چند نکته درباره دفع بلا با داشتن حرز امام جواد (ع)

حرز امام جواد (ع) از معتبرترین حرزهایی است که در میان شیعیان جایگاه ویژه‌ای دارد و به‌عنوان سپری برای دفع انواع بلاها به شمار می‌رود، اما نکات مهمی در مورد این حرز وجود دارد که نباید از آن غافل شویم.

کد خبر: ۱۳۵۵۴۵

چهارشنبه - ۱۰ دی ۱۴۰۴ / 10 October 1404

عقیق: همه ما امام محمدتقی (ع) یا همان جوادالائمه را به‌عنوان باب‌الحوائجی می‌شناسیم که به گفته امام رضا (ع)، «بابرکت‌ترین مولود در میان اهل‌بیت است» و همواره در جود و بخشش زبانزد بوده، طوری که حتی بعد از شهادتشان نیز این برکات شامل حال شیعیان شده و دردانه امام رضا (ع) را به باب‌الحوائجی ملقب کرده که هیچ حاجتمندی را دست‌خالی بازنمی‌گرداند؛ اما مورد مشهور دیگر در مورد امام محمدتقی (ع)، حرز این امام بزرگوار است، حرز پرآوازه‌ای که از معتبرترین حرزهاست و بسیاری از شیعیان برای بهره‌مندی از برکات آن و رهایی از گزندها به آن متوسل می‌شوند. وقتی نام حرز امام جواد به میان می‌آید، احتمالاً با مجموعه‌ای از آداب و قوانین برای بهره‌مندی از آن مواجه می‌شویم و در ضمن انتظار داریم که با داشتن این حرز، به طور معجزه‌وار از هر آسیبی در امان بمانیم اما به اعتقاد کارشناسان مذهبی، باید اصلاحاتی در برخی باورها ایجاد شود تا در مسیر اشتباه نیفتیم!

در این گزارش، حجت‌الاسلام ناصر رفیعی به طور واضح در مورد برخی باورهای رایج اما غیرصحیح توضیح می‌دهد.

حرز قرار نیست جایگزین بی‌احتیاطی باشد

حرز در لغت به معنی پناه، حفاظ و سپر است و در متون دینی نیز نوعی دعاست که برای حفظ انسان از خطرات و بلاها به کار برده می‌شود، بنابراین منظور از حرز مشهور امام جواد (ع) نیز، دعایی است که ایشان همیشه همراهشان داشته و به دیگران توصیه می‌کرده‌اند و امروزه نیز در بین شیعیان طرف‌داران بسیاری دارد. برای حرز امام جواد خواصی چون آرامش قلب، دفع چشم‌زخم، حفظ از بلا، گشایش امور، سلامتی، جلوگیری از ضرر و زیان مردم و شیاطین، باطل کردن انواع سحر و جادو، مصونیت از مکر و عداوت، توسعه رزق‌وروزی و… عنوان شده که البته مهم‌ترین کاربرد آن، توکل بر خدا و آرامش قلبی است و نباید از حرز انتظاراتی فراطبیعی و عجیب‌وغریب داشت که در آن صورت، وقوع هر اتفاق ناخوشایندی می‌تواند پایه‌های اعتقادی فرد را به لغزش بیندازد.

حجت‌الاسلام ناصر رفیعی کارشناس مذهبی در این باره توضیح می‌دهد: «حرز چیزی است که انسان را از خطرات حفظ کند البته به شرطی که رعایت‌های لازم نیز صورت گیرد. مثلاً این چنین نیست که کسی به‌خاطر داشتن حرز، با سرعت بالا در اتوبان رانندگی کند و انتظار داشته باشد بلایی سرش نیاید؛ یا مثلاً کسی، بچه مریضی دارد و او را دکتر نبرد. در واقع حرز جایگزین احتیاط و بی‌توجهی به اسباب طبیعی نیست. گرچه این حرز می‌تواند آرامش لازم را بیاورد و در کنار رعایت امور دنیوی، کمک‌کننده باشد، اما قرار نیست از آن انتظارات غیرمعقول داشته باشیم.»

خودتان هم می‌توانید حرز را بنویسید

امروزه برای استفاده از حرز امام جواد (ع) کلی بند و تبصره گذاشته‌اند که مثلاً دعا را باید فلان‌کس بنویسد؛ باید از فلان رنگ استفاده شود و از همه مهم‌تر اینکه باید روی پوست آهو باشد؛ حتی برخی‌ها برای استفاده از آن هم آدابی تعریف کرده‌اند؛ قوانینی که امروزه حرز امام جواد (ع) که پربرکت‌ترین حرزهاست را به کالایی برای سودجویی کاسبان تبدیل کرده و هر روز شاهد ترفند جدید فروشندگان این حرز هستیم؛ از مغازه‌داران گرفته تا فروشندگان مجازی که حرز امام جواد (ع) را در قالب انواع و اقسام مدل‌ها و قیمت‌ها از قاب نقره گرفته تا پوست آهو و… به مردم می‌فروشند و گاهی قیمت این حرزها به چند صد میلیون نیز می‌رسد!

گرچه نخستین نسخه‌های حرز، به‌صورت نوشته‌هایی بر پوست آهو بوده‌اند، اما به نظر می‌رسد که این کار یک سنت برای ماندگاری بهتر آن بوده و نمی‌تواند به معنای عدم کارکرد حرز در صورت استفاده غیر از پوست آهو باشد.

حجت‌الاسلام رفیعی در توضیح این مسئله می‌گوید: «این حرز را امام رضا(ع) برای حفاظت همراه امام جواد قرار می‌دادند. این حرز یک عبارت ساده و دوسطری است که در اینترنت هم موجود است و شما هم می‌توانید این دعا را هر روز بخوانید. خودتان هم می‌توانید آن را نوشته و همراهتان داشته باشید و بدون هر باید و نبایدی از خواص آن بهره‌مند شوید؛ بنابراین نیازی نیست به اینکه شخص خاصی آن را بنویسد، یا از آب خاصی استفاده شود.

آن تبلیغات و کاسبی‌هایی که بعضی‌ها راجع به این قصه راه می‌اندازند هم درست نیست. البته برخی‌ها برای راحتی کار و همراه‌داشتن همیشگی، آن را در کیف‌های کوچک مخصوص گذاشته، روی انگشتر نوشته و یا روی بازو می‌بندند، اما این روش‌ها به معنای الزامی برای استفاده از حرز نیست.»

مدام منتظر معجزه نباشید

بر اساس آنچه از صحبت‌های این کارشناس مذهبی برمی‌آید، حرز امام جواد (ع) با تمام خواص و برکاتی که دارد، نباید به فرصتی برای سودجویان و گسترش جهل تبدیل شود. او در این باره می‌گوید: «امام حسین (ع) چرا شهید شد؟ برای اینکه با جهالت مبارزه کند؛ با جهل مقدس آدم‌هایی که می‌گفتند یزید، امیرالمؤمنین است، پس شما را به خدا قسم، جهل مقدس را در زندگی‌تان راه ندهید.»

او ادامه می‌دهد: «جهل مقدس این است که ناآگاهانه چیزی را برای خودتان مقدس کنید. ما باید متناسب با قوانین طبیعت، عاقلانه برخورد کنیم، چون عالم هستی قوانینی دارد و نباید همواره انتظار معجزه داشته باشیم؛ معجزه یک استثناست، نه یک قانون. شفا و کرامت یک قدرت است نه یک سنت؛ پس روی این عبارات بسیار دقت کنید تا به خطا نیفتید. مثلاً در طول سال این همه مریض به مشهد می‌آیند، اما چند نفر شفا می‌گیرند؟ اگر در سال دو نفر هم شفا بگیرند، کافی است تا نشان دهد قدرتی وجود دارد. چه بسا که معصومین ما در زمان خودشان هم این‌طور نبودند که دائماً معجزه کنند و حتی فرزندان خود این بزرگواران هم گاهی از دنیا می‌رفتند؛ پس مدام منتظر معجزه نباشید.»

منبع:فارس