از شهید ایرانی در روز عاشورا چه می‌دانیم؟!

در مجموعه‌ای مستند و تحلیلی به سراغ روایت‌های معتبر تاریخی، بصیرتی و تبیینی از محرم و قیام امام حسین (ع) می‌رویم تا حقایق عاشورا را از دل منابع اصیل بیرون بکشیم.

کد خبر: ۱۳۳۹۴۰

جمعه - ۲۷ تير ۱۴۰۴ / 27 April 1404

عقیق:

طبق منابع معتبر تاریخی جناب «اَسلم بن عَمرو ترکی دیلمی قزوینی» یکی از شهدای ایرانی روز عاشورا در کربلاست که در دامان حضرت سیدالشهدا علیه السلام به شهادت رسید. قزوین منطقه بسیار وسیعی را در برمی‌گرفته و ترکستان، دریای خزر و دیلمان و زنجان را هم شامل می‌شده است.مقام معظم رهبری در سفر به استان قزوین در سال ۸۲ بیان کرده بودند: "زمانی که بسیاری از شهرهای بزرگ و یا کنونی وجود نداشتند یا روستایی بیش نبودند قزوین منطقه بسیار وسیعی بوده است."

اسلم در کوفه و مدینه

برخی از مورخین او را غلام امام حسین علیه‌السّلام می دانند. بعضی از منابع متأخر نقل کرده ‌اند که پس از شهادت امام حسن مجتبی، امام حسین این غلام را خریداری و به فرزند خود، امام سجاد علیهم السلام بخشیدند.

عده‌ای از قزوینی‌ها از منطقه شمال ایران به دلیل محبت و علاقه ای که امیرالمومنین به عجم‌های فدایی قرآن و ولایت داشتند به منطقه‌ای در کوفه رفته و ساکن شدند که اسلم بن عمر ترکی دیلمی قزوینی نیز جزء این افراد است که در خدمت امام امیرالمومنین علی علیه السلام بود و بعد از شهادت حضرت، به خدمت امام حسن مجتبی علیه‌السلام در می‌آید و در این شهر زندگی می‌کند و به نوعی شاگرد و تربیت یافته مکتب اهلبیت می‌شود.

اسلم ۱۰ سال در خدمت امام علی در کوفه و ۲۰ سال در خدمت امام حسن و امام حسین در مدینه بودند که با قرار دادن شواهد و قرائن، می‌توان گفت سن ایشان در زمان شهادت بین ۴۰ تا ۵۰ سال بوده است.

نقل شده است که وی قاری قرآن، دانای به زبان فارسی و ترکی و عربی و در مواقعی کاتب امام حسین علیه‌السلام بوده است. هنگام هجرت امام حسین (علیه‌السّلام) از مدینه به مکه و از آنجا به کربلا، همراه آن حضرت بود.

شهادت اسلم در عاشورا

شیخ محمدسماوی این رجز مشهور را به وی نسبت داده است: أَمیری حُسَیْن وَنِعْمَ الْامیر • سُرورُ فُؤادَ البَشیرِ النَّذیر فرمانده من حسین (علیه‌السّلام) است؛ و چه خوب فرماندهی! -همانا او- مایه شادمانی قلب رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) است.

اسلم پس از مبارزه‌ ای شجاعانه و کشتن شماری از آن قوم تبهکار، سرانجام بر اثر فراوانی جراحات بر زمین افتاد و با اندک توانی که در بدن داشت، به سوی امام حسین اشاره کرد. حضرت به بالین وی آمد، و دست در گردنش انداخت، و صورت بر صورت او گذاشت. غلام چشم گشوده، با دیدن امام مظلوم تبسّمی کرد و گفت: «مثل من -سعادتمند- کیست که فرزند رسول خدا صورتش را بر صورتم نهاده است!» و آنگاه به ملکوت اعلی شتافت.

در برخی منابع تعداد کشته شدگان سپاه عمرسعد به دست اسلم را ۷۰ نفر گزارش کرده‌اند. کتاب «کیست مثل من؟ (زندگانی اسلم بن عمرو ترکی دیلمی، از شهدای کربلا)» به قلم «محمد رضا عبدالامیر انصاری» و ترجمه «احمد امیری شادمهری» اثری است که با موضوع اسلم بن عمرو به نگارش درآمده است.

پی نوشت:

مناقب ابن شهر آشوب ره

بحارالانوار علامه مجلسی ره

ویکی فقه

مقتل الحسین علیه السلام خوارزمی

ابصار العین فی انصار الحسین شیخ محمد سماوی

پایگاه اینترنتی ره یافته

منبع:حوزه