استفتاء/

شرط صحت روزه بیماران دیابتی و کارگران معدن

رهبر معظم انقلاب در استفتائی فرمودند: مبتلایان به مرض قند اگر بدانند که خوددارى از خوردن و آشامیدن از طلوع فجر تا غروب به آنان ضرر مى‏‌رساند یا خوف ضرر داشته باشند، روزه گرفتن بر آن‌ها واجب نبوده و بلکه جایز نیست.

کد خبر: ۳۱۶۵۵

يکشنبه - ۱۵ تير ۱۳۹۳ / 15 April 1393

عقیق: به مناسبت فرا رسیدن ماه مبارک رمضان به مرور برخی احکام روزه مطابق با استفتائات مقام معظم رهبری می‌پردازیم که بخش سوم آن در ادامه می‌آید:

س: از آنجا که مبتلایان به مرض قند مجبورند هر روز یک یا دو بار آمپول انسولین تزریق کنند و نباید در وعده‏‌هاى غذایى آن‌ها تأخیر و فاصله بیفتد، زیرا باعث پائین آمدن میزان قند خون و در نتیجه نوعى تشنج و بیهوشى مى‏‌شود، لذا گاهى پزشکان به آن‌ها توصیه مى‏‌کنند که در روز چهار نوبت غذا بخورند، خواهشمندیم نظر شریف خود را درباره روزه این افراد بیان فرمایید.

ج: اگر بدانند که خوددارى از خوردن و آشامیدن از طلوع فجر تا غروب به آنان ضرر مى‏‌رساند یا خوف ضرر داشته باشند، روزه گرفتن بر آن‌ها واجب نبوده و بلکه جایز نیست.

س: من در روز ماه رمضان به علت اغواى شیطان تصمیم گرفتم روزه‏‌ام را باطل کنم ،لکن قبل از اینکه عملى که روزه را باطل مى‏‌کند انجام دهم، از تصمیم خود منصرف شدم حکم روزه‏‌ام چیست؟ و اگر این امر در روزه غیر ماه رمضان پیش آید چه حکمى دارد؟

ج: در روزه ماه رمضان اگر در اثناى روز از نیت روزه گرفتن بر گردد، به‌ طورى که قصد ادامه روزه نداشته باشد، روزه‏‌اش باطل مى‏‌شود و قصد دوباره او براى ادامه روزه فایده ندارد، البته تا اذان مغرب باید از کارى که روزه را باطل مى‌کند خوددارى کند. امّا اگر دچار تردید شود به این معنى که هنوز تصمیم نگرفته است روزه را باطل کند، یا تصمیم بگیرد کارى را که موجب باطل شدن روزه است صورت دهد و هنوز آن را انجام نداده در این دو صورت صحّت‏ روزه او محل اشکال است و احتیاط واجب آن است که روزه را تمام کند و بعداً هم آن را قضا کند، هر روزه واجب معین دیگر ـ مانند نذر معین و امثال آن ـ نیز داراى همین حکم است.

س: آیا اگر از دهان شخص روزه‌دار خون بیاید، روزه‏‌اش باطل مى‏‌شود؟

ج: روزه به سبب آن باطل نمى‏‌شود، ولى واجب است که از رسیدن خون به حلق جلوگیرى کند.

س: حکم استعمال دخانیات مانند سیگار در حال روزه چیست؟

ج: احتیاط واجب آن است که روزه‏‌دار از دودهاى انواع دخانیات و نیز مواد مخدرى که از راه بینى یا زیر زبان جذب مى‏‌شود خوددارى کند.

س: آیا ماده «ناس» که از توتون و غیر آن ساخته مى‏‌شود و براى چند دقیقه زیر زبان گذاشته شده و سپس از دهان بیرون انداخته مى‏‌شود، مبطل روزه است یا خیر؟

ج: اگر آب دهان مخلوط به ماده «ناس» را فرو ببرد، موجب بطلان روزه‏‌اش مى‏‌شود.

س: نوعى داروى طبى براى اشخاص مبتلا به تنگى نفس شدید وجود دارد که عبارت است از یک قوطى که در آن مایع فشرده شده وجود دارد و با فشار دادن آن داروى مایع به صورت پودر گاز از طریق دهان وارد ریه شخص بیمار شده و موجب تسکین حال وى مى‏‌شود، گاهى بیمار مجبور مى‏‌شود در یک روز چندین بار از آن استفاده کند، آیا با وجود استفاده از این دارو، روزه گرفتن جایز است؟ با توجه به اینکه بدون استفاده از آن روزه گرفتن غیرممکن و یا بسیار سخت خواهد بود.

ج: اگر ماده مذکور هواى فشرده همراه با دارویى هر چند به‌ صورت گاز یا پودر باشد و وارد حلق شود، صحت‏ روزه محل اشکال است و در صورتى که روزه گرفتن بدون استعمال آن، ممکن نیست یا مشقّت دارد، جایز است از آن استفاده کند، لکن احتیاط آن است که مبطل دیگرى انجام ندهد و در صورت تمکّن (بدون استفاده از آن) روزه‏‌ها را قضا کند.

س: من در بیشتر روزها آب دهانم با خونى که از لثه‏‌هایم مى‏‌آید مخلوط مى‏‌شود و گاهى نمى‏‌دانم آب دهانى که فرو مى‏‌برم همراه با خون است یا خیر؟ روزه‏‌ام با این حال چه حکمى دارد؟ امیدوارم مرا راهنمایى فرمایید.

ج: اگر خون لثه در آب دهان مستهلک شود، محکوم به طهارت است و بلعیدن آن اشکال ندارد و مبطل روزه نیست و همچنین در صورت شک در همراه بودن آب دهان با خون، فرو بردن آن اشکال ندارد و به صحّت‏ روزه ضرر نمى‏‌زند.

س: در یکى از روزهاى ماه رمضان روزه گرفتم ولى دندان‌هایم را مسواک نزدم و بدون اینکه باقى‌مانده غذاهاى لابلاى دندان‌ها را عمداً ببلعم، خود به خود بلعیده شده است. آیا قضاى روزه آن روز بر من واجب است؟

ج: اگر علم به وجود باقى‌مانده غذا در بین دندانهایتان و یا علم به رسیدن آن به حلق نداشته‏‌اید و فرو رفتن آن هم عمدى و با التفات نبوده، قضاى روزه بر شما واجب نیست.

س: از لثه شخص روزه‏‌دارى خون زیادى خارج مى‏‌شود، آیا روزه‏‌اش باطل مى‏‌شود؟ آیا براى او ریختن آب با ظرف بر سرش جایز است؟

ج: با خروج خون از لثه تا آن را فرو نبرده است، روزه باطل نمى‏‌شود. همچنین ریختن آب بر روى سر توسط ظرف و مانند آن به صحّت‏ روزه ضرر نمى‏‌رساند.

س: نظر شریف جنابعالى درباره تزریق آمپول و سایر تزریقات نسبت به روزه‌داران در ماه مبارک رمضان چیست؟

ج: احتیاط واجب آن است که روزه‌دار از آمپول‏‌هاى مقوى یا مغذى و هر آمپولى که در رگ تزریق مى‏‌شود و نیز انواع سرم‏‌ها خوددارى کند، لکن آمپول‏‌هاى دارویى که در عضله تزریق مى‏‌شود و نیز آمپول‏‌هایى که براى بى‏‌حس کردن به کار مى‏‌رود، مانعى ندارد.

س: آیا خوردن قرص فشار خون در حال روزه جایز است یا خیر؟

ج: اگر خوردن آن در ماه رمضان براى درمان فشار خون ضرورى باشد، اشکال ندارد، ولى با خوردن آن روزه باطل مى‌شود.

س 769: اگر من و بعضى از مردم بر این عقیده باشیم که بر استفاده از قرص‌ها جهت مداوا عنوان خوردن و آشامیدن صدق نمى‏‌کند، آیا عمل به آن جایز است و به روزه‏‌ام ضرر نمى‏‌زند؟

ج: خوردن قرص روزه را باطل مى‏‌کند.

س: اگر روزه‏‌دار باشم و مادرم مرا وادار به خوردن غذا یا نوشیدن کند، آیا روزه‏‌ام باطل مى‏‌شود؟

ج: خوردن و آشامیدن روزه را باطل مى‏‌کند، هر چند بر اثر درخواست و اصرار شخص دیگرى باشد.

س: اگر چیزى به زور وارد دهان روزه‌دار شود و یا سر او به همان صورت داخل آب شود، آیا روزه‏‌اش باطل مى‏‌شود؟ اگر وادار به باطل کردن روزه‏‌اش شود، مثلاً به او بگویند که اگر روزه‏ات را نخورى، ضررى به خودت یا مالت وارد مى‏‌سازیم، او هم براى دفع این ضرر غذا بخورد، آیا روزه‏‌اش صحیح است؟

ج: روزه شخص روزه‌دار با داخل شدن چیزى در حلقش بدون اختیار و یا با فرو بردن سرش به همان صورت به زیر آب باطل نمى‏‌شود، ولى اگر خودش بر اثر اکراه دیگرى مرتکب مفطرى شود، روزه‏‌اش باطل خواهد شد.

س: اگر روزه‌دار جاهل باشد به اینکه تا به حد ترخص نرسیده، نباید قبل از زوال افطار کند و قبل از حد ترخص به این اعتبار که مسافر است، افطار کند، روزه این شخص چه حکمى دارد؟ آیا قضا بر او واجب است یا حکم دیگرى دارد؟

ج: در فرض مرقوم، روزه‌اش باطل است و باید آن را قضا کند لکن اگر از حکم مسأله، غافل بوده کفاره ندارد.

س: من در معدن آهن کار مى‏‌کنم که طبیعت آن اقتضا مى‏‌کند هر روز داخل معدن شده و در آن کار کنم و هنگام استفاده از ابزار کار غبار وارد دهانم مى‏‌شود، بقیه ماه‌هاى سال هم به همین صورت بر من مى‏‌گذرد، تکلیف من چیست؟ آیا روزه من در این حالت صحیح است؟

ج: فرو بردن غبار غلیظ هنگام روزه بنا بر احتیاط واجب موجب باطل شدن آن است و باید از آن پرهیز کرد، ولى مجرد داخل شدن غبار در دهان و بینى بدون اینکه به حلق برسد، روزه را باطل نمى‏‌کند.

ادامه دارد...

منبع:فارس

211008