یادداشت رسیده ؛

چرا خدا زن را آفرید؟

اما اگر مبنای تحقیقات ما اصل «فلسفه خلقت زن» باشد و نیز ایمان به حقانیت مطالبات وحی دستخوش توجیهات منفعلانه در برابر هجمه های شیاطین مبلغ فمینیسم نگردد، قطعاً مسیر کمالات به صورت کاربردی به روی ما باز خواهد شد.

کد خبر: ۱۰۷۷۸۵

يکشنبه - ۰۳ شهريور ۱۳۹۸ / 03 June 1398

عقیق:خدای متعال عالم را حکیمانه آفریده و هم کلیت این عالم و هم سلسله زنجیره های موجود در آن، مبتنی بر هدف و اراده خاص او چیده شده است. این در حالی است که وقتی به جزء جزء آفریده های خداوند مینگریم، هریک به عنوان قطعه ای از پازل هستی، بخشی از امر را به عهده داشته و به عنوان نقش خود، هدف و حکمت خاص وجود و ماهیت خود را دارد که تکمیل کننده حکمت عالیه عالم است؛ همچون کامپیوتری که مجموعه آن هدفی واحد و تعریف شده را دنبال میکند؛ حال آنکه هریک از قطعات آن به دنبال آن هدف عالیه، هدفی در محدوده خود در بر میگیرد که چه بسا با هدف دیگر قطعات متفاوت است؛ مانند هارد و پاور و سیپی یو که هریک نقشی مجزا و متفاوت با دیگر قطعات دارد؛ اگرچه مجموعاً در غایت و در کلیت امر همگی به دنبال هدفی واحد باهم متحد و مکمل یکدیگرند.

این قاعده در مجموعه نظام آفرینش پابرجاست و اگرچه تمامیت عالم هستی همه و همه پیرامون یک هدف خلق شدهاند؛ اما هر موجودی در این عالم و در این سلسله زنجیره هستی، نقش و جایگاهی مخصوص خود دارد که با نقش دیگر موجودات متفاوت است و این تفاوتها هریک حکیمانه تفاوت در نقشها را حکایت کرده، جایگاهی مجزا و حکمتی خاص در دایره خود تعریف میکند که اگر بین این نقشهای متفاوت اختلاط صورت گیرد، نظم تعبیه شده در میان آنها بر هم میریزد و موجب اختلال در امر میگردد! بنابراین تفاوتها حکایتگر تمایز میان نقش و حکمتها است و هر قطعه ای از پازل این دنیا باید حکمت وجودی خود را مبتنی بر تفاوت هایی که با دیگر قطعات دارد بسنجد تا با تکیه بر همان تفاوت ها در جایگاه خود و بدون هیچ گونه موازیکاری که منتهی بر لغو باشد، به شکوه و کمال و تعالی برسد و مکمل دیگر موجودات قرین خود گردد.

در میان همه مخلوقات الهی، انسان است که در رأس همه موجودات و در محوریت عالم هستی قرار گرفته و هدف اصلی و رأس حکمت اراده الهی از خلقت را به خود اختصاص داده و جالب اینکه در مجموعه خود انسانها نیز همین تفاوتها است که مقسّم آن، حکمت های الهی است و هر فرد یا مجموعه ای از انسان، سهم ویژه و مستثنای خود را در این میان بر دوش دارد.

آنچه باید در اینجا توجه گردد، این است که در میان همه این مجموعه های متمایز میان انسانها، مسأله جنسیت مقوله ای برجسته و قابل توجه است و اینکه خدای متعال انسان را در دو جنسیت زن و مرد آفریده، از قانون نظم و حکمت الهی مستثنی نیست. بنابراین تفاوتهای جنسیتی نیز همچون دیگر تفاوتهای میان موجودات عالم، خود حکایت از دو نقش و دو جایگاه متفاوت دارد؛ گویی که خدا دو موجود آفریده با دو قابلیت متفاوت که هریک برای خود سهمی مجزا از حکمتها دارد و اگرچه فلسفه خلقت انسان در کلیت دایره انسانیت یکی است که آن عبادت برای تکامل و کسب معرفت الهی است،[1] اما هر جنسیت به نوبه خود، توشهای متفاوت از دیگری در این باره دارد که به مقتضای تفاوت های او با جنس دیگر رقم میخورد و لذا میتوان گفت: زن و مرد هریک دنیایی متفاوت و فلسفهای مجزا از دیگری برای خویش دارند که اگر در فهم و پردازش آن اختلاط صورت گیرد، اختلال در رسیدن به هدف غائی را به دنبال خواهد داشت! پس میبایست این فلسفه متمایز را کشف کرد و روش و منش زندگی را بر اساس آن تنظیم نمود تا راه زندگی به تناسب آن هماهنگ و هموار و در نتیجه گوارا گردد و ضمن بیمه شدن از دوگانگی، احساس پوچی و بحران هویت، هریک فلسفه خلقت متعلق به خود را دنبال و هدف خلقت خود را به اقتضای ماهیت وجودی خود محقق گرداند. این در حالی است که اگر مطابقت های جسم و روح و فطرت زن و مرد را به صورت مجزا مورد بررسی قراردهیم، آنچه به تناسب لطافت، عطوفت و انفعال نهفته در زن خواهیم یافت، سکون و عدم تحرک مفرط جسمانی (همچون بسیاری از فعالیتهای اجتماعی) است که همگام با آرامش و طمأنیه روح و روان و موجب ایفای نقش آرامش بخشی زن برای مرد[2] است.

مسأله بسیار مهم و قابل بحث است، این است که وقتی سخن از نظم علی و حکمتها به میان می آید، باید دانست خدا از هر نوع خلقت لغو پرهیز میکند و هر نوع آفرینش لغو با حکمت های او سازگار نیست. بنابراین هیچگاه دو خلقت موازی که هردو برای یک نقش و جایگاه باشد، در عالم صورت نمیگیرد و ذات مقدس او از ایجاد چنین معارضت و تلاقی و اصطکاکی مبری است. بنابراین هیچ موجودی در این عالم نیست که با موجود دیگر تفاوت نداشته باشد و هردو برای یک جایگاه مشترک و واحد خلق شده باشند و لذا باید گفت: کسانی که قائل به نظریه برابری میان زن و مرد هستند و به عبارتی تئوریهای فمینیسمی را در دیدگاه خود برمی تابند، در فهم این قاعده عقلی- اعتقادی دچار خطای محاسباتی فاحشی شده اند! ضمن اینکه چه بسا شروع این خطا در زاویه دید آنها، عدم عنایت به حکمت نهفته در تفاوت های موجود است. به هر حال موازات میان زن و مرد مردود است؛ همانطور که مستندات فقهی در خصوص مسأله ولایت و تبعیت، مهر تأیید بر این مدعا میزند.

برخی افراد اعتبار انسانیت که مشترک بین زن و مرد است را در کنار و هم عرض دایره تفاوت میان آنها طرح کرده و با تعریف رابطه عموم و خصوص من وجه بین این دو مقوله، اشتراکات را برجسته نموده و به این صورت مسأله برابری را مدعی هستند؛ حال آنکه این یک مغالطه است. زیرا رابطه عموم و خصوص من وجه وقتی در بحث جا پیدا میکند که بحث میان اعضای هم عرض مجموعه ها باشد؛ حال آنکه انسانیت اعم از جنسیت است و میان «انسانیت» و «جنسیت»، رابطه طولی کلی و جزئی برقرار است. از این رو وقتی غایت مدار این رابطه طولی دنبال شود، نقش زن و مرد در دو مدار متمایز تعریف شده، هرگونه اشتراکی در رأس این مدار تحت عنوان شاخصه های انسانیت، صرفاً پشتیبانی در تعریف دایره خاص نقشها و حکمت های فرعی است و نه بنیانگذار برابری میان زن و مرد و لذا هریک از جنسیت ها در دایره تکالیف شأنی خود، مأمور به عبادت هستند؛ اگرچه سر منشأ این تکالیف اشتراکاتی را در بر داشته باشد. با این توصیف میتوان گفت: آری؛ زن و مرد هردو برای عبادت خلق شده اند؛ اما باید دید که عبادت برای هریک چگونه تعریف شده و هریک از دو جنسیت زن و مرد، در حیطه دنیای جسمی، روحی، ذهنی و رفتاری متمایز خود، چگونه مکلف میگردند که در نظم علی محفوف در وجود آنها، قابلیت های وجودشان را پاسخ گوید؟! چرا که نظم علی در این تفاوتها است که انطباق بین جسم و روح و ذهن و رفتار را در هر جنسیت به هم پیوند میزند و علاقه ها و استعدادها و قابلیت های هریک را باهم هماهنگ می سازد؛ به نحوی که اگر هرکدام بخواهد به سمت قابلیت های دیگری گرایش پیدا کند و از آنچه خود در بر دارد غافل شود، با این فاصله گرفتن از ماهیت خود، زمینه ساز احساس پوچی ناشی از دوگانگی در درون خود می گردد!

به عبارتی دیگر می توان اینگونه گفت که خدای متعال از روح خود بر انسان دمید[3] و از این طریق برخی صفات خود را در مرتبه نازله بر انسان روا داشت تا انسان بتواند با تخلق به اخلاق الله، از خودشناسی به خدا شناسی برسد. صرف نظر از صفاتی که مختص ذات خدا است و در بشر راه ندارد، آن دسته صفاتی که در انسان راه دارد، بعضی مشترک بین زن و مرد است؛ مانند «حیّ»؛ اما برخی بین زن و مرد تقسیم شده است؛ مانند «جلال» و «جمال» که «جلال» به مرد و «جمال» به زن عنایت شده است. حال برخی صفات در یک جنسیت قویتر است و در جنسیت دیگر خفیفتر؛ مانند حیا که در زن قویتر است[4] و برخی صفات به طور قاطع فقط به یک جنسیت اختصاص داده شده؛ مانند «غیرت» که صفتی است مردانه و برای زن به منزله کفر است.[5] بنابراین بسیاری صفات زن و مرد باهم متفاوت است و این خود نشان عدم تساوی بوده و این در حالی است که اگر این صفات بین دو جنسیت زن و مرد جابجا شود، در سیستم آفرینش آنها اختلال ایجاد شده، مانع از کسب کمالات و یا مکمل بودن برای جنسیت دیگر خواهد شد و زمینه ساز دوگانگی روان و بحران هویت خواهد بود که البته این نوع اختلال صرفاً جنبه تشریعی دارد و کسی نمی تواند نظم علی نهفته در نظام هستی را مختل نماید! با این توصیف می توان گفت: اگرچه زن و مرد هردو انسان هستند؛ اما شاخصه های انسانیت در دو جنسیت متفاوت است. به عنوان مثال «غیرت» که برای مرد شرط انسانیت است، در زن موجب کفر و خروج از شأن انسانیت او است! لذا نمی توان انسانیت را قسیم زیرشاخه هایش قرار داد و با اصل انسان بودن حکم بر تساوی کرد؛ همانطور که نمیتوان عدد «دو» و عدد «سه» را با این توجیه که هردو عدد هستند، باهم مساوی دانست! کما اینکه عبادات شأنی و متفاوت میان زن و مرد، خود گواه بر همین است. در نتیجه شرط مکمل بودن دو جنسیت در مسیر تکامل و خداگونه شدن، این است که هریک در جایگاه خود قرار گیرند و از هرگونه مشابهت، موازیگری و برابری با یکدیگر بپرهیزند و با ایفای نقش مختص خود در تخلق به اسماء الله بدون هیچگونه رقابت با جنسیت دیگر، خود را به عنوان صفات کامل کننده برای صفات دیگری مهیا سازند و از این جهت است که با توجه به تعلق و همانندی صفات جسم و روح در هر جنسیت مبتنی بر نظم خلقت، تشبه به جنسیت مخالف و نیز اختلاط مجلس که منتهی به تأثر از کمال همنشین میگردد، حرام اعلام شده است!

نکته دیگر ابعاد مکمل بودن زن و مرد است. یکی از این ابعاد جنبه کمی است. برخی گمان میکنند که زن و مرد باهم متفاوت هستند و در عین تفاوت باهم برابرند! برداشت آنها این است که اگر دو صفت مقابل هم در زن و مرد وجود دارد، این دو صفت با وجود تفاوت کیفی از حیث کمی باهم یکسان است. حال آنکه چنین نیست و زن و مرد از لحاظ کمی نیز باهم متفاوتند. به عنوان مثال مردان کلینگرند و زنان جزئی نگر و کلی نگری و جزئی نگری به هیچ وجه باهم برابری کمی ندارند! حتی در احکام الهی هم این تفاوتهای کمی دیده می شود که از جمله این تفاوتها، میتوان مسأله «ارث» و «دیه» را یادآوری کرد!

بعد دیگر مقارن بودن ویژگیهای زنانه و مردانه است. بر خلاف تصور بسیاری افراد که مکمل بودن را در مشابهت زن و مرد خلاصه کرده و تصورشان این است که هر صفتی بین زن و مرد تقسیم شده و از هریک 50% به مرد و 50% به زن رسیده، حقیقت این است که اینچنین نیست و بسیاری از صفات زن و مرد که در آن مکمل هم هستند، مقارن یکدیگر است که همین مقارن بودن، حکایت از عدم تشابه دارد؛ هرچند عدم تشابه نسبی است و اطلاق ندارد. مثلاً اگرچه حیا هم در زن میباشد و هم در مرد، اما تشابهی که برخاسته از تقسیم مساوی و پنجاه درصدی آن بین زن و مرد باشد، در کار نیست و حیا در جنسیت زن به قدری قویتر است که گویا اختصاص به زن دارد؛[6] اما مکمل همین صفت «حیا»، «غیرت» است که صفتی است مردانه و در واقع این دو صفت با وجود تفاوت ماهوی و عدم تشابه، مکمل و مقارن یکدیگرند.

از جمله تفاوت های زن و مرد که مکمل بودن این دو جنسیت را در عین مقارن بودن خصوصیات حکایت می کند، اقتدار مرد و انفعال زن است. اگر زن و مرد هردو مقتدر بودند، بینشان اصطکاک میشد و اگر هردو منفعل بودند، در برابر یکدیگر منزوی میشدند؛ اما مقتدر بودن یک جنسیت و منفعل بودن دیگری، خود زمینه مکمل بودن زن و مرد است و این انفعال زن است که با اقتدار مرد به تفاهم میرسد. اشتباه بزرگی که امروزه جامعه بشری بخصوص تفکر فمینیسم گرفتار آن شده، این است که انفعال زن را با انزوا اشتباه گرفته اند و برای حل مشکل زن، بنا بر این دارند که این انفعال را در او استحاله نموده، سهمی از اقتدار مردانه را برای او اختیار کنند که این خود موجب اصطکاک و بالا رفتن آمار طلاق در سطح جهانی شده است!

اعتقاد به نظم علی و خلقت حکیمانه الهی، ما را بر آن میدارد که این نوع تفکرات انحرافی را برنتابیده، انفعال خدادادی در زن را حکیمانه بشماریم و به جای استحاله آن و دست بردن در خلقت خدا، در صدد کاربردی کردن آن برآییم تا جنسیت زن بتواند با همان طبیعت خدادادی خود نقش ایفا کرده، در زندگی موفق گردد؛ ضمن اینکه همین خصیصه انفعال، با لطافت زن همخوانی داشته، او را از دوگانگی و بحران هویت بیمه میگرداند. به همین خاطر است که خدا نقش تربیت را به زن عطا فرموده تا از این طریق بتواند در مقابل مدیریت مرد از حقوق خود مراقبت نماید؛ حال آنکه اگر امر تربیت در بستر خصوصیات زنانه از جمله انفعال او به کار گرفته شود، به قدری کارآمد خواهد بود که دیگر زن اصلاً نیاز به طلاق پیدا نخواهد کرد؛ کما اینکه خدای عادل نیز طلاق را که امری مدیریتی است، از دوش او برداشته است!

آری، اسلام بشریت را از گرفتاری در این اشتباه محاسباتی که امروز سوغات تمدن غرب است بر حذر داشته، خود کارآمدترین راهها را به بشر ارائه نموده است. این ما هستیم که اگر مبنای تحقیقات خود را نظریات اعتباری و منحط فمینیسم قرار دهیم، چه له و چه بر علیه آن قلم بزنیم، از دریافت حقیقت باز خواهیم ماند و نهایتاً در قالب اسلامی شعاری، مجبور به دور زدن قرآن شده، تبصره حکم کلی الهی را جایگزین آن حکم خواهیم کرد؛ کما اینکه در مواردی مثل حق طلاق و شرط ضمن عقد نیز اینچنین کردیم که این خود نمونه دیگری از همان اشتباه فاحش قسیم دانستن و همعرض دانستن سرمجموعه با زیرمجموعه آن است! اما اگر مبنای تحقیقات ما اصل «فلسفه خلقت زن» باشد و نیز ایمان به حقانیت مطالبات وحی دستخوش توجیهات منفعلانه در برابر هجمه های شیاطین مبلغ فمینیسم نگردد، قطعاً مسیر کمالات به صورت کاربردی به روی ما باز خواهد شد.

سعید حمیدی زاده

پی نوشت:

[1]. ذاریات، 56

[2] روم، 21: «لتسکنوا إلیها».

[3]. حجر، 29 -  ص، 72

[4]. کنز العمال، ح 5769

[5]. نهج البلاغه، حکمت 124

[6]. کنز العمال، ح 5769

توجه: انتشار یادداشت و مقالات به معنای تأیید یا ردّ آن از سوی خبرگزاری حوزه نیست.