سهیم کردن اموات در شادی ها سفارش دین است

بنابر آموزه های دینی باید اموات را نیز در شادی هایمان سهیم کنیم. ما درباره نوروز و زیارت اموات پیش از آن سفارش دینی نداریم اما چه زمانی بهتر و شادتر از نوروز برای این زیارت که عمل به آموزه های دینی نیز است.

کد خبر: ۲۴۲۱۰

چهارشنبه - ۰۶ فروردين ۱۳۹۳ / 06 January 1393

عقیق: یکی از سنن قدیمی ایرانی ها رفتن به زیارت قبور در آخرین جمعه سال است که از دیرباز مورد توجه و اهتمام بوده و از این رو آخرین پنجشنبه و جمعه قبرستان ها میزبان جمع کثیری از مردم هستند. اما اینکه چرا در آستانه بهار طبیعت، زیارت اموات اینچنین مورد توجه است را در گفتگویی با حجت الاسلام والمسلمین مهدی رستم نژاد، استاد حوزه و عضو هیئت علمی جامعه المصطفی (ص) العالمیه به بحث گذاشته ایم که از نظرتان می گذرد:

چرا زیارت قبور در اسلام و آموزه های آن دارای اهمیت بوده و به آن سفارش شده است؟
در ارتباط با زیارت قبور که در روایات و آموزه های دینی به آن بسیار سفارش شده چند مصلحت و حکمت وجود دارد؛ بنابر روایات، یکی آنکه زیارت قبور محل عبرت است و لذا در روایات داریم زیارت کنید قبور را که باعث یاد آخرت می شود یعنی انسان با دیدن این منظره به یاد آخرت می افتد.
مسئله دیگر این است که در زیارت قبور هم زائر بهره مند می شود هم میت، یعنی حتی زیارت قبر والدین دعا را مستجاب می کند و سفارش شده در آنجا دعا کنید تا دعایتان مستجاب شود و هم سبب خوشحالی میت می شود که پیامبر (ص) در این باره فرمودند: زیارت قبور اموات را خوشحال می کند. به عبارت دیگر عواید این زیارت دوطرفه است.
مسئله دیگر اینکه در زیارت طلب استغفار برای میت وجود دارد و برای او دعا می شود و البته خداوند دعا در حق دیگران را دوست دارد.
درک ثواب این زیارت نیز مد نظر است در روایت داریم کسی که قبر میتی را زیارت کند و هفت مرتبه سوره مبارکه قدر را بخواند خداوند هم قرائت کننده و هم صاحب قبر را می بخشد.

آیا ارتباط خاص دینی بین زیارت قبور در آخرین جمعه سال و فرا رسیدن بهار وجود دارد؟
به طور کلی آموزه های دینی زیارت اموات در مناسبت های خاص را سفارش می کند، البته این زیارت اموات در جمعه پایانی سال ابداع ایرانی ها و رسم کهن آنها است.
اما به طور کلی در آموزه های دینی سفارش شده که در زمان شادی اموات را نیز سهیم کنید. ما درباره نوروز و زیارت اموات پیش از آن سفارش دینی نداریم اما چه زمانی بهتر و شادتر از نوروز برای این زیارت که عمل به آموزه های دینی نیز است.
چون بهار حیات، رستاخیز و معاد زمین است و اتفاقا قرآن اشاره می کند که این بهار شبیه معاد شما انسان ها است و شما نیز روزی سر از خاک بر می دارید؛ پس در این بهار طبیعت که شادی طبیعی زمین است انسان نیز که دلی از طبیعت و خاک دارد با آن هماهنگ می شود، ما ایرانی ها متوجه آن هستیم که بهار رستاخیز را به نمایش می گذارد که اگر یک بار در عمر ما اتفاق می افتاد بسیار شگفت انگیز بود، پس باید در این رستاخیر طبیعت سهمی نیز برای اموات خود قائل شویم و با زیارتشان، آنها را نیز در این شادی سهیم کنیم.
آنچنان که پیامبر (ص) می فرمایند: به زیارت اموات بروید که آنها نیز با زیارت شما خوشحال می شوند.

آیا زیارت قبور می تواند عامل آرامش و بهجت روحی شود، چرا؟
قطعا چنین است یکی از مواردی که در روایت ذکر شده این است که زیارت قبور باعث سرور می شود و توصیه شده در صورت زیادت غم به قبرستان بروید یعنی این زیارت آثار روانی دارد چراکه به انسان می فهماند اگر عالم و حقیقت این است که دیگر حرص و اضطراب و جدی گرفتن دنیا معنایی ندارد. قبر با انسان سخن می گوید که اگر حقیقت و آینده انسان اینجا است پس دیگر نباید دنیا را خیلی جدی گرفت و این تفکر آثار مطلوبی دارد.

در روایت داریم که زیاد به قبرستان نروید و زیاد در آنجا اقامت نکنید آیا این تاکید با توصیه مذکور منافات ندارد؟
بله، بنابر روایات نباید خیلی به قبرستان مراجعه کرد و یا در صورت مراجعه خیلی در آنجا ماند البته در زیارت کربلا هم داریم که بیش از سه روز نمانید که کراهت دارد، برای اینکه برای شما عادی نشود چون اگر مراکز معنوی هم عادی شود دیگر انسان عبرت نمی گیرد به عبارت دیگر در مواقع احتیاج و عطش باید به این جور اماکن مراجعه شود و اگر انسان در حالت سیری برود و برایش میدان تفریح و خنده شود عظمت و ابهت و فلسفه و حکمتی که انسان در پی آن است از بین می رود و از چشم آدمی افتاده و دیگر آن را نمی بیند از این رو است که توصیه شده زیاد به قبرستان مراجعه نکنید.

آیا برای زیارت قبور و رفتن به گورستان آداب خاصی مورد تاکید است؟
بله، در ارتباط با آداب زیارت قبور در برخی روایت داریم که در شب نباشد و در آنجا به اموات سلام دهید که آنها اهل لا اله الا الله هستند؛ از دیگر آداب زیارت قبور پرهیز از خندیدن به ویژه خنده بلند است چون اموات احترام دارند و ما نیز به حی بودن روح اعتقاد داریم، علاوه بر این، تاکید شده از انجام کارهایی که در شان انسان نیست پرهیز شده و پاکیزگی رعایت شود. درختکاری نیز از اعمال موکد در قبرستان ها است.

منبع:قدس

211008