امت واحده بدون عقلانیت دینی متفرق می‌شود

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی گفت: بدون عقلانیت، وحدت دینی به تفرقه دینی و امت واحده به امت متفرقه تبدیل خواهد شد.

کد خبر: ۱۰۳۲۹۵

سه‌شنبه - ۱۱ دی ۱۳۹۷ / 11 October 1397

عقیق:حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس و عضو مجلس خبرگان رهبری امروز در نشست تخصصی پدیده تکفیر از منظر ادیان که در دانشگاه تهران برگزار شد، گفت: اگر در روند فهم دین، به جای عقلانی‌ اندیشی، شیوه‌ها و رویکردهایی همچون سلفی اندیشی، جمود اندیشی، عادت‌اندیشی و سطحی‌اندیشی شکل گیرد، دین کارکردهای وحدت‌ساز، انسان‌ساز و فرهنگ‌ساز خود را از دست می‌دهد؛ بلکه فراتر از آن، کارکردهای معکوس و وارونه پیدا می‌کند.
وی افزود: اگر بخواهیم با تکفیر و گروه‌های تکفیری به صورت اساسی مبارزه اجتماعی کنیم، بهترین راه مبارزه ترویج، تعمیق و تکثیر عقلانی اندیشی دینی در جامعه است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مبلغی در تعریف عقلانی‌اندیشی گفت: پذیرش یک شیء برای شیء در صورت وجود تناسب عقلی میان آن دو، و انکار یک شیء برای یک شیء در صورت عدم تناسب عقلی میان آن دو، معنای عقلانی اندیشی است.

عضو مجلس خبرگان رهبری درباره کارکرد عقلانی‌اندیشی در شناخت دین اظهار کرد: عقلانی اندیشی دینی یکی از عناصر لازم و غیر قابل انکار جهت دستیابی به فهم دینی است و بدون آن نمی‌توان به فهم درست از دین دست یافت. بنابراین، عقلانی‌اندیشی به مثابه یک شیوه می‌تواند در شناخت دین در همه زوایا و ابعاد آن مورد استفاده قرار گیرد.

وی خاطرنشان کرد: فهم دین و سایر مباحث اعتقادی، شناخت فرهنگ و آموزه‌های اجتماعی دینی و سبک زندگی اسلامی همگی از رهگذر عقلانی اندیشی حاصل می‌شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین مبلغی اضافه کرد: برای اینکه نقش عقلانی اندیشی در فهم دین بیشتر آشکار شود، دو مثال اشاره می‌کنم که یکی مربوط به رسیدن به "خدا پرستی از رهگذر عقلانی اندیشی" و دیگری "سبک زندگی  اسلامی از  رهگذر عقلانی اندیشی" است. این دو، صرفاً مثالی است تا اهمیت عقلانی اندیشی به مثابه یک ابزار جهت فهم دین به دست آید.

عضو مجلس خبرگان رهبری درباره مثال اول گفت: حضرت ابراهیم (ع) کوشید تا با تمرکز بر عدم تناسب عمل استنطاق از بت با واقعیت بت که یک جماد بی درک است «فَاسْأَلُوهُمْ إِنْ کَانُوا یَنْطِقُونَ» مردم  را به واقعیت نقش نداشتن بت در هرگونه نفع یا ضرر  «لَا یَنْفَعُکُمْ شَیْئًا وَلَا یَضُرُّکُمْ» هدایت کرد.

وی درباره مثال دوم نیز افزود: حضرت امام علی (ع) هنگامی که شنید فردی به بهانه زهد، زندگی و زن و بچه خود را در تنگنا و سختی قرار داده تا بی‌رغبتی به دنیا نشان دهد و زهد پیشه کند فرمود: «أترى الله أحل لک الطیبات و هو یکره أن تأخذها؟ أنت أهون على الله من ذلک». این گزاره که خداوند  طیبات را برای انسان حلال کرده با این گزاره که خداوند -در همان حال- استفاده از طیبات را برای انسان کراهت داشته و آن را نپسندیده، غیر متناسب و غیر سازگار است.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با تأکید بر اینکه عقلانیت دینی با تکفیر و خشونت‌گرایی دینی سازگار نیست، گفت: کسانی که به تکفیر یا خشونت دینی دست می‌زنند فاقد عقلانیت دینی هستند.بدون عقلانیت، یوسف گرگ، موسی فرعون، دینِ رحم و رحمت بی رحم، وحدت دینی تفرقه دینی و امت واحده امت متفرقه خواهد شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین مبلغی خاطرنشان کرد: از دیدگاه قرآن کریم، اندیشیدن به صورت عقلانی تا آنجا مهم و اساسی است که نبود آن مصداق "ظلم به نفس" به حساب می‌آید و از آنجا که ظلم به نفس، خاستگاه ظلم به جامعه است، غیر عقلانی اندیشی  به ظلم در قبال جامعه منتهی می‌شود.

منبع:تسنیم