تشرف تاریخی امام خمینی(ره) به حرم حضرت عبدالعظیم(ع)

با اینکه نهایت احتیاط را در این زمینه انجام دادیم که کسی باخبر و شلوغ نشود و به رغم اینکه شب بود و بازار حرم بسته، اما جمعیت یکباره جوشید و در همه جا پخش شد و بازار و صحن را پر کرد وقتی امام سوار ماشین شدند جمعیت مانع از حرکت ایشان شد. چند نفری هم تا میدان شهرری روی کاپوت‌ ماشین نشسته بودند.

کد خبر: ۱۳۶۰۲۰

دوشنبه - ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ / 20 November 1404

عقیق: حرم حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السلام از دیرباز در بین عاشقان اهل بیت علیهم السلام از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده است. امام خمینی(رحمه الله)، رهبر کبیر انقلاب اسلامی نیز تقید خاصی به زیارت حضرت عبدالعظیم داشتند، به طوری که بعد از ورود به ایران در ۱۹ بهمن ۱۳۵۷ و در بحبوحه وقایع انقلاب، به زیارت حرم عبدالعظیم رفتند.

روایت‌های جالبی از تشریف‌ فرمایی امام خمینی رحمه الله به شهرری برای زیارت حرم عبدالعظیم علیه السلام در روزهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی نقل شده است. در ادامه سه روایت از «ابوالفضل توکلی‌بینا»، «محسن رفیق دوست» و «علی‌اصغر سبزعلی» که از جزئیات این ماجرا اطلاع داشتند و خود شاهد و ناظر آن بودند می خوانید.

جمعیت، به یکباره مانند آبی که از زمین بجوشد وهمه جا پخش شود، بازار و صحن را پر کرد

«ابوالفضل توکلی‌بینا» از اعضای قدیمی هیئت های موتلفه و از مبارزان انقلابی که راننده اتومبیل حامل امام خمینی(ره) برای زیارت حرم حضرت عبدالعظیم علیه السلام بود در این رابطه می‌گوید: یکی از روزهای نزدیک به ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ بود که حضرت امام اظهار تمایل کردند که برای زیارت حضرت عبدالعظیم(ع) به شهر ری بروند. تصمیم ایشان را حاج احمد آقا به ما ابلاغ کرد تا وسایل عزیمت ایشان را فراهم کنیم.

آن زمان یک اتومبیل بنز۲۳۰ سبز رنگ داشتم که در خانه گذاشته بودم و کمتر آن را بیرون می‌آوردم. به شهید عراقی گفتم: بهتر است بروم و اتومبیل خودم را بیاورم و امام را با آن به زیارت ببریم. شهید عراقی با این فکر موافقت کرد. من هم به خانه رفتم و ماشین را آوردم و کنار مدرسه علوی پارک کردم.

درآن وقت حکومت نظامی برقرار بود و باید قبل از ساعت ۱۱ شب که مقررات منع عبورومرور به اجرا درمی‌آمد به شهرری می‌رفتیم و فورا برمی‌گشتیم. حدود ساعت ۹:۳۰ماشین را به پارکینگ محل سکونت امام آوردم و ایشان به اتفاق حاج احمد آقا و شهید عراقی سوار شدند و من هم بسرعت به سمت شهرری حرکت کردم.

بعد ازظهر آن روز، چند نفر از برادران مستقر در ستاد را به حرم حضرت عبدالعظیم علیه السلام فرستاده بودیم که زمان ورود امام به بازار و صحن، مواظب اوضاع باشند و به محض ورود به حرم، درها را ببندند که جمعیت هجوم نیاورند.  وقتی به شهرری رسیدیم، با ماشین وارد بازار شدیم. برادرانی که از عصر آن روز برای برقراری امنیت و مراقبت از امام به حرم فرستاده شده بودند، مراقب همه چیز بودند و کار خود را به خوبی انجام می‌دادند.

بعد از ورود به بازار، حدود ده متربه حرم مانده، ماشین را متوقف کردم. در این حین، برادرانی که از قبل به آن جا آمده بودند، اتومبیل مرا شناختند و از داخل بازار به سمت صحن دویدند. من از اتومبیل پیاده شدم و کنار در آن ایستادم. بازار بسته بود. در آن ساعت شب، جمعیتی هم نبود. نمی‌دانم چگونه خبر ورود امام به حرم حضرت عبدالعظیم علیه السلام پخش شد که جمعیت، به یکباره مانند آبی که از زمین بجوشد وهمه جا پخش شود، بازار و صحن را پر کرد.

به هر حال توانستیم حضرت امام را به حرم ببریم و طبق قرار قبلی، وقتی وارد حرم شدند، دوستان درها را بستند و امام هم به سرعت زیارت کردند و برگشتند. در مجموع، بیش از نیم ساعت طول نکشید؛ اما مشکل این بود که چگونه حضرت امام را از حرم به بیرون منتقل کنیم. چون جمعیت زیاد بود و فشار می‌آوردند.

در همین حال، دیدیم که در صحن باز شد و دو جوان قوی هیکل که نمی‌دانم کجا بودند و کی آمدند، دو طرف امام را گرفتند و راه را برای ایشان باز کردند و به همین ترتیب، ایشان را تا کنار اتومبیل آوردند. وقتی امام سوار شدند، دیدیم جمعیت مانع از حرکت می‌شوند. چند نفر روی سقف ماشین رفته و چند نفر روی کاپوت نشسته بودند. من به آرامی ماشین را به حرکت در آوردم. یک دستم روی بوق بود و یک دستم به فرمان و همین طور جلو می‌رفتم.

حاج احمد آقا دلواپس بود و می‌گفت: آقای توکلی الآن می‌افتند زیر ماشین. به هر زحمتی بود، ماشین را به قسمت فلکه شهرری هدایت کردم. آنجا حضرت امام فرمودند: آقای توکلی، ماشین را متوقف کن تا اینها پایین بروند. ماشین را نگه داشتم و کسانی را که روی سقف و کاپوت نشسته بودند، پایین آوردم. بعد به سرعت اتومبیل را به سوی مدرسه علوی هدایت کردم و چند دقیقه به ساعت یازده شب، به مدرسه رسیدیم. [۱]

چند نفر تا میدان شهرری روی کاپوت‌ ماشین نشسته بودند

محسن رفقیدوست که در جریان عزیمت امام خمینی(ره) به شهرری حضور داشت، خاطره خود از آن روز را اینگونه روایت می‌کند: ...قرار بود بروم و مقدمات کار را فراهم کنم. به محض دریافت این فرمان، عده‌ای از بچه‌ها را به حرم فرستادم تا حرم را خالی کنند و خودشان هم تا آخر شب در حرم بمانند. بعد چند دستگاه ماشین تهیه کردیم تا امام را به حرم منتقل کنیم.

حضرت امام در ماشین بنز حاج ابوالفضل توکلی‌بینا بودند. من خودم هم در ماشین امام روی صندلی جلو نشسته بودم و رانندگی را آقای توکلی‌بینا برعهده داشتند. از مدرسه علوی که حرکت کردیم، تا اول خیابان ری کسی نفهمیده بود که امام در حال رفتن به حرم هستند، ولی مردم در آنجا متوجه شدند و ما تا این نکته را فهمیدیم بی‌درنگ داخل حرم مطهر رفتیم. مشکلی پیش نیامد و امام به راحتی به حرم رفتند و مشغول زیارت شدند.

به بچه‌ها هم از پیش گفته بودیم که زیاد شلوغ نکنید، ولی وقتی مردم امام را در حرم دیدند، هجوم آوردند، به هر شکلی بود تا حدودی اوضاع را کنترل کردیم. مشکل اصلی موقع بازگشت روی داد. مردم برای دیدن امام در بازار منتهی به حرم تجمع کرده بودند و بازار هم تنگ بود. با هزار زحمت امام را به داخل ماشین بردیم، ولی مردم به طرف ماشین هجوم آورده، اطراف ماشین را احاطه کرده بودند. حتی تعداد زیادی هم روی ماشین رفته بودند... خلاصه با زحمت بیرون رفتیم و به سرعت از محل دور شدیم و به طرف مدرسه علوی برگشتیم، در حالی که بعد از مدتی، همچنان مردم به دنبال ماشین بودند. [۲]

خبر آمدن امام به شهرری برای زیارت مثل بمب ترکید

«حاج اصغر سبزعلی» هم که در جریان تشرف امام به زیارت حرم حضرت عبدالعظیم قرار داشت می‌گوید: یکی از شب‌های نزدیک ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ امام اظهار تمایل کردند که برای زیارت حضرت عبدالعظیم(ع) به شهرری بیایند. تصمیم ایشان را حاج علی حیدری از بازاریان مبارز و همراهان شهید عراقی، بعدازظهر ۱۵ بهمن به ما اطلاع داد و گفت: قرار است امام برای زیارت حضرت عبدالعظیم به شهرری بیایند و جای دیگری هم تاکنون نرفته‌اند. و اضافه کرد: حفاظت جان امام برعهده‌ شماست، شما هم نیروهایتان را به عنوان حفاظت از امام در خیابان و بازار قرار بدهید که حواسشان جمع باشد و نگهبانی دهند که به امام آسیبی نرسد.

رأس ساعت ۹ حدود پنجاه نفر از جوانان انقلابی شهرری جمع شدند. من برای کسانی که مورد اعتماد بیشتری بودند جریان آمدن امام را مطرح و برای تک‌تک آنها تعیین تکلیف کردم. جاهایی را هم برای آنها معین کردم و تذکر دادم که حواسشان جمع باشد و به کسی چیزی نگویند.

امام قرار بود ساعت ۹ شب بیایند، اما به «حاج علی حیدری» سفارش کردیم که عزیمت امام را نیم ساعت عقب بیندازند تا یک حرکت تاکتیکی باشد و اگر بناست از سوی عوامل مختلف و نیروهای حکومتی و نفوذی نقشه‌ای صورت گیرد برنامه‌ آنها به‌هم بخورد. ساعت ۳۰ :۹ دقیقه ماشین حامل امام که راننده‌ آن آقای توکلی‌بینا از اعضای هیئت‌های مؤتلفه بود همراه «حاج مهدی عراقی» و «سید احمد خمینی» به بازار شهرری آمد و ما ماشین را به طرف صحن حرم هدایت کردیم.

با اینکه نهایت احتیاط را در این زمینه انجام دادیم که کسی باخبر و شلوغ نشود و به رغم اینکه شب بود و بازار حرم بسته، اما جمعیت یکباره جوشید و در همه جا پخش شد و بازار و صحن را پر کرد که نسبت به امام اظهار محبت و اشتیاق می‌کردند.

حدود ۱۰ مترمانده به حرم، ماشین متوقف شد. وقتی امام از ماشین پیاده شد، من و حاج محسن(اخوی) که قهرمان کشتی بود به همراه چند نفر اطراف امام را گرفتیم که اتفاقی نیفتد و ایشان را آرام آرام از میان جمعیت به طرف حرم بردیم.

امام حضرت عبدالعظیم، امامزاده طاهر و امامزاده حمزه علیهم السلام را زیارت کردند که حدود نیم ساعت طول کشید، اما مشکل این بود که چگونه ایشان را از حرم به بیرون منتقل کنیم، چون جمعیت زیاد بود و فشار می‌آورد. از طرف دیگر هم وقت کم بود و به ساعت منع عبورومرور چیزی نمانده بود.

مجدداً اطراف امام را گرفتیم و راه را برای ایشان باز کردیم و امام را تا کنار اتومبیل حفاظت کردیم. شور و شوق مردم شهرری نسبت به امام به حدی بود که وقتی امام سوار ماشین شدند جمعیت مانع از حرکت ایشان شد. چند نفری هم تا میدان شهرری روی کاپوت‌ ماشین نشسته بودند.

فردای آن روز خبر آمدن امام به شهرری برای زیارت حضرت عبدالعظیم علیه السلام مثل بمب ترکید و مردم از یک طرف اظهار تعجب می‌کردند که در این شرایط که حکومت نظامی است و دولت هنوز روی کار است امام چگونه به شهرری آمده و از طرف دیگر اظهار تأسف می‌کردند که سعادت دیدار و استقبال از رهبر خود را نداشته‌اند. [۳]

پی‌ نوشت‌ها:

۱- خاطرات ابوالفضل توکلی بینا، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ص ۱۶۹-۱۷۱

۲- خاطرات محسن رفیق‌دوست، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ص ۱۶۶-۱۶۸

۳-انقلاب اسلامی در شهر ری؛ تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ص ۱۱۴-۱۱۶

مرکز اسناد انقلاب اسلامی

منبع:شبستان