نهج‌البلاغه ابی الحدید را چگونه بخوانیم؟

کتاب «ابن ابی الحدید و فهم نهج‌البلاغه» اثر محسن رفعت به همت مؤسسه بوستان کتاب به چاپ رسید.

کد خبر: ۱۲۶۵۲۲

چهارشنبه - ۱۷ خرداد ۱۴۰۲ / 17 March 1402

عقیق: کتاب «ابن ابی الحدید و فهم نهج البلاغه» اثر محسن رفعت در ۵۵۲ صفحه به همت مؤسسه بوستان کتاب به چاپ رسید.

ابن ابی الحدید، ادیب و شاعر، از آن دسته افرادی است که با توجه به دریای معانی و مفاهیم نهج‌البلاغه در برابر آن سر تعظیم فرود آورده، آنگاه در قامت بزرگترین و مشهورترین شارح، این کتاب ارزشمند و ماندگار مجذوب کلام امیر(ع) بیان شده و کتاب ارزشمند شرح نهج‌البلاغه را نگاشته است.

کتاب پیش رو تلاشی است برای فهم روش تفسیری ابن ابی الحدید و می‌کوشد روش تعامل او با حدیث و روایت را دریابد و منابع او را برای تفسیر این گوهر مکتوب اعتبارسنجی کند و لغزش‌های احتمالی شارح را بر اساس رجوع به منابع توضیح دهد.

ساختار اثر

این کتاب در پنج بخش تألیف شده است، بخش اول به بررسی کلیاتی درباره سیره و شخصیت علمی ابن ابی الحدید، جایگاه و منزلت ویژه و مسئولیت‌های شارح معتزلی در دولت عباسی و نیز آثار و مصنفات وی که میراث کتابخانه بزرگ عربی و اسلامی است، اختصاص دارد. ضمن این که نکاتی در مورد نهج‌البلاغه، گردآورنده و شروح آن و رفع اوهام مشککین در صحت انتساب آن به امیر مؤمنان(ع) و... ارائه شده است.

بخش دوم در مورد «روش فقه‌الحدیثی ابن ابی الحدید در شرح نهج‌البلاغه» است که در قالب چهار مبحث ساختار کلی، دورنمای شرح، عناصر مهم مشترک در شرح کلام امام (ع) و استخراج روش‌های شارح برای شرح کلام امام (ع) تبیین شده است.

موضوع اصلی بخش سوم «منابع شارح در فهم روایات» است که در قالب منابع روایی، حدیثی، تاریخی، لغوی، فلسفی، کلامی و عرفانی و دیگر منابع متفرقه‌ای که شارح از آن بهره جسته است، بررسی شده‌اند.

بخش چهارم ویژه «اصول نقد حدیث از نظرگاه شارح معتزلی» است که در آن مباحثی بررسی شده که عبارتند از: رویکرد نقدی و نقدگرایی ابن ابی الحدید، روش‌ها و ملاک‌های نقد حدیث از دیدگاه ابن ابی الحدید، موضع شارح به روایات مختلف و تعامل وی با آن‌ها و نقد ابن ابی الحدید به شارحان پیش از خود.

در بخش پنجم که با عنوان «بررسی آسیب‌شناسی فهم حدیث ابن ابی الحدید» به رشته نگارش درآمده است، طی سه فصل به نقادی شارحان به ابن ابی الحدید، ارزیابی نقدها و دفاع از ابن ابی الحدید و در نهایت نقد مؤلف به ابن ابی الحدید پرداخته شده است.

علاقه‌مندان برای تهیه این کتاب می‌توانند به نشانی مؤسسه بوستان کتاب به آدرس www.bustaneketab.ir مراجعه کنند.