۰۲ شهريور ۱۴۰۳ ۱۸ صفر ۱۴۴۶ - ۰۹ : ۲۳
قرآن کریم در برخی آیات به ملاک هایی در خصوص ازدواج اشاره کرده است.
عقیق:قرآن کریم و اسلام برای رسیدن به موفقیت در تمام
زمینهها توصیه هایی ارزنده ارائه کرده اند. دانستن ملاک ازدواج و انتخاب
همسر در قرآن یعنی قدم اصلی برای ساخت یک زندگی مشترک موفق و پایدار.
منبع:باشگاه خبرنگاران
ملاک ازدواج و انتخاب همسر آینده در اسلام و قرآن
ملاک
ازدواج موفق میتواند دهها و یا شاید صدها گزینه در بر داشته باشد، ولی
آیا برای داشتن یک زندگی مشترک موفق و دلخواه ملاکهای اصلی باید مادی
باشند یا معنویات هم میتواند دخیل باشد؟ با توجّه به اهمیّتی که همسر در
زندگی دارد و آثاری که بر آن مترتّب است ونقشی که هر یک از زن و مرد در آن
دارند، میبایست برای انتخاب همسر ملاکها و دستورالعمل هایی وجود داشته
باشد تا افراد با توجّه به آن ملاک ها، همسر مورد نظر خود را انتخاب نمایند
و سعادت دنیا و آخرت را به دست آورند.
در
ازدواج، افراد دارای سلیقههای مختلفی هستند و هر شخصی برای خود ملاک هایی
در نظر میگیرد، امّا از نظر قرآن کریم، و سنّت ملاکهای مورد توجّه است:
توصیهها و ملاک ازدواج در قرآن به شرح زیر است.
۱. اسلام و ایمان:
یکی
از شرایط انتخاب همسر که در واقع شریک زندگی است، اسلام و بُعد مذهبی
عقیدتی فرد میباشد. زن و مرد میبایست در این امر هم فکر و هم عقیده باشند
و اگر یکی از آنها مشرک باشد، عقد و ازدواج آنها باطل خواهد بود.
قرآن
کریم، به صراحت این مطلب را بیان میکند و میفرماید مرد مسلمان هرگز حقّ
ندارد با زن مشرک ازدواج کند، همین طور از ازدواج زنان مسلمان با مردان
کافر منع کرده است و این نکته را یادآوری کرده است که ازدواج مردان مسلمان
با کنیزان مسلمان بهتر است از ازدواج با زنان آزادهی مشرک و همین طور
ازدواج زنان مسلمان با بردگان مسلمان بهتر از ازدواج با مردان مشرک است: «و
َ. لا تَنْکِحُوا الْمُشْرِکاتِ حَتَّی یُؤْمِنَّ وَ لَأَمَةٌ مُؤْمِنَةٌ
خَیْرٌ مِنْ مُشْرِکَةٍ وَ لَوْ أَعْجَبَتْکُمْ وَ لا تُنْکِحُوا
الْمُشْرِکِینَ حَتَّی یُؤْمِنُوا وَ لَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَیْرٌ مِنْ
مُشْرِکٍ وَ لَوْ أَعْجَبَکُمْ [ ۱]؛ با زنان مشرک ازدواج نکنید، تا این که
ایمان بیاورند و کنیز باایمان از زن مشرک بهتر است، اگرچه آن زن مشرک (از
لحاظ زیبایی) مایة شگفتی شما باشد و به مردان مشرک زن ندهید تا این که
ایمان بیاورند و بندة با ایمان از مرد مشرک بهتر است، اگرچه آن مرد مشرک
مایة شگفتی شما باشد.»
در
ادامه، حکمت حرمت ازدواج با مشرکان را بیان کرده است، میفرماید: «..
أُولَئِکَ یَدْعُونَ إِلَی النَّارِ... [ ۲]؛ آنها به آتش دوزخ
میخوانند.» چرا که مسیر مشرک یک مسیر انحرافی است، مسیری است که به ظلمت و
تباهی و جهنم ختم میشود.
در
مقابل آن ها، مسیر افراد مؤمن بهشت، رحمت، مودّت و غفران است: «وَ اللَّهُ
یَدْعُوا إِلَی الْجَنَّةِ وَ الْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ.» [ ۳]در آیهی
شریفه، دعوت خداوند و مسیر او به جای دعوت و مسیر افراد مؤمن است، به جهت
این که مؤمنین همه دعوتهای آن ها، بلکه تمام شئون زندگی آنها در مسیر
خداوند تبارک و تعالی است. مسیر افراد مؤمن با مسیر افراد مشرک تفاوت اساسی
و فاحشی دارد، مسیر فکری عقیدتی رفتاری آنها مختلف است، چگونه با ازدواج
که یک وحدت و یگانگی لازم دارد و همراه با رحمت و مودّت است، جمع شود.
بنابراین یگانگی و وحدت که در ازدواج مطرح است با اختلاف عقیده و مذهب هرگز
جمع نخواهد شد، نه تنها در دین و مذهب میبایست یکی باشند، بلکه در اخلاق
هم میبایست، در یک مسیر باشند و در یک جهت حرکت کنند.
به همین جهت است که در روایات تأکید شده که زن و مرد باید «هم کفو» یکدیگر باشند و هم کفو مؤمن را افراد مؤمن و با ایمان دانسته است.
از
پیامبر اکرم ـ. صلّی اللّه علیه و آله و سلّم ـ.، سؤال شد که کفو چیست و
چه کسانی کفو یکدیگر هستند؟ فرمود:: «المؤمنون بعضهم اکفاء بعض». [
۴]ازدواج موفق چه ازدواجی است، ازدواج موفق از نظر قرآن.
دانستن ملاک ازدواج در قرآن یعنی قدم اصلی برای ساخت یک زندگی مشترک موفق و پایدار.
۲. هم سنخ بودن در پاکدامنی:
از
نظر قرآن کریم، فطرت و طبیعت پاکی که به گناهان آلوده نشده، طالب پاکی
است؛ چنین فطرت وطبعی جز مجذوب پاکی نمیشوند و جز پاکی را به خود جذب
نمیکند: «الْخَبِیثاتُ لِلْخَبِیثِینَ وَ الْخَبِیثُونَ لِلْخَبِیثاتِ وَ
الطَّیِّباتُ لِلطَّیِّبِینَ وَ الطَّیِّبُونَ لِلطَّیِّباتِ [ ۵]؛ زنهای
پلید برای مردهای پلید و مردهای پلید برای زنهای پلید و زنان پاک برای
مردان پاک و مردان پاک برای زنان پاکند.»
مراد
از خبیث بودن که دستهای از زنان ومردان را متّصف به آن کرده است یا طیب
بودن دسته دیگر، همان جنبههای عفت و ناموسی است و لاابالی بودن نسبت به
تقیدات مذهبی، اخلاقی و ناموسی است این معنای اوّلی آیه است، امّا از نظر
ملاک و علت معنای وسیعی دارد که منحصر به آلودگی و پاکی جنسی نیست، بلکه
هرگونه ناپاکی فکری، عملی و زبانی را شامل میشود.
۳. تواضع، توبه، عبادت خداوند، اطاعت فرمان خدا:
قرآن
کریم، در سورهی تحریم، شش وصف از برای همسران خوب اشاره کرده و
میفرماید: «.. مُسْلِمَاتٍ مُؤْمِنَاتٍ قَانِتَاتٍ تَائِبَاتٍ عَابِدَاتٍ
سَائِحَاتٍ ثَیِّبَاتٍ وَأَبْکَارًا [ ۶]؛ همسرانی مسلمان، مؤمن، متواضع،
توبه کار، عابد، اطاعت کنندهی فرمان خدا ....»
شخصی
که میخواهد خانه و خانواده مسلمان و با ایمانی را بنا نهد، باید قبل از
هر چیز همسر مسلمان و پاکدامنی را جستجو کند وگرنه بنای خانواده مسلمان و
ساختار جامعهی اسلامی مدّتها به تأخیر میافتد و به زودی بنیان و اساس آن
سست و ناپایدار و بسیار متزلزل و آسیب پذیر میگردد.
۴. ایمان و عمل صالح:
«مَنْ
عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثی وَ هُوَ مُؤْمِنٌ
فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاةً طَیِّبَةً [ ۷]؛ هر کس (از مرد یا زن) کار شایسته
کند و مؤمن باشد، به طور قطع او را با زندگی پاکیزهای حیات (حقیقی)
بخشیم.»
۵. تقوا:
«یا
أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَ أُنْثی وَ
جَعَلْناکُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ
اللَّهِ أَتْقاکُمْ [ ۸]؛ای مردم! ما شما را از مرد و زن آفریدیم و شما
را ملّت ملّت و قبیله قبیله گردانیدیم تا با یکدیگر شناسایی متقابل حاصل
کنید، هر آینه گرامیترین شما نزد خدا پرهیزگارترین شماست.»
امام
صادق ـ. علیه السّلام ـ.، در روایتی دربارهی همسر خوب میفرماید:هرگاه
کسی از شما قصد ازدواج کرد، سزاوار است دو رکعت نماز بخواند و خدا را
بخواند که همسری عفیف و امین، بادیانت و متواضع و حافظ ناموس و اسرار...
نصیب وی نماید.» [ ۹]خلاصه آن که، دین مبین اسلام، در انتخاب همسر فوق
العاده توجّه دارد و پیروان خود را به دقّت و احتیاط لازم دعوت نموده است.
منبع:باشگاه خبرنگاران