عامل پایداری و سقوط در زندگی چیست؟

بنا بر اين، ميانه ‏روى در زندگى از عوامل نجات انسان است، و اسراف و همچنين خسّت‏ورزى در زندگى و امكانات و مصرف، از عوامل تباهى، كه نيروهاى روحى را به هدر مى‏دهد، و نفس انسان را فاسد مى‏كند.

کد خبر: ۳۰۶۹۴

چهارشنبه - ۲۸ خرداد ۱۳۹۳ / 28 March 1393

عقیق:توجّه به اهميّت تربيتى و سازنده «اندازه‏ دارى» در زندگى و مصرف، و آموخته شدن با روح اين تعليم الهى، بر فراگيرى و پذيرش دو موضوع مبتنى است:

در هم تنيدگى ابعاد مادّى و روحى وجود انسان، به اين معنى كه مسائل معيشت و مصرف- از نظر كمّى و كيفى- با تار و پود وجود انسان، هماره در حال تأثيرگذارى و تأثير پذيرى است. از اين رو، نمودهاى اقتصادى و حالات زندگى و چگونگى مصرف، پيوسته بر خصوصيّات نفسى و حالات روحى و اخلاقى انسان اثر مى‏ گذارد و به آنها شكل مى‏ دهد، و مادّه و معنى در وجود انسان (بصورتى گسترده) كار مى‏ كنند و اثر مى‏ گذارند و از اينجاست كه مى ‏نگريم فراوانى و زيادى مال موجب سركشى نفس مى‏ شود؛ طغيان نفس و سركشى نفس نيز انسان را به طلب مال فراوان وامى‏ دارد، تا جايى كه از او طاغوت يا طاغوتچه‏ اى مى‏ سازد.

پى ريخته شدن فطرت و طبيعت انسان بر اعتدال و تمايل به ميانه‏ روى، و زيانمندى افراط و تفريط براى آدمى، و نقش بنيادين‏ «اندازه‏ دارى در معيشت»، كه اينها همه شرايط زندگى ظاهرى و مادّى انسان را با واقعيّت سرشت انسانى هماهنگ مى ‏كند. و نتيجه آن اين است كه زندگى انسانها از قوام مادّى و معنوى و از همگرايى معيشتى و اخلاقى برخوردار مى‏ گردد، و از هر گونه كوتاهى يا تجاوز بركنار مى ‏ماند، چنان كه امام علىّ بن الحسين سجّاد «ع» در مقام دعا مى ‏گويد:

«و قوّمني بالبذل و الاقتصاد؛ خداوندا! (زندگى روحى و مادّى) مرا با بخشيدن و ميانه ‏روى كردن در مصرف، بر پاى دار».

و بدين گونه از خداى متعال مسألت مى‏ كند كه او را با دست بخشش داشتن و ميانه‏ روى كردن در زندگى بر پاى دارد، نه با مال فراوان و شادخوارى و خوشگذرانى.

بنابراين، استوارى معيشتى براى هر انسانى، جز با ميانه ‏روى در مصرف پديد نمى‏ آيد، و تكاثر مالى و آزادى در مصرف، جز افت اخلاقى و سقوط چيزى در پى نمى ‏آورد. و روشن است كه عامل سقوط، عامل استوارى نتواند بود؛ و استوارى به همان ميانه ‏روى است، چنان كه اين سخن امام عليّ بن ابى طالب «ع» كه‏

«لن يهلك من اقتصد؛ هر كس ميانه‏ روى كرد هرگز تباه نگشت».

بنابراين، ميانه‏ روى در زندگى از عوامل نجات انسان است، و اسراف و همچنين خسّت‏ورزى در زندگى و امكانات و مصرف، از عوامل تباهى، كه نيروهاى روحى را به هدر مى‏ دهد، و نفس انسان را فاسد مى ‏كند.

پی نوشت:

الحياة / ترجمه احمد آرام، ج‏۴، ص366.

منبع:افکار