شناخت فرهنگی از اربعین زمینه‌ساز تحولات فرهنگی جهان است

استاد دانشگاه امام صادق (ع) گفت: شناخت فرهنگی ما از اربعین اگر با دقت لازم صورت گیرد می‌تواند زمینه‌ساز تحولات میان فرهنگی و بین فرهنگی در آینده جهان بشریت باشد.

کد خبر: ۱۰۱۰۴۵

يکشنبه - ۲۹ مهر ۱۳۹۷ / 29 July 1397

عقیق:هم‌اندیشی علمی «زیارت اربعین: روابط میان فرهنگی و همزیستی اجتماعی» با همکاری مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران و دانشگاه امام صادق (ع) در جوار بارگاه نورانی کریمه اهل بیت حضرت فاطمه معصومه (س) برگزار شد. در این هم‌اندیشی که تعدادی از اندیشمندان و کارشناسان امور فرهنگی و بین‌المللی سخنرانی کردند، حسن بشیر استاد دانشگاه امام صادق (ع) محورهای اساسی نقشه ارتباطات میان فرهنگی درباره اربعین را مطرح کرد.
وی با تأکید بر اینکه اربعین یک حرکت چند جانبه است، افزود: ضروری است که این حرکت مهم در چهار حوزه ارتباطی، فرهنگی، هویتی و آیینی مورد مطالعه و تحقیق قرار گیرد. در حوزه ارتباطی، چیستی، چگونگی و چرایی ارتباط باید مشخص‌تر شود و فهم ارتباطی باید به تعیین سطوح و نتایج ارتباطی منجر شود. حوزه فرهنگی نیز نیازمند شناخت کافی، فهم تحلیلی و تشخیص زمینه‌های کاربردی است.

بشیر بیان داشت: شناخت فرهنگی ما از اربعین و مردم عراق که میزبانان اصلی این حرکت بزرگ هستند، اگر با دقت لازم صورت گیرد می‌تواند زمینه‌ساز تحولات میان فرهنگی و بین فرهنگی در آینده نه فقط با ایران بلکه با جهان اسلام و فراتر از آن با جهان بشریت باشد.

وی ادامه داد: حوزه هویتی، شامل فهم و مطالعه اساسی در رابطه با معناشناسی، چهره سازی و برند سازی است. ما نیازمند تبیین مناسب معنای اربعین در سطح جهانی هستیم که این معنا بتواند چهره‌سازی مطلوبی را از این حرکت شیعی-اسلامی را به وجود آورد و نهایتاً به یک برند جهانی تبدیل شود.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: البته در مرکزیت این معناسازی و برند سازی «امام حسین (ع)» قرار دارد. امام حسین (ع) محور اساسی معنای اربعین است که باید کلیه مطالعات و تحقیقات حول این محور صورت گیرند. در حوزه آیینی توجه به سه جنبه اساسی روش‌شناسی، نشانه‌شناسی و مراسم‌شناسی اهمیت بسزایی دارد.

وی افزود: چگونگی بازنمایی اربعین از طریق اجرای مناسب، تبیین چگونگی این بازنمایی و بالاخره مرحله‌بندی آنکه می‌تواند معنا را در سطح ملی، منطقه‌ای و جهانی قابل فهم سازد، اهمیت اساسی دارد. در رابطه با فهم نشانه‌ای اربعین، انجام مطالعات و تحلیل‌های عمیق از نشانه‌های مزبور که بخشی از آن‌ها توسط مردم خلق می‌شوند حائز اهمیت‌ هستند.

بشیر با بیان اینکه مراسم‌شناسی اربعین از جنبه‌های مختلف تبیین، تحلیل مراسم و آسیب‌شناسی آن‌ها می‌تواند در بالندگی ارتباطات میان فرهنگی و فرهنگ‌شناسی اربعین تأثیرگذار باشد، گفت:‌ مهم‌ترین چالش‌های مربوط به مباحث ارتباطات میان فرهنگی و همزیستی اجتماعی میان ایرانیان و مردم عراق در هشت محور روش‌های ارتباط گیری، شیوه‌های تعامل، تبادل فرهنگی، ارتباطات میان فرهنگی، تفاوت و تمایز فرهنگی، تشابهات فرهنگی، زبان و معنا و بالاخره جهت‌گیری‌های اعتقادی قابل طرح است.

وی مهم‌ترین عامل موثر ارتباطات میان فرهنگی را در نظریه معروف گادیکانست به نام «مدیریت هماهنگ معنا» دانست و ادامه داد: باید دقت کرد که چگونه در کلیه زمینه‌های ارتباطی میان فردی، میان‌ گروهی و اجتماعی فهم دقیقی از معنا وجود دارد و بر اساس شناخت کافی حرکت کرد. بسیاری از سوء‌تفاهم‌های ایجاد شده یا بر پایه رمزگذاری اشتباه و یا رمزگشایی غلط استوار هستند. در این زمینه باید بدون هیچ گونه برتری‌جویی و برتری‌طلبی به دنبال معناهای مشترک و مؤثر در ایجاد ارتباطات مؤثر و مفید میان فرهنگی رفت. اربعین در حقیقت بزرگترین حلقه ارتباطی میان شیعیان، مسلمان جهان و بشریت است که باید به این ظرفیت بزرگ انسانی-اسلامی توجه کافی مبذول داشت.

منبع:فارس