک تفکر، احساس و هیجان و در نهایت رفتار واقع گرایانه ای را به زن و مرد آموزش دهد. اگر موارد فوق درست به کار گرفته شود، انسان از خود و زندگیش راضی می شود؛ حضرت زینب (سلام ا...علیها) افکار، هیجانات و بینش مشخص و هدفمندی داشتند تا آنجا که بعد از حوادث کربلا از ایشان می پرسند در کربلا چه دیدی می فرمایند: «ما رایت الا جمیلا» غیر زیبایی هیچ ندیدم؛ زیرا هدف خود را از زندگی می شناسد و هدف این قیام را به خوبی درک کرده است. بنابراین غیر زیبایی هیچ نمی بیند، بنابراین اگر زوجین سواد زندگی را بیاموزند و با اسلام و دستوراتش در مورد زندگی مشترک آشنا شوند و برای خود اهدافی را در نظر بگیرند، به رضایتمندی خواهند رسید .

منبع:قدس

211008