۰۳ آذر ۱۴۰۳ ۲۲ جمادی الاول ۱۴۴۶ - ۳۲ : ۲۳
اولویت حق با مادر
امام
باقر(ع) می فرماید: حضرت موسی بن عمران (ع) سه بار به خدا عرض کرد:
پروردگارا! به من توصیه ای کن! خدای سبحان در هر سه بار فرمود: تو را به
خودم سفارش می کنم؛ آن گاه عرض کرد: پروردگارا! مرا سفارش کن! فرمود: تو را
سفارش می کنم به مادرت. سپس عرض کرد: پروردگارا! مرا سفارش کن. فرمود: تو
را به مادرت سفارش می کنم. باز گفت: پروردگارا! مرا سفارش کن. فرمود: تو را
به پدرت سفارش می کنم. امام باقر(ع) افزود: از همین رو گفته می شود که حق
مادر از نیکی دوسوم و برای پدر یک سوم است. (1)
پدر
امام
سجاد (ع) می فرمایند: حق پدرت این است که بدانی او ریشه تو و تو شاخه او
هستی و بدان که اگر او نبود تو نیز نبودی، پس هر گاه در خودت نعمتی یافتی
که شادمانت می کند بدان که پدرت برای تو ریشه آن نعمت است و حمد خدا به جای
آور و به اندازه آن نعمت از او شکرگزار باش. (2)
قطع پیوند با والدین
خداوند
گسستن پیوند با والدین را نکوهیده و درباره آن تهدید کرده است. کسانی که
پدر و مادر خود را تحقیر و به آنان اهانت می کنند به سرانجامی بد گرفتار می
شوند. در قرآن کریم آمده است: و آن کس که به پدر و مادر خود، آن گاه که او
را به پذیرش رستاخیز فراخواندند گفت: اُف بر شما... اینان کسانی اند که آن
سخن (وعده عذاب) درباره آنان به حقیقت پیوست، در حالی که در میان امت هایی
از جنیان و آدمیان هستند که پیش از آنان درگذشتند. قطعا اینان زیانکارند.
(3)
این آیه تنها درباره فرزندان کفرپیشه نیست، بلکه محور آن نکوهش
اهانت و تحقیر والدین است چنان که خدای متعال در آیه ای دیگر این کار را
نکوهیده و فرموده است: ... و به آنان کلمه ای ناخوشایند مگوی و با آنان
پرخاشگری مکن. (4)
رسول خدا (ص) نیز فرمودند: از ستم بر والدین بپرهیزید،
زیرا بوی بهشت از راهی هزار ساله به مشام می رسد ولی عاق والدین آن را نمی
یاید. (5)
امام صادق (ع) فرمود: پایین ترین مرتبه عاق والدین شدن، اف
گفتن است. اگر خدا چیزی کمتر از اف گفتن نشان می داشت، از آن نهی می کرد
(6)، همچنین فرمود: هر کس به والدین خود در حالی که به او ستم کرده اند
خشمگینانه بنگرد خدا نمازش را نمی پذیرد.(7)
شدیدترین مرحله در عاق
والدین شدن، کشتن آنهاست. پیامبر(ص) فرمود: بالاتر از هر عقوقی (ستم بر
والدین) ستمی هست تا اینکه کسی یکی از والدین خود را بکشد و هر گاه چنین
کرد عقوقی بدتر از آن نیست. (8) مراد از عقوق والدین همان ستم و آزردن آن
دو است که موجب گسستن پیوند خویشاوندی با آنها است. (9)
بدرفتاری با پدر
و مادر افزون بر کیفر اخروی زیان های دنیوی نیز دارد. بر پایه حدیثی قدسی
خداوند فرمود: به عزت و جلال و بلندی شانم سوگند اگر عاق والدین عبادت همه
پیامبران را انجام دهد از او نمی پذیرم.(10)
پی نوشت ها:
1. الامالی، صدوق، ص 511
2. تحف العقول، ص 263
3. احقاف، آیه 17 – 18
4. اسراء، آیه 23
5. الکافی، ج 2، ص 349
6. همان
7. همان
8. همان، ص 346
9. مجمع البحرین، ج 5، ص 215
10. جامع السعادات، ج2، 271
منبع:شبستان
211001