چرا چادر حجاب کامل است؟

چادر مشکی خانم‌ها باعث می‌شود جاذبه‌های ظاهری خانم‌ها جایگزین ارزش‌های اخلاقی و انسانی نشود.

کد خبر: ۱۱۲۶۵۷

سه‌شنبه - ۲۷ خرداد ۱۳۹۹ / 27 March 1399

عقیق:چادر یکی از مصداق‌های حجاب است، آن هم مصداقی که به‌مرور زمان با ابتکار و سلیقه مسلمان‌های ایرانی ترکیب شده و مورد استفاده قرار گرفته است، همان طور که امروزه خانم‌ها در بسیاری از کشورهای اسلامی حجاب کامل اسلامی دارند اما چادر را به‌شکل چادر ساده خانم‌های ایرانی سر نمی‌کنند اما در هر صورت چادری که با شکل و ظاهر عرف امروزی می‌شناسیم، به‌عنوان کامل‌ترین نوع پوشش برای خانم‌ها شناخته و استفاده می‌شود، به‌طوری که با مرور آیات قرآن کریم، تفاسیر معتبر و همچنین سخنان گهربار ائمه اطهار علیهم السلام به این نکته پی می‌بریم که منظور از چادر، همین پوششی است که امروزه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در گفت‌وگویی که با حجت‌الاسلام علی ذوعلم، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، انجام دادیم، به بررسی ارزش و جایگاه چادر در دین اسلام و رویکرد قرآن کریم به این موضوع پرداختیم. آن‌طور که این کارشناس اسلامی توضیح می‌دهد، تحقیقاتی که دانشمندانی از کشورهای دیگر درباره چادر انجام داده‌اند، نشان می‌دهد که خانم‌های چادری از امنیت روانی بسیار بالایی برخوردار هستند و می‌توانند در عرصه‌های اجتماعی به‌راحتی حاضر شوند، چون چادر بهترین پوششی است که افراد فاسد و بددل را کاملاً ناکام گذاشته و اجازه نمی‌دهد که آن‌ها کوچک‌ترین بهره‌برداری بدی داشته باشند. این پوشش تمایزات میان خانم‌های ثروتمند و معمولی و یا خانم‌های جوان و سالخورده را از بین می‌برد و اجازه نمی‌دهد که حتی این گونه خصوصیات در قالب چادر نمایش پیدا کند. برخی از انواع پوشش به ابزار تجمل‌گرایی، تفاخر و یا وسیله‌ای برای جلب توجه دیگران تبدیل شده است، در حالی که چادر چنین مجالی را ایجاد نمی‌کند و به همین دلیل برتر بودن چادر میان انواع حجاب‌ها کاملاً مشخص است.

حجاب امری فطری و نیاز ذاتی انسان است

آیا حجاب و پوششی را که در قرآن مطرح شده می‌توان تقسیم‌بندی کرد و گفت که خداوند به پوششی مثل چادر برتری و ارزش ویژه‌ای داده است؟

در نگاه اول باید بین دو مفهوم حجاب و چادر تفاوت قائل شویم. آنچه حکم قطعی اسلام است، ضوابط و مقرراتی است که درباره حجاب و پوشش مطرح و در قرآن کریم هم به آن اشاره شده است. البته دلایل عقلی برای ارتقا و تکامل ارتباطات و تعاملات اجتماعی هم ضرورت حفظ حجاب را تأیید می‌کند، ضمن اینکه قبل از اسلام هم مقوله حجاب وجود داشته و در سایر ادیان هم به‌عنوان یک فریضه رعایت می‌شد. از طرف دیگر این موضوع که زنان بین خودشان و مردان در جمع‌های مردانه هم باید حدی از حجاب و پوشش را رعایت کنند، امری کاملاً فطری بین انسان‌ها است.

اما موضوع حجاب و چادر در سال‌های اخیر همراه با گسترش ابزارهای ارتباطی و اطلاع‌رسانی، از طرف کشورهای غربی به‌شدت مورد هجوم قرار گرفت و لازم است که ما به‌طور دائم این بحث را بازخوانی کنیم تا حجاب کامل بین مردم مسلمان نهادینه شود.

آنچه در اسلام درباره حجاب مطرح است، هم شامل مردان می‌شود و هم زنان، یعنی هم مردان ملزم هستند که حجاب اسلامی را رعایت کنند و هم زنان، ولی حد حجاب برای آن‌ها متفاوت است. اما اصل در اسلام، پوشش کامل در برابر نامحرمان است.

تعیین نحوه پوشش در اسلام

مفهوم پوشش کامل چیست؟ آیا این پوشش از نظر اسلام، مصداق همین چادر است که خانم‌ها استفاده می‌کنند؟

منظور از پوشش کامل این است که تمام قسمت‌های بدن پوشیده باشد، به‌استثنای گردی صورت و دست‌ها تا مچ. البته قیدهایی برای پوشش مطرح است و آن اینکه لباسی که بدن را می‌پوشاند، نباید لباس مبتذل باشد و موجب انگشت‌نما شدن زن‌ها شود، در عین حال زن باید بدون زینت و آرایش مقابل مردهای نامحرم ظاهر شود.

البته شکل پوشش در اسلام مشخص نشده، بلکه نحوه آن تعیین شده است، بنابراین زن‌ها با لباس‌های بلندی مانند مانتو و روسری که می‌پوشند با رعایت موازین اسلامی، درواقع پوشش کامل را رعایت کرده‌اند.

مصادیق حجاب

با این تفاسیر، چادر یکی از مصادیق حجاب است.

بله؛ شاید این مطلب با یادآوری مثالی بهتر درک شود. در قرآن کریم و روایت‌های اسلامی بارها درباره بنا کردن مسجد و اهمیت اقامه نماز در مسجد اشاره و مشخص شده که مسجد میان مسلمانان از پایگاه اجتماعی و فرهنگی و عبادی خاصی برخوردار است. اما درباره نوع معماری مسجد هیچ بحثی در آیات و روایات وجود ندارد، چون نوع معماری مسجد به توانمندی تمدنی و فرهنگی و علمی جامعه بستگی دارد، بنابراین مسجد در طول تاریخ اسلام، حرمت و اعتبار داشته اما معماری‌های متنوعی در مساجد به‌کار رفته است.

نسبت چادر با حجاب همین طور است، یعنی چادر یکی از مصداق‌های حجاب است، اما مصداقی است که به‌مرور زمان با ابتکار و سلیقه مسلمان‌های ایرانی شکل و مورد استفاده قرار گرفته است. همان طور که امروزه خانم‌ها در بسیاری از کشورهای اسلامی حجاب کامل اسلامی دارند، اما چادر را به‌شکل چادر ساده خانم‌های ایرانی سر نمی‌کنند.

پس اسلام به زنان اجازه داده تا به‌شکلی که تمایل دارند حجاب داشته باشند، اما مشخص است که بهترین و کامل‌ترین حجاب و پوشش برای زنان همین چادر مشکی است.

چرا چادر حجاب کامل است؟

به کامل بودن حجاب در پوشش چادر اشاره کردید. چه ویژگی‌هایی باعث مزیت چادر نسبت به سایر انواع پوشش‌ها و حجاب‌ها شده است؟

یکی از این ویژگی‌ها به سادگی چادر مربوط است، یعنی پارچه‌ای است که به‌طور آزاد در اطراف بدن قرار می‌گیرد. ویژگی دیگر چادر این است که حجابی کاملاً آسان است و زن می‌تواند در کمترین زمان ممکن چادر سر کند و برای سر کردن و استفاده از آن وقت زیادی لازم ندارد.

در عین حال حجاب، ایجادکننده عدالت و هم‌شکلی در جامعه است که خیلی مهم است، یعنی اگر هدف اسلام از تجویز حجاب این بوده است که جاذبه‌های چهره‌ای و ظاهری خانم‌ها جایگزین ارزش‌های اخلاقی و انسانی نشود، چادر به بهترین وجه می‌تواند این رسالت را به‌عهده بگیرد، به این صورت خانم‌هایی که چادر سر می‌کنند می‌توانند از نگاه نامحرمان در امان بمانند، چون چادر نوعی استقلال و امنیت روانی برای آن‌ها به‌همراه دارد. همچنین چادر در حفظ حرمت و کرامت خانم‌ها بسیار مؤثر است.

نماد ملی زن‌های ایرانی برای دین‌داری

درواقع چادر الگوی اسلامی ایرانی برای حجاب بوده و نماد ملی زن‌های ایرانی برای دین‌داری و التزام به حجاب است که امروزه هم به‌عنوان یک میراث معنوی و فرهنگی زنده و کارآمد مورد استفاده است، بنابراین کارکردهایی که چادر به‌عنوان یک مصداق از حجاب دارد، کارکردهای بسیار بالایی است که در هیچ یک از انواع حجاب‌ها و پوشش‌ها به‌طور یکجا جمع نشده است.

پس همان‌طور که می‌گوییم معماری اسلامی ایرانی میان انواع معماری در تمدن اسلامی، از امتیازات و ویژگی‌های خاصی برخوردار است، چادر هم چنین جایگاهی دارد، یعنی چادر هم به‌عنوان یک مصداق برتر و عالی حجاب مطرح است.

یکی از مزایایی که خانم‌های چادری از آن بهره‌مند می‌شوند، آرامش خاطر و در امان ماندن از آزارها و نگاه‌های نامحرمان است، مگر این مزیت در مورد پوشش‌های دیگر خانم‌ها صدق نمی‌کند؟

به نکته مهمی اشاره کردید. بعضی از تحقیقاتی که خانم‌های دانشمندی از کشورهای دیگر درباره چادر انجام داده‌اند، نشان می‌دهد که خانم‌های چادری از امنیت روانی بسیار بالایی برخوردار هستند و می‌توانند در عرصه‌های اجتماعی به‌راحتی حاضر شوند، چون چادر بهترین پوششی است که افراد فاسد و بددل را کاملاً ناکام گذاشته و اجازه نمی‌دهد که آن‌ها کوچک‌ترین بهره‌برداری بدی داشته باشند. این پوشش تمایزات میان خانم‌های ثروتمند و معمولی و یا خانم‌های جوان و سالخورده را از بین می‌برد و اجازه نمی‌دهد که حتی این گونه خصوصیات در قالب چادر نمایش پیدا کند.

برخی از انواع پوشش به ابزار تجمل‌گرایی، تفاخر و یا وسیله‌ای برای جلب توجه دیگران تبدیل شده است، در حالی که چادر چنین مجالی را ایجاد نمی‌کند و به همین دلیل برتر بودن چادر میان انواع حجاب‌ها کاملاً مشخص است.

بنابراین ما با نهادینه کردن فرهنگ چادر به هویت اسلامی ایرانی خودمان افتخار می‌کنیم، اما آیا چادر برای خانم‌های شاغل و در محیط کار دست‌وپاگیر نیست؟

درست است که چادر، حجاب برتر است اما اشکالی ندارد که به‌عنوان مثال خانم پرستار یا پزشک در محیط بیمارستان با پوشش ساده و اسلامی بدون زینت و خودنمایی کار کند. این نکته در مورد حجاب خانم‌هایی در شغل‌های دیگر هم صدق می‌کند.

چون ساده بودن، آسان بودن، حفظ کرامت و حرمت زن در جامعه بسیار مهم است که با پوشش کامل باید آن را رعایت کرد، چون خانمی که چادر به سر دارد و یا با پوشش کاملی در محیط کار حاضر می‌شود، دیگر دغدغه‌ای برای آزار دیدن از طرف دیگران ندارد و می‌تواند به‌راحتی کارهای خود را انجام دهد.

پاسخ به یک شبهه بی‌اساس

گاهی از سوی رسانه‌های معاند، شبهه‌هایی مانند عقب‌ماندگی در مورد چادر مطرح می‌شود. چه توصیه‌هایی برای از بین بردن شبهه‌ها در ارتباط با چادر دارید؟

بعضی شبهاتی که امروزه درباره چادر بازخوانی می‌شود همان مواردی است که در گذشته و به‌خصوص در زمان رضاخان مطرح می‌شد که هیچ ریشه‌ای در جامعه ما ندارد و امروز هیچ کسی نمی‌تواند بگوید که چادر نشانه عقب‌افتادگی فرهنگی است، چون می‌بینیم افرادی که با پوشش‌های زننده به خیابان می‌آیند، هیچ جایگاه علمی یا فرهنگی ندارند و همه همت خود را صرف این کرده‌اند که نظرهای فاسد را به خودشان جلب کنند.

در حالی که همه چهره‌های فرهیخته علمی و فرهنگی در کشور ما با حجاب کامل و چادر هستند که به این پوشش افتخار می‌کنند، درواقع بیشترین مدافع پوشش چادر در جامعه ما خود خانم‌ها هستند که از این سرمایه ارزشمند دفاع می‌کنند. خوشبختانه روند رو به رشد فرهنگ جامعه ما هم خودبه‌خود زمینه‌های گسترش استفاده از چادر را فراهم می‌کند و قطعاً به‌تدریج دختران نوجوان ما متوجه این موضوع می‌شوند که چادر بهترین مصداقی است که می‌تواند حجاب آن‌ها را حفظ کند.

مانعی بر سر راه نفوذ فرهنگی

با وجود اینْ چرا دشمنان اسلام این اندازه به‌روی حجاب خانم‌ها و مخصوصاً مبارزه با چادر سرمایه‌گذاری و تلاش می‌کنند؟

به این دلیل که این موضوع بسیار سرنوشت‌ساز است و نقشی تعیین‌کننده در فرهنگ و زندگی مسلمانان دارد، در حقیقت سرمایه‌گذاری غرب روی مسئله حجاب و به‌خصوص چادر، اهمیت این موضوع را نشان می‌دهد.

در این میان، بهترین راه برای اینکه نوجوان‌ها و جوان‌ها را ملتزم به رعایت حجاب برتر کنیم، این است که کار فرهنگی را از مدارس شروع کنیم تا در دانشگاه‌ها و محیط‌های کار با مشکل بدحجابی مواجه نشویم، چراکه غربی‌ها به‌خوبی این نکته را دریافته‌اند که اگر بتوانند دختران جامعه ما را ابزار هوسرانی در جامعه قرار بدهند، درواقع توانسته‌اند جامعه را به‌سمت تخریب فرهنگی سوق بدهند و به استقلال و عزت‌طلبی ما آسیب بزنند، چون آن‌ها قصد دارند که از طریق نفوذ در الگوهای فرهنگی مانند چادر، ما را ضعیف کنند و ما هم باید مقابل آن‌ها تلاش و به‌طور مداوم آسیب‌ها را بازخوانی کنیم.

کارهای فرهنگی در فضای آموزشی در این مورد بسیار مهم است و مدیران کوشا و دغدغه‌مند باید در این زمینه نقش خود را ایفا کنند، در عین حال باید به خانم‌های چادری این نکته را یادآوری کرد که پوشش چادر، اقتضائات و لوازمی دارد که باید رعایت شود،

یعنی رفتارها، نگاه‌ها و استفاده از زیورآلات باید به‌شکلی باشد که متناسب با شأن چادر باشد، بنابراین هم باید به افرادی که از پوشش چادر استفاده می‌کنند نکاتی را یادآوری کرد و هم کسانی که هنوز به این پوشش روی نیاورده‌اند باید با فرهنگ آن آشنا شوند.

منبع:تسنیم