تعبیر علامه مجلسی از آیت الکرسی؛

آیه ای که امنیت و سلامت می آورد

علامه مجلسی نقل می کند: آنچه این بنده ضعیف در سفر مکّه معظّمه مشاهده نمودم این بود: هر شب که خودم و یا فرزندم ۱۲ مرتبه ایة‌الکرسی می‌خواندیم، آن شب کلّ حاجیان آسوده خاطر بودند.

کد خبر: ۱۵۱۵

دوشنبه - ۱۷ مهر ۱۳۹۱ / 17 July 1391

عقیق: مرحوم محمّد تقی مجلسی پدر دانشمند شهیر جهان اسلام محمد باقر مجلسی ـ که پدر به «مجلسی اول» و پسر به «مجلسی دوم» معروف هستند ـ نقل کرده است:

آنچه این بنده ضعیف در سفر مکّه معظّمه مشاهده نمودم این بود: هر شب که خودم و یا فرزندم ۱۲ مرتبه ایة‌الکرسی می‌خواندیم، آن شب کلّ حاجیان آسوده خاطر بودند.

و اگر شبی خواندن ایة‌‌الکرسی فراموش می‌شد آن شب تا صبح حاجیان هراسان بودند و دزدان از ایشان چیزها می‌ربودند و از قافله، فریاد به آسمان می‌رفت و چون آن وحشت را می‌دیدم دوازده مرتبه ایة الکرسی که خوانده می‌شد، یک مرتبه همه صداها فرو می‌نشست، روزی که دوازده مرتبه ایة الکرسی خوانده‌ می‌شد کجا‌وه به کوه نمی‌خورد و حاجیان به سلامت بودند.

مرحوم سید نعمت اللّه جزایری از دانشمندان بزرگ و از شاگردان علاّمه مجلسی بود، در زندگینامه‌ خود آورده است:

در اصفهان تدریس می کردم تا اینکه از کثرت مطالعه، چشمانم ضعیف شد، پزشکان هر چه مداوا کردندجز زیادت درد، اثری نبخشید، با خود گفتم که داروی دردم را خود بهتر می‌دانم. به برادرم گفتم: خیال زیارت امامان معصوم را دارم.

او هم گفت: من هم با تو می‌ایم. از اصفهان به راه افتادیم و چون از کرمانشاه گذشتیم به منطقه‌ای به نام «هارونیه» ـ که هارون الرّشید آن را بنا کرده بود ـ وارد شدیم.

از کوه که بالا می‌رفتیم، باران گرفت و هوا رو به سردی نهاد به قدری هوا سرد شد که مقدور نبود حتّی بر چارپایان بنشینیم، در این حال من شروع به خواندن «ایة‌الکرسی» کردم، هرکس که در قافله بود از چارپا فرو افتاد، ولی من بحمداللّه به سلامت به منزل رسیدم.

ارزش و ثواب آیة الکرسى

آیة الکرسی یکی از بزرگترین و با فضیلت ترین آیات قرآن کریم است. در روایات، برای تلاوت آیة الکرسى، فضایل و برکات بسیار و نتایج مادی و معنوی فراوانی برشمرده شده است.

برخی آیات نام خاصی دارند که آن نام، از متن آیه گرفته شده است. مانند کرسی که در آیه ذیل قرار دارد و این آیه، آیة‎الکرسی نامگذاری شده است. در این مطلب برخی از خواص و نتایج تلاوت این آیه را از این روایات ذکر می‎نماییم.

«اللهُ لاَ إِلَـهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِی الأَرْضِ مَن ذَاالَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَ مَا خَلْفَهُمْ وَلاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ یَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ.» (بقره/۲۵۵)

خداست که معبودى جز او نیست زنده و برپا دارنده است. نه خوابى سبک او را فرو مى‏گیرد و نه خوابى سنگین. آنچه در آسمان‎ها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. کیست آن کس که جز به اذن او در پیشگاهش شفاعت کند؟ آنچه در پیش روى آنان و آنچه در پشت سرشان است مى‏داند. و به چیزى از علم او، جز به آنچه بخواهد، احاطه نمى‏یابند. کرسىِ او آسمان‎ها و زمین را در برگرفته، و نگهدارى آنها بر او دشوار نیست، و اوست والاىِ بزرگ .

نورانیت در قبر:
امام صادق(علیه‎السلام) فرمودند: وقتی مؤمنی، ثواب قرائت آیة الکرسى را به اهل قبور هدیه کند، خداوند برای هر حرفى از این آیه، فرشته‎ای قرار می‎دهد که خداوند را براى قاری آن، تا روز قیامت تسبیح کند. و به وى پاداش شصت پیامبر را دهد و خدا در هر قبرى از شرق تا غرب، چهل شمع از نور قرار می‎دهد و قبرهاى آنها را وسعت دهد. (۱)

نتیجه قرائت آیة الکرسى:
از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) روایت شده است که فرمودند: هر کس آیة الکرسى را بعد از هر نماز واجب بخواند، چیزى مانع از ورودش به بهشت نخواهد شد، مگر مرگ. (کنایه از این که وقتی مرگش برسد به بهشت می‎رود.

البته باید به این نکته توجه کرد که صرف تلاوت این آیه ملاک نیست بلکه در مورد کسی است که مراقب اعمالش است.) و کسی بر قرائت آن، مواظبت نمى‎کند، مگر آن کس که صدیق و راستگو باشد.(۲)

اثر تلاوت آیة الکرسی هنگام خواب:
رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: هر کس آیة الکرسی را در هنگام خواب قرائت کند، خدا او را و خانه‎اش و خانه همسایگانش را، ایمن خواهد کرد.(۳) باعث قبولى نماز می‎شود.

از پیغمبر گرامى(صلی الله علیه و آله) روایت شده که فرمودند: هر کس آیة الکرسى را بعد از هر نماز واجب بخواند، نمازش مورد قبول قرار مى‎گیرد و در امان خدا خواهد بود. (۴)

ثواب آیة الکرسى بعد از وضو:
از امام باقر(علیه‎السلام) روایت شده که فرمودند: هر کس بعد از وضو گرفتن یک بار آیة الکرسى بخواند، خدا ثواب چهل سال عبادت را به او عطا کند و مقامش، چهل درجه بالا می‎رود. (۵)

جهت رفع حاجت:
از امیرمؤمنان على(علیه‎السلام) روایت شده است که فرمودند: هر گاه یکى از شما حاجتى داشت، صبح پنج‎شنبه در طلب آن برود، زیرا رسول اکرم(صلی الله علیه و آله) در دعا گفت: خدایا، در بیرون رفتن امتم در بامداد پنج‎شنبه برکت قرار ده و چون از منزل برون رفت، آیات سوره آل عمران و آیة الکرسى و سوره قدر را بخواند.(۶)

قرائت آیة الکرسى بعد از هر نماز :
از پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) روایت شده است که فرمودند: هر کس آیة الکرسى را بعد از هر نماز بخواند، هفت آسمان شکافته گردد و به هم نیاید تا خدا به سوى خواننده‎اش نظر رحمت افکند و پس از آن فرشته‎اى را برانگیزد که از آن هنگام تا فرداى آن روز، کارهاى خوبش را بنویسد و کارهاى بدش را محو نماید.(۷)

دفع آفت از مال و جان:
امام زین العابدین(علیه‎السلام) نقل مى‎نماید که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمودند: کسى که چهار آیه اول سوره بقره، آیة الکرسى، و دو آیه بعد از آن و سه آیه آخر این سوره را قرائت نماید، خودش و مالش دچار هیچگونه آفتى نخواهد شد، شیطان به او نزدیک نشده و قرآن را فراموش نخواهد کرد. (۸)

امام رضا(علیه‎السلام) فرمود: کسى که به هنگام خواب آیة الکرسى بخواند، ان شاءالله از فلج شدن ترسى نخواهد داشت. و هر کس آن را پس از هر نمازى بخواند، هیچ گزنده زهردارى به او آسیب نخواهد رساند.

حفاظت از گزندها:
امام کاظم (علیه‎السلام) فرمود: هر کس آیة الکرسى را بعد از هر نماز واجب بخواند، به او هیچ گزند و ضرری نرسد.(۹)

کفاره گناهان:
امام صادق(علیه‎السلام) فرمود: هر کس بعد از نماز جمعه، وقتى که سلام مى‎دهد، حمد را یک بار، سوره توحید را هفت بار، سوره فلق هفت بار، سوره ناس را هفت بار و آیة الکرسى، آیه سخره؛ ان ربکم الله الذى خلق السموات (۱۰) و آیه ما قبل آخر سوره توبه؛ لقد جاءکم رسول من انفسکم را بخواند، کفاره گناهان او از آن جمعه تا جمعه دیگر خواهد بود.(۱۱)

ارزش آیة الکرسى در نماز مستحبى:
امام صادق(علیه‎السلام) فرمود: کسى که در هر رکعت از نماز مستحبى خود، سوره توحید، قدر و آیة الکرسى را بخواند، خداوند عمل او را بهترین اعمال خواهد دانست، مگر کسى که مانند او و بیش از او این عمل را انجام دهد.(۱۲)

ذکر رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در بستر خواب:
از محمد بن مروان روایت شده است که امام صادق(علیه‎السلام) فرمود: آیا به شما گزارش ندهم آنچه را که شیوه رسول گرامى خدا(صلی الله علیه و آله) بود که هرگاه ایشان به بستر خواب می‎رفت، چه مى‎فرمودند؟ گفتم: چرا. فرمود: آیة الکرسى را مى‎خواند و مى‎گفت: آمنت بالله و کفرت بالطاغوت؛ بار خدایا! مرا در خواب و بیدارى‎ام حفظ فرما.(۱۳)

آیة الکرسی، مانع بیمارى:
امام رضا(علیه‎السلام) فرمود: کسى که به هنگام خواب آیة الکرسى بخواند، ان شاءالله از فلج شدن ترسى نخواهد داشت. و هر کس آن را پس از هر نمازى بخواند، هیچ گزنده زهردارى به او آسیب نخواهد رساند.(۱۴)

دورى از بلاها و گناهان:
به روایت دیگر، هر کس آیة الکرسى را بعد از هر نماز واجب بخواند، نمازش قبول گردد و در امان خدا باشد و خدا او را از بلاها و گناهان نگاه دارد.(۱۵)

از امام باقر(علیه‎السلام) روایت شده که فرمودند: هر کس بعد از وضو گرفتن یک بار آیة الکرسى بخواند، خدا ثواب چهل سال عبادت را به او عطا کند و مقامش، چهل درجه بالا می‎رود.

آیة الکرسى در تنهایى:
از معصوم رسیده است که فرمود: هر کس تنها در خانه‎اى شب را به سر برد، باید آیة الکرسى را بخواند و باید بگوید: بارخدایا! هراسم را آرام کن و ترسم را بیاساى و در تنهایى کمکم کن .(۱۶)

آغاز سفر با آیة الکرسى:
امام صادق(علیه‎السلام) فرمود: سفر را با دادن صدقه و یا با خواندن آیة الکرسى آغاز کن .(۱۷)

هنگام عزیمت به سفر:
از  امام موسى کاظم(علیه‎السلام) روایت شده است: اگر فردى عازم سفر است، بر در خانه‎اش رو به مسیرى که مى‎رود، بایستد و سوره حمد و آیة الکرسى را به سمت مقابل، چپ و راست بخواند.(۱۸)

دعاى بعد از آیة الکرسى:
از امام صادق(علیه‎السلام) نقل است که فرمودند: هر کس در سفر، آیة الکرسى را در هر شب بخواند، خود و همراهانش سالم بمانند و سپس بگوید:

اللهم اجعل مسیرى عبرا و صمتى تفکرا و کلامى ذکرا؛
خداوندا! سیر مرا وسیله عبرت، و سکوتم را وسیله تفکر، و سخنم را ذکر قرار ده . (۱۹)

ذکرى براى رفع همّ و غم:
از امیرالمؤ منین على(علیه‎السلام) روایت شده است که پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) هر گاه غم و اندوهى برایش ایجاد می‎شد، بعد از خواندن آیة الکرسى این دعا را مى‎خواند و مى‎فرمود: مسلمانى نیست که این دعا را سه بار بخواند، مگر آن که درخواست خود را به دست آورد.

یا حَىُّ یا قَیِوم، یا حَیّا لایَموت، یا حَىَّ لا اِلهَ اِلا انت کاشِفَ الهَمّ، مُجیبَ دَعوة المُضطَرین، اَسالُکَ بِانَّ لکَ الحَمد لا اِله اِلا انت، المَنّان، بَدیع السموات والارض، ذوالجلال و الاکرام، رَحمان الدنیا والاخرة و رَحیمها ربِّ ارحَمنى رَحمَةً تُغنینى بِها عَن رَحمةٍِ مِن سِواکَ یا ارحمَ الراحمین

پی‎نوشت‎ها:

۱- اجساد جاویدان، ص ۱۲۴٫
۲- مستدرک الوسائل، ج ۱، ص ۳۴۳٫
۳- همان .
۴- مصابیح الدجى، ص ۱۰۲۹٫
۵- لئالى الاخبار، ج ۱، ص ۲۰۸٫
۶- قول ثابت، ص ۴۱٫
۷- لئالى الاخبار، ج ۳، ص ۳۵۷٫
۸- ثواب الاعمال، ص ۲۲۳٫
۹- مصابیح الدجى، ص ۱۰۱۱٫
۱۰- سوره اعراف، آیه ۵۴٫
۱۱- ثواب الاعمال، ص ۸۳٫
۱۲- ثواب الاعمال، ص ۷۳٫
۱۳- اصول کافى، ج ۶، ص ۲۰۷٫
۱۴- ثواب الاعمال، ص ۲۲۳٫
۱۵-  مصابیح الدّجى، ص ۱۰۱۲٫
۱۶-  اصول کافى، ج ۶، ص ۳۱۱ .
۱۷- فروع کافى، ج ۴، ص ۲۸۳ .
۱۸- مکارم الاخلاق، ص ۲۴۵ .
۱۹- مکارم الاخلاق، ص ۲۵۴ .
۲۰-  طرائف الحکم، ج ۲، ص ۲۱ .

منبع : تبیان
پایان پیام/211002