چرا قصّه در قرآن آمده است؟/ یادی از مرحوم آیت‌الله معرفت

قرآن کریم به داستان تنها به عنوان یک کار هنری نپرداخته و نیز غرضش مانند تاریخ نگاران و قصه پردازان، شرح حال گذشتگان یا سرگرمی و لذت نبوده است، بلکه قصه در قرآن با دیگر شیوه های بیانی آن همگام می شود تا اهداف و خواسته های دینی و تربیتی قرآن را برآورده سازد و البته در این میان، قصه از مهم ترین این شیوه هاست.

کد خبر: ۱۳۲۱۸۰

يکشنبه - ۳۰ دی ۱۴۰۳ / 30 October 1403

عقیق: مرحوم آیت‌الله محمدهادی معرفت، قصص قرآنی را با دو ویژگی مهم معرفی می‌نماید:

۱. حقیقت گویی و واقع گرایی، نه خیال پردازی؛

۲. هدفمندی و همسویی با غرضی که قرآن در پی آن است.

براساس آنچه یاد شد، می توان تفاوت داستان های قرآن با دیگر قصص را در چند خصوصیت کلی برشمرد.

این ویژگی ها را خود قرآن کریم نیز اشاره وار بیان کرده است:

لَقَدْ کَانَ فِی قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لاُِولِی الْأَلْبَابِ مَا کَانَ حَدِیثاً یُفْتَرَی‏ وَلکِن تَصْدِیقَ الَّذِی بَیْنَ یَدَیْهِ وَتَفْصِیلَ کُلِّ شَی‏ءٍ وَهُدیً وَرَحْمَةً لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ/یوسف،۱۱۱

از آیه این گونه برداشت می شود که قصه های قرآن به چهار ویژگی متصف است:

۱. واقع گرایی؛ ۲. حقیقت گویی؛ ۳. حکمت آموزی؛ ۴. تربیت گری کارآمد و پرورش صفات والای انسانی.

اهداف قصه در قرآن

آنچه از آیات به دست می آید نشان می دهد که اهداف قصه های قرآن در محورهای زیر خلاصه می شود:

۱. تربیت و آموزش از طریق القای غیر مستقیم؛

۲. عبرت و تفکر؛

۳. بیان حقایق و احیای تفکر دینی صحیح بر مبنای زدودن خرافات؛

۴. شاهد صدق نبوت و زمینه برای گسترش دعوت؛

۵. آرامش خاطر پیامبر و امید آفرینی در دل های مؤمنان با نوید موفقیت.

آیت‌الله محمد هادی معرفت‌ در طول‌ عمر با برکت‌ خود کتابها و مقالات‌ فراوانی‌ را منتشر ساخته‌ است‌ که‌ برخی‌ از آنها به‌ شرح‌ زیر است‌:
۱ـ ولایت‌ فقیه‌؛
۲ـ دقت‌ فوق‌العاده‌ شیخ‌ در استنباط‌ مسائل‌؛
۳ـ فرضیه‌ بازگشت‌ روح‌؛
۴ـ مصونیت‌ قرآن‌ از تحریف‌؛
۵ـ حدیث‌ «لاتعاد»؛
۶ـ تناسب‌ آیات‌؛
۷ـ آموزش‌ علوم‌ قرآن‌؛
۸ـ تاریخ‌ قرآن‌؛
۹ـ التفسیر و المفسرون‌؛
۱۰ـ التهمید، فی‌ علوم‌ القرآن‌؛
۱۱ـ شبهات‌ وردود؛
۱۲ـ التفسیر الأثری‌ الجامع‌.

آیت‌الله‌ معرفت‌، غروب جمعه ۲۹ دی ماه ۱۳۸۵ در سن ۷۶ سالگی دعوت حق را لبیک گفت. خداوند متعال او را با اولیاء الله‌ محشور کند ان شاء الله

پی نوشت:

محمدهادی معرفت، علوم قرآنی، ص ۲۷۶.

پایگاه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم

منبع:حوزه